Kabalat.com Yayın İlkeleri

Kabalat.com — Türkçe Yahudi Düşüncesi, Kabala ve Analiz Platformu; Tora, Tanah, Sözlü Tora, Yahudi düşüncesi, Kabala, Yahudi tarihi ve klasik Yahudi kaynaklarını Yahudiliğin kendi metinleri ve yorum geleneği üzerinden açıklayan bağımsız bir yayın platformudur. Kaynak doğruluğu birinci önceliktir; kaynakların taşıdığı sonuç Yahudilik lehine açık olduğunda bu sonuç nötrleştirilmeden ifade edilir.

Sitenin sahibi ve tek yazarı Gökhan Duran’dır. Kabalat.com herhangi bir cemaatin, siyasi kuruluşun, ticari Kabala hareketinin, dinlerarası kuruluşun veya akademik kurumun resmî yayın organı değildir. Sitede yayımlanan çalışmalar, kaynakların bağımsız biçimde incelenmesine dayanmaktadır.

Kabalat ve ToraOku’nun Görev Ayrımı

Kabalat ile ToraOku birbirini tamamlayan iki platformdur. ToraOku; Tora/Tanah metni, Türkçe çeviri, kaynak ve araştırma erişimi için kullanılır. Kabalat ise bu metinlerin Yahudi düşüncesindeki anlamını, klasik yorumlarını, Kabalistik katmanlarını ve tartışmalı iddialara verilen Yahudi cevaplarını açıklar. Kısaca ToraOku “Kaynakta ne yazıyor?” sorusuna, Kabalat ise “Bu ne anlama geliyor ve Yahudi kaynakları hangi sonuca götürüyor?” sorusuna cevap verir.

Kaynaklara Dayalı Yayın

Kabalat.com’da yayımlanan makale, çeviri ve açıklamalarda mümkün olduğu ölçüde birincil kaynaklara başvurulmaktadır. Tanah konularında İbranice metin, Talmud konularında ilgili masehet ve bölüm, Midraş konularında eserin kendisi, Halaha konularında klasik hukuk kaynakları, Kabala konularında ise ilgili kabalistik eser esas alınmaktadır.

Wikipedia, anonim internet sayfaları, sosyal medya paylaşımları ve kaynağı doğrulanamayan popüler anlatılar temel kaynak olarak kullanılmamaktadır. Bu tür içeriklere yalnızca yaygın bir iddianın incelenmesi veya yanlış bir bilginin kaynağının gösterilmesi gerektiğinde değinilebilir.

İkincil kaynaklardan yararlanıldığında yazar, eser, yayın veya araştırma mümkün olduğunca açık biçimde belirtilmektedir. Bir görüş belirli bir araştırmacıya, yorumcuya veya ekole aitse genel kabul gibi sunulmamasına dikkat edilmektedir.

Metin ile Yorumun Ayrılması

Bir metnin doğrudan söylediği şey ile metin üzerine yapılan yorum birbirinden ayrılmaktadır.

Tanah’ın İbranice metni, klasik Yahudi yorumu, rabbinik açıklama, felsefi çözümleme, kabalistik yorum ve modern akademik değerlendirme aynı bilgi düzeyi olarak sunulmamaktadır. Bu katmanların kaynakları, yöntemleri ve amaçları farklıdır.

Bir yorum klasik Yahudi geleneğine dayanıyorsa bu durum belirtilmektedir. Bir açıklama kabalistik bir metne dayanıyorsa kabalistik yorum olduğu açıkça gösterilmektedir. Bir tarihsel veya dilbilimsel sonuç modern araştırmaya dayanıyorsa geleneksel görüşün yerine geçirilmeden ayrıca sunulmaktadır.

Kişisel sentez veya çıkarım yapıldığında bunun doğrudan kaynak cümlesi olmadığı anlaşılır biçimde ifade edilmektedir.

Kaynak Katmanları

Kabalat yazılarında mümkün olduğunda bilgi katmanı açıkça ayırt edilir. Kullanılan temel sınıflar şunlardır:

Bu etiketler otorite bakımından birbirinin yerine geçmez. Modern araştırma Hazal’ın sözü gibi, Kabalistik yorum peşat gibi, yazarın sentezi de klasik kaynağın doğrudan cümlesi gibi sunulmaz.

Peşat ve Yorum Katmanları

Tanah metinleri incelenirken öncelikle peşat, yani metnin dil bilgisi, sözcük anlamı, cümle yapısı, tarihsel bağlamı ve anlatı içindeki doğrudan anlamı dikkate alınmaktadır.

Midraş, remez, deraş ve sod düzeyindeki yorumlar peşatın yerine geçirilmemektedir. Kabalistik bir yorum, tarihsel olayın veya metnin doğrudan anlamının iptali olarak kullanılmamaktadır.

Aynı biçimde modern bilimsel kavramlar da klasik Yahudi metinlerine geriye dönük biçimde zorla yerleştirilmemektedir. Bir fizik, kozmoloji, bilinç veya yapay zeka kavramıyla Yahudi düşüncesi arasında benzerlik kurulması, klasik metnin modern bilimi önceden açıkladığı anlamına gelmemektedir. Benzerlik, temsil, yorum ve doğrudan nedensellik birbirinden ayrılmaktadır.

Farklı Görüşlerin Sunulması

Yahudi kaynaklarında tek bir görüş bulunmadığı durumlarda önemli görüş ayrılıkları mümkün olduğu ölçüde gösterilmektedir.

Talmud, Midraş, Rişonim, Aharonim, felsefi ekoller ve Kabala gelenekleri arasında bulunan gerçek ayrılıklar gizlenmemektedir. Ancak her görüş eşit ağırlıkta veya aynı kabul düzeyinde olmadığı için görüşlerin tarihsel ve geleneksel konumu da belirtilmektedir.

Azınlık görüşü çoğunluk görüşü gibi, geç dönemli bir yorum erken dönemli kaynak gibi veya belirli bir ekole ait öğreti bütün Yahudiliğin değişmez görüşü gibi sunulmamaktadır.

Çeviri İlkesi

Kabalat.com’da yayımlanan çevirilerde kaynak metne sadakat temel ölçüttür.

Çeviride yalnızca kelimelerin sözlük karşılıkları değil, cümle yapısı, kavramsal ilişkiler, teknik terimler, yazarın düşünce sistemi ve metnin anlam bütünlüğü korunmaya çalışılmaktadır.

Kaynak metinde bulunan hiçbir anlam unsurunun gerekçesiz biçimde çıkarılmaması, daraltılmaması veya başka bir öğretiye uyarlanması kabul edilmektedir. Türkçe metnin aynı zamanda modern, açık, doğal ve akıcı olması amaçlanmaktadır.

Bir kavramın Türkçede tam karşılığı bulunmadığında İbranice veya Aramice terim korunabilir. Böyle durumlarda terimin Türkçe anlamı ilk kullanımda veya gerekli görülen yerlerde açıklanmaktadır.

Çevirmen açıklamaları kaynak metnin kendi cümleleri gibi sunulmamaktadır. Açıklama, dipnot, parantez veya ayrı değerlendirme olarak belirgin biçimde ayrılmaktadır.

İbranice ve Diğer Kaynak Diller

İbranice, Aramice ve gerektiğinde Grekçe metinler incelenirken kelimeler yalnızca ses benzerliklerine dayanılarak yorumlanmamaktadır.

Kelimenin kökü, dil bilgisel biçimi, cümledeki görevi, Tanah veya ilgili külliyat içindeki kullanımları ve tarihsel anlam alanı dikkate alınmaktadır.

Benzer harf dizileri otomatik olarak ortak kök veya ortak anlam kanıtı sayılmamaktadır. Etimoloji ile sembolik yorum birbirinden ayrılmaktadır. Kabalistik harf yorumları dilbilimsel etimoloji gibi sunulmamaktadır.

Tanah ve Metin Varyantları

Tanah ile ilgili metinsel tartışmalarda Masoretik metin, Ölü Deniz Yazmaları, Septuaginta, Samiri Tora’sı ve diğer eski metin tanıkları gerektiğinde karşılaştırılabilir.

Bir varyantın eski olması onun otomatik olarak doğru olduğu anlamına gelmediği gibi, Masoretik metinden farklı olması da tek başına hata kanıtı değildir. Her varyant bağlam, dil, el yazması tarihi ve metinsel aktarım bakımından ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Bir çeviri kaynak metinden ayrılıyorsa, çevirideki farklı ifade Tanah’ın İbranice metninin doğrudan öğretisi gibi sunulmamaktadır.

Misyoner İddiaları ve Dinlerarası İncelemeler

Tanah’a, Tora’ya ve Yahudi geleneğine dayandırılan misyoner iddiaları doğrudan kaynak metinler üzerinden incelenmektedir. Kabalat metinlerinde Hristiyan yorumu Tanah karşısında makul, eşdeğer, geçerli veya teolojik olarak mümkün bir alternatif gibi gösterilmez. Bir metinsel ayrıntı veya tarihsel veri dürüstçe kabul edildiğinde, bu verinin Hristiyan teolojik sonucunu taşıyıp taşımadığı ayrıca sınanır.

Amaç başka bir inanca sahip kişilere hakaret etmek değil, Tanah’a atfedilen iddianın İbranice metinde bulunup bulunmadığını belirlemektir. Bir iddianın metne aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığında bu sonuç açık biçimde ifade edilmektedir.

Tarihsel bir yöntemin neden kullanıldığı ile kullanılan yöntemin metinsel olarak doğru olup olmadığı birbirine karıştırılmamaktadır. Bir yazarın elindeki çeviriyi veya döneminin yorum yöntemini kullanmış olması, bu yorumun Tanah’ın özgün anlamını doğru aktardığını kanıtlamaz.

Yahudiliğe yöneltilen suçlamalar da gizlenmeden ele alınmaktadır. Bir metin zor, sert veya modern okuyucu açısından rahatsız ediciyse sorun yokmuş gibi davranılmamaktadır. Bununla birlikte metin, tarihsel bağlamından koparılarak veya hukuk dilindeki teknik tanımlar davranış izni gibi gösterilerek çarpıtılmamaktadır.

Kabala Yayınları

Kabala hakkında yayımlanan içeriklerde farklı kabalistik dönem ve ekoller birbirine karıştırılmamaktadır.

Sefer Yetsirah, Sefer HaBahir, Zohar, Rabbi Moşe Cordovero, Arizal, Ramhal, Hasidut ve Rabbi Yehuda Aşlag’ın sistemleri arasında tarihsel ve kavramsal farklılıklar bulunmaktadır. Belirli bir ekole ait açıklama bütün Kabala geleneğinin ortak ve değişmez öğretisi gibi sunulmamaktadır.

Kabalistik kavramlar psikoloji, fizik veya popüler kişisel gelişim kavramlarına indirgenmemektedir. Benzetmeler yalnızca kavramı anlaşılır kılmak amacıyla kullanılmakta; benzetme ile kavramın kendisi özdeşleştirilmemektedir.

Kabala, büyü, kehanet, falcılık, ticari enerji öğretisi veya kişisel başarı tekniği olarak sunulmamaktadır.

Halaha Hakkında

Kabalat.com bir bet din, yeşiva, sinagog yönetimi veya halahik karar mercii değildir.

Sitede Halaha’nın kaynakları, kavramları, tarihsel gelişimi ve genel hükümleri açıklanabilir. Ancak kişinin özel koşullarına bağlı bağlayıcı Halaha kararı verilmemektedir.

Sağlık, aile, evlilik, boşanma, giur, Şabat uygulaması, kaşerut veya benzeri kişisel karar gerektiren konularda yetkili bir rav’a başvurulmalıdır.

Sitedeki genel bilgiler, somut bir olay hakkında verilmiş kişisel hükmün yerine kullanılamaz.

Bilim ve Tarih Hakkında

Bilimsel ve tarihsel meselelerde kanıt düzeyi açık tutulmaya çalışılmaktadır.

Bilinen, güçlü biçimde desteklenen, tartışmalı, varsayımsal ve yalnızca mümkün olan sonuçlar aynı kesinlik düzeyiyle ifade edilmemektedir.

Bilimsel bulgular dini bir sonucu kanıtlamak için seçmeci biçimde kullanılmamaktadır. Aynı şekilde bilimsel yöntemin kapsamı dışında kalan metafizik meseleler, bilim tarafından doğrulanmış veya yanlışlanmış gibi sunulmamaktadır.

Geleneksel kabul ile modern tarih araştırması arasında fark bulunduğunda iki yaklaşım birbirine dönüştürülmeden açıklanmaktadır.

Yazarlık ve Sorumluluk

Kabalat.com’un sahibi ve tek yazarı Gökhan Duran’dır.

Başka yazarlara ait metinler yayımlandığında yazar ve kaynak açıkça belirtilmektedir. Çeviri içerikler özgün yazı gibi sunulmamaktadır. Alıntılar, kaynak metinden ve yazarın değerlendirmesinden ayrılmaktadır.

Sitedeki bütün özgün makalelerin içerik, kaynaklandırma, dil ve sonuç sorumluluğu site yazarına aittir.

Düzeltmeler ve Güncellemeler

Kabalat.com’da yayımlanan metinler gerektiğinde yeniden incelenmekte ve güncellenmektedir. Eski yayın tarihi tek başına bir metnin son denetim tarihini göstermez; esaslı biçimde yeniden incelenen yazılar için revizyon ve kaynak denetimi ayrıca izlenir.

Editoryal izleme sisteminde dört durum kullanılır: Eski — Denetlenmedi, Kaynak Kontrolünde, Revize Edildi ve Kaynak Denetimi Tamamlandı. Bu durumlar, sitenin eski arşivinin güncel yayın sisteminden geçirilmesini takip etmek için kullanılır. Bir yazıya “Kaynak Denetimi Tamamlandı” statüsü ancak birincil kaynaklar, atıflar, terminoloji, ana tez, bilgi kaybı ve sonuç birlikte kontrol edildikten sonra verilir.

Bir yazıda dil, kaynak, tarih, çeviri, yorum veya mantık hatası tespit edildiğinde düzeltme yapılmaktadır. Esaslı bir yanlışın yalnızca üslup değişikliği gibi gösterilmemesine dikkat edilmektedir.

Okuyucular kaynak, çeviri veya içerik hatalarını iletişim adresi üzerinden bildirebilir. Bildirimler incelenmekte; doğrulanan hatalar düzeltilmektedir.

Bir görüşün eleştirilmesi veya yazının sonucuna katılınmaması tek başına hata anlamına gelmez. Düzeltme için kaynak, metin, dil bilgisi, tarih veya mantık bakımından gösterilebilir bir sorun bulunmalıdır.

Telif ve Kullanım

Kabalat.com’daki özgün içeriklerin telif hakları, aksi belirtilmedikçe Gökhan Duran’a aittir.

Kısa alıntılar, kaynak ve bağlantı gösterilmesi şartıyla eleştiri, eğitim ve tanıtım amacıyla kullanılabilir. Yazıların tamamının izinsiz biçimde başka sitelerde, kitaplarda, sosyal medya hesaplarında veya ticari yayınlarda yeniden yayımlanması uygun değildir.

Çeviri eserlerde her eserin kendi lisans ve kullanım koşulları geçerlidir. CC BY-NC 4.0 veya başka bir açık lisansla yayımlanan çalışmaların kullanımında ilgili lisans şartları esas alınmalıdır.

Bağımsızlık

Kabalat.com’un yayın kararları reklamverenler, siyasi kuruluşlar, dini gruplar veya ticari çıkarlar tarafından belirlenmemektedir.

Bir kitap, kurum, kişi veya hareket hakkında olumlu ya da olumsuz değerlendirme yapılması maddi ilişkiye dayanmamaktadır. Maddi destek, sponsorluk veya çıkar ilişkisi bulunan bir içerik yayımlanırsa bu durum açıkça belirtilmelidir.

Amaç

Kabalat.com’un amacı Yahudiliği kendi metinleri, Hazal, klasik yorum geleneği ve Kabala kaynakları üzerinden doğru, açık ve güçlü biçimde anlatmaktır. Tanah’a ve Yahudi geleneğine yöneltilen iddialar gerçek biçimleriyle ele alınır; kaynak incelemesi iddianın yanlış olduğunu gösterdiğinde sonuç açıkça söylenir.

Kaynakları görünür hale getirmek, kavramları doğru tanımlamak ve bilgi katmanlarını ayırmak bu amacın yöntemidir. Hedef, Yahudiliği seçeneklerden biri gibi nötrleştirmek değil; Tanah’ın dili, bağlamı ve Yahudi kaynaklarının taşıdığı hakikati okuyucunun kendi gözleriyle görebileceği bir kanıt ve açıklama düzeni kurmaktır.

Bir metnin gücü yalnız kesin bir üsluptan değil, kaynak doğruluğundan, bilgi kaybının bulunmamasından, yöntemin açıklığından ve sonucun kanıtla aynı yönde ilerlemesinden doğar. Kabalat.com’un yayın ilkesi bu ölçü üzerine kuruludur.