Misyoner İddiaları Arşivi

"Onlara" (lamo) kelimesine gelince, gramerciler bu kelimenin (şiirsel olmayan kullanımda) "ona" olarak tekil halde kullanılabileceğini söyler.

Bu ayette olduğu gibi şiirsel kullanımda, “lahem” in ( “onlara” ) şiirsel biçimi olan “lamo” , genellikle bir topluluğa atıfta bulunmak için kullanılır. Örneğin, Yaratılış 9:26, burada Şem'e, yani Şem'in soyundan gelenlere atıfta bulunur; Mezmurlar 28:8, burada 9. ayetteki insanlara atıfta bulunur; Mezmurlar 73:10 insanlara atıfta bulunur, Yeşaya 44:15 tüm sahte tanrılara atıfta bulunur vb.

İbraniceyi Yunanca Septuagint'e çeviren kişi, Yeşaya 44:15'i çevirirken “lamo” kelimesinin doğru kullanımını anlamıştı:

“Ve insana ateş yakmaya yarar; ve ondan alır ve ısınır; evet, onu tutuşturur, ve ekmek pişirir; geri kalanını da kendilerine tanrı yaparlar ve onlara taparlar.”

"Lamo" , tek bir bireye değil, bir topluluğa (Yahudi halkına) tekil halde atıfta bulunmak için “ona” olarak çevrilebilir. Böyle bir durumda, "lamo" tekil olarak tercüme edilebilir ancak her zaman çoğul içeriğe sahip Kulu ifade eder.

"Lamo" kelimesinin şiirsel kullanımının çoğul niteliği, Tanah'ta defalarca kez kanıtlanabilir. Yeşaya Peygamber 11 kez "lamo" kelimesini kullanır.

Yeşaya 16:4; 23:1; 26:14, 16; 30:5; 35:8; 43:8; 44:7, 15 ve 48:21’de lamo çoğul içerik için kullanılmıştır.

Yeşaya 53:8’de aynı kelimenin tek bir kişiye yöneltilmiş gibi çevrilmesi, kitabın kendi kullanım düzeniyle uyuşmaz. Lamo burada kişileştirilmiş İsrael topluluğunu belirtir.

53:9: “Ve mezarı kötülerle birlikte kuruldu”

Yeşaya 53:9’daki “mezarı kötülerle birlikte kuruldu” ifadesi, İsa’nın yanında idam edilen iki kişiyle ilişkilendirilir. Ancak ayet mezarın nasıl ve kimler tarafından kurulduğunu, çoğul “ölümlerinde” biçimini içerir. Hristiyan İncillerindeki gömülme anlatısı bu unsurların tamamını karşılamaz.

Kaynaklar

• Gökhan (Aryeh) Duran, Yeşaya 53 — Misyoner İddialarına Tanah’ın Yanıtı, PDF sayfa 204. Kaynak sayfa.