Misyoner İddiaları Arşivi

Hristiyan yorumcu, II. Şemuel 7:12’deki “senden sonra soyunu kaldıracağım” sözünü Maşiah’ın ölümden dirilişine ilişkin bir işaret olarak okur. Septuaginta’nın burada anistemi fiilini kullanması onun için önemlidir; çünkü aynı Grekçe fiil başka yerlerde “diriltmek” anlamında da kullanılabilir. Fakat bir fiilin sözlükte birden fazla anlam taşıması, her cümlede bu anlamların hepsini taşıdığı anlamına gelmez. “Kaldırmak”, “ortaya çıkarmak” ve “ölümden kaldırmak” arasında seçimi cümlenin kendisi yapar.³⁸⁷

II. Şemuel 7:12’nin cümlesi şöyledir: “Günlerin dolduğunda ve atalarınla yattığında, senden sonra, içinden çıkacak soyunu kaldıracağım ve onun krallığını sağlamlaştıracağım.” Ölüm açıkça vardır, fakat ölen kişi David’dir. Ardından ortaya çıkarılan kişi David’in zera (soy)ıdır. Ayet gelecekteki kişinin önce ölüp sonra yeniden yaşadığını söylemez. David ölür; onun ardından soyundan başka bir kral ortaya çıkar.³⁸⁸

Akedat Yitshak da ifadeyi bu doğal sırayla aktarır: David atalarıyla yattıktan sonra HaŞem onun ardından, onun içinden çıkacak soyunu ortaya çıkarır. Hristiyan yorumun diriliş okumasındaki temel güçlük budur. “Kaldırılacak” kişinin daha önce öldüğü metinde yoktur. Ölüm David’e, ortaya çıkış onun soyuna aittir.³⁸⁹

Devam eden ayetler bu soyun tarih içindeki görevini verir: “O Benim Adım için bir ev yapacak; Ben de onun krallık tahtını sürekli kılacağım. Ben ona baba olacağım, o Bana oğul olacak” (II. Şemuel 7:13–14). Bu sözün ilk tarihsel kişisi Şelomo’dur. I. Divrei HaYamim bunu adıyla açıklar: David’e bir oğul doğacağı, adının Şelomo olacağı, HaŞem’in Adı için evi onun yapacağı ve “o Bana oğul olacak, Ben de ona baba olacağım” denir (I. Divrei HaYamim 22:9–10).³⁹⁰³⁹¹

Bu yalnız Yahudi yorumunun sonradan kurduğu bir eşleştirme değildir. Hristiyan yorumcu da II. Şemuel 7’deki sözün Şelomo’da gerçek bir tarihsel karşılığı bulunduğunu kabul eder ve I. Divrei HaYamim 22 ile 28’i buna dayanak gösterir. Bu kabul, “kaldıracağım” fiilinin anlamını sınamak için çok değerlidir. Şelomo bu söz gerçekleşsin diye önce ölmemiş, sonra diriltilmemiştir. HaŞem David’in ardından onun soyundan bir kral ortaya çıkarmıştır.³⁹²

Septuaginta da anistemi fiilini yalnız ölümden diriliş için kullanmaz. I. Şemuel 2:35’te HaŞem, “Kendim için sadık bir kohen çıkaracağım” der ve Grekçe metin anasteso emauto hierea piston ifadesini kullanır. Burada mezardan kaldırılan bir kohen yoktur; HaŞem’in sadık bir kohen ortaya çıkarması anlatılır. Devarim 18:18’de “Onlara kardeşlerinin arasından senin gibi bir peygamber çıkaracağım” sözü de propheten anasteso autois biçiminde aynı fiille çevrilir. Peygamberin önce ölüp sonra diriltilmesi anlatılmaz.³⁹³³⁹⁴

Bu örnekler fiilin geniş kullanımını gösterir. Aynı Grekçe sözcük bir koheni ortaya çıkarmak, bir peygamber ortaya çıkarmak ve David’in ardından onun soyunu ortaya çıkarmak için kullanılabilir. Bu nedenle başka bir yerde anistemi “diriltmek” anlamına geliyor diye II. Şemuel 7:12’de de ölümden diriliş anlamı yüklenemez. Diriliş için bağlamda aynı kişinin ölümü ve yeniden yaşaması gerekir.³⁹⁵

İbranice daha da belirgindir: va-hakimoti et zarakha ahareha, “senden sonra soyunu kaldıracağım/ortaya çıkaracağım.” Hakimoti, kum kökünün hifil biçimidir. Devarim 18:18’de de navi (peygamber) akim lahem, “onlara bir peygamber çıkaracağım” denir. Bereşit’te beritin kurulması için ve-hakimoti et beriti ifadesi kullanılır. Kökün temel “kalkma/kaldırma” imgesi farklı bağlamlarda farklı anlamlar kazanır; II. Şemuel 7’nin bağlamı soyun tarih sahnesine çıkarılmasıdır.³⁹⁶

I. Divrei HaYamim 17 aynı vaadi “senden sonra, oğullarından olacak soyunu kaldıracağım” diye tekrar eder. “Oğullarından olacak” sözü, mezardan diriltilen bir kişiden çok hanedanın devamını anlatır. David hanedanına verilen vaat, Yahudi Maşiah beklentisinin temel taşlarından biridir.

Akedat Yitshak bu iki düzeyi birlikte tutar. II. Şemuel 7’yi önce David’in ardından gelecek gerçek soy ve Bet HaMikdaş bağlamında açıklar; sonra vaadin David soyundan gelecek Maşiah’a kadar uzanan geniş anlamını ele alır ve I. Divrei HaYamim 17’yi Yeşaya 11’deki Yişay kökünden çıkacak filizle ilişkilendirir. Bu, Maşiah’a ilişkin okuma ile diriliş okumasının aynı şey olmadığını gösterir. Maşiah David’in soyundan gelecekte ortaya çıkacak kraldır; “kaldırılmak” onun önce ölüp sonra diriltilmesini gerektirmez.³⁹⁷

Ayetin sırası Hristiyan yorumun okumasını daha da zorlaştırır. Önce David’in günleri dolar ve atalarıyla yatar. Sonra onun içinden çıkacak soy ortaya çıkar. Bu kişi HaŞem’in Adı için ev yapar ve krallığı sürer. Maşiah’ın önce yaşadığı, öldüğü ve sonra “kaldırıldığı” bir aşama yoktur. Diriliş ile bir kişinin tarih sahnesine çıkarılması arasındaki fark şudur: diriliş denebilmesi için aynı kişinin önce ölmüş olması gerekir. II. Şemuel 7’de ölüm vardır, ama ölümün öznesi David’dir; hakimoti fiilinin nesnesi ise David’in soyudur. Hristiyan yorumcu bu iki farklı kişiyi tek bir diriliş dizisine yaklaştırır ve fiilin içine metinde bulunmayan ölüm aşamasını yerleştirir.³⁹⁸

II. Şemuel 7:14 yakın tarihsel kişiyi ayrıca tanımlar: “Avon işlediğinde onu insanların değneğiyle ve insan oğullarının darbeleriyle terbiye edeceğim.” Akedat Yitshak da baba-oğul sözünü bu terbiye cümlesi ve David hanedanıyla birlikte aktarır. Hristiyan yorumun günahsız Maşiah tanımı bu yakın bağlama doğrudan uygulanamaz. Şelomo ve David hanedanı yakın anlamı açıklar; daha geniş Maşiah’a ilişkin anlam bundan sonra konuşulabilir.³⁹⁹

“Çifte gerçekleşme” düşüncesi kabul edilse bile diriliş sonucu ortaya çıkmaz. Şelomo ilk gerçekleşme, gelecekteki Maşiah daha büyük gerçekleşme olsun. Bu görüş yalnız vaadin ikinci bir David soyuna uygulanmasına izin verir; ikinci kişinin mutlaka ölmesi ve sonra dirilmesi gerektiğini söylemez. Aynı “soyunu kaldıracağım” sözü Şelomo için ölümden diriliş anlamına gelmiyorsa, gelecekteki David kralına uygulandığında neden birden bu anlamı kazanmalıdır? Bunun için başka bir metinsel dayanak gerekir.

Hristiyan yorumcu daha sonra Tehillim 16’ya başvurarak ölüm ve diriliş temasını başka bir metinden tamamlamaya çalışır. Fakat Tehillim 16’nın değeri kendi bağlamında ayrıca incelenmelidir. Başka bir mezmurdan diriliş sonucu çıkarmak, II. Şemuel 7:12’deki hakimoti veya Septuaginta’daki anistemi fiilinin burada kendi başına diriliş kehaneti olduğunu göstermez.⁴⁰⁰

Kelime benzerliği bu nedenle kehanet haline getirilemez. Septuaginta anistemi fiilini ölümden diriltmek için kullanabildiği gibi yaşayan tarih sahnesine yeni bir kohen veya peygamber çıkarmak için de kullanır. İbranice metin David’in ardından onun bedeninden gelecek soyun ortaya çıkarılacağını söyler. I. Divrei HaYamim bunu “oğullarından olacak” diye açıklar; Tanah Şelomo’yu adıyla gösterir; Hristiyan yorumcu da Şelomo’nun bu sözün gerçek tarihsel karşılığı olduğunu kabul eder. Dilbilimsel kanıt, kelimenin sahip olabileceği en dramatik anlamı seçmekle değil, aynı fiilin aynı kutsal metin içindeki kullanımını ve cümlenin özne-nesne ilişkisini birlikte okumakla kurulur.⁴⁰¹

II. Şemuel 7 Maşiah’ın ölümden dirilmesini haber vermez. David’in öleceğini ve ardından onun soyundan krallığı sürdürecek bir kişinin ortaya çıkarılacağını söyler. Bu vaat Şelomo’da tarihsel biçim kazanır ve David hanedanının geleceği nedeniyle Maşiah beklentisine kadar uzanabilir. Fakat ne hakimoti ne de anistemi bu cümlede ölmüş Maşiah’ın yeniden hayata döndüğünü anlatır. Hristiyan yorumcu, başka bağlamlarda “diriltmek” anlamı taşıyabilen bir fiili seçip Hristiyan diriliş öğretisini David soyu vaadine yerleştirmektedir.

Kaynaklar

• Gökhan (Aryeh) Duran, Misyonerlik Hezeyanları — 251 Hristiyan İddiasına Tanah’ın Cevabı, İddia 49, güncel revizyon.
• Zeharya 3; II. Şemuel 7:12.
• II. Şemuel 7:12.
• Akedat Yitshak.
• II. Şemuel 7:13–14.
• I. Divrei HaYamim 22:9–10.
• II. Şemuel 7; I. Divrei HaYamim 22:6–11.
• I. Şemuel 2:35.
• Devarim 18:18.
• II. Şemuel 7:12; II. Şemuel 7.
• Devarim 18:18.
• II. Şemuel 7; I. Divrei HaYamim 17; Akedat Yitshak, II. Şemuel 7 yorumu.
• II. Şemuel 7:12.
• II. Şemuel 7; Akedat Yitshak, II. Şemuel 7 yorumu.
• II. Şemuel 7; Tehillim 16.
• II. Şemuel 7.