Yahudilikten Çıkılır mı? Yahudi Statüsü Kaybolur mu?
Bir Yahudi mitsvaları yerine getirmeyi bırakabilir, Yahudi cemaatinden uzaklaşabilir, hatta başka bir dini benimseyebilir. Bunların hiçbiri onu Yahudi olmaktan çıkarmaz. Yahudi anneden doğan veya geçerli bir giur ile Yahudi olan kişi, yaşamındaki seçimler değişse de Yahudi kalır.
Bu ilkenin en kısa ifadesi Sanhedrin 44a’da yer alır: “İsrael, af al pi şehata, İsrael hu” — “İsrael günah işlemiş olsa da İsrael’dir.” Sözün bağlamı, Yeşua kitabındaki Ahan’ın öyküsüdür. Ahan, Eriha’da Tanrı’ya ayrılmış mallardan alarak yasağı çiğner. Bunun üzerine Tanrı, “İsrael günah işledi” der (Yeşua 7:11). Rabbi Aba bar Zavda, bu ifadede günah işlemiş İsrael’in hala İsrael adıyla anıldığını görür.
Bir insanın eylemleriyle halkına bağlılığı arasındaki ilişki burada açıkça ortaya çıkar. Tora’nın emirlerini ihlal eden kişi, emirlerin kendisine yöneldiği halkın içinde kalır. Başka bir ilaha ibadet etmesi veya mitsvaları terk etmesi de bu bağı ortadan kaldırmaz; Tora’nın yükümlülükleri onun için devam eder.
Giurdan sonra Yahudi statüsü
Yahudi halkına sonradan katılan kişi için de aynı ilke geçerlidir. Yevamot 47b, giurunu tamamlayıp mikveden çıkan bir ger hakkında “Artık her bakımdan İsrael gibidir” der. Ger, geçerli giurla Yahudi halkına katılmış kişidir.
Talmud bu sözün sonucunu somut bir örnekle açıklar: Ger daha sonra önceki yoluna dönse bile Yahudi statüsünü korur. Bir Yahudi kadınla yaptığı kiduşin, yani Tora hukukunda evlilik bağını kuran işlem, geçerlidir. Evlilikle ilgili bu hüküm, tamamlanmış giurun kişiyi İsrael’e gerçekten kattığını gösterir.
Doğuştan Yahudi olanla geçerli giurla Yahudi olanın ortak noktası budur: İkisinin de statüsü, daha sonra Tora’ya bağlı yaşayıp yaşamamasına bağlı olarak ortadan kalkmaz.
Teşuva: Bağa geri dönmek
Bir Yahudi Tanrı’dan uzaklaştığında önünde teşuva yolu vardır. Teşuva, insanın yaptığını görmesi, yanlışından vazgeçmesi ve HaŞem’e dönmesidir. Kişinin yeniden Yahudi olması için giur yapması gerekmez; zaten bağlı olduğu antlaşmaya ve onun gerektirdiği yaşama döner.
Şulhan Aruh, Yore Dea 268:12’deki açıklamasında Rema, başka bir dine geçmiş ve teşuva etmiş bir Yahudinin yeniden Yahudi olmak için mikveye girmesi gerekmediğini belirtir. Bununla birlikte, hahamların düzenlemesi kapsamında mikveye girmesini ve üç kişinin önünde Tora’ya bağlılığını kabul etmesini yazar. Bu tevila teşuvanın parçasıdır; kişinin Yahudi statüsü teşuvadan önce de sürmektedir.
Tanıklık gibi alanların özel halahik koşulları vardır. Bir Yahudinin davranışları tanıklık ehliyetini etkileyebilir; Yahudi statüsü sürer.
Yahudi statüsü nasıl kazanılır?
Yahudi statüsü, Yahudi anneden doğumla veya geçerli giurla kazanılır. Ailenin ve doğumun rolü için Yahudilik Anneden mi Geçer?, Yahudi halkına katılma süreci için Yahudi Nasıl Olunur? yazıları okunabilir.
İsrael’in antlaşması, insanın yaşamı boyunca sorumluluk taşıyan bir bağdır. İnsan bu sorumluluktan uzaklaşabilir; onu taşıyan bağ sürer. Teşuva, bu sorumluluğun hayat içinde yeniden üstlenilmesidir.
Kaynaklar
Yeşua 7:11; Talmud Bavli, Sanhedrin 44a ve Yevamot 47b; Rambam, Hilhot İsure Biya ve Hilhot Teşuva; Şulhan Aruh, Yore Dea 268:12 ve Rema.
