239. İddia: İsa’nın “Tanrım, beni neden terk ettin?” sözü Tehillim 22’yi bilinçli olarak yerine getirdiğini gösterir
Hristiyan iddiası
“Jesus was actually quoting from the prophesied words of Messiah in Ps.22:1. This shows that there was no indication of weakness on His uttering those words, and the fact he was quoting from the Psalms shows that he was not speaking those words due to surprise at being faced with death.”
Cevap
Hristiyan İncilinin İsa ile Tehillim 22 arasında bilinçli bir bağ kurduğu açıktır. Çarmıh anlatısında İsa mezmurun açılış sözünü söyler: “Tanrım, Tanrım, beni neden terk ettin?” Hristiyan yorum bunu yalnız bir alıntı değil, Maşiah için önceden yazılmış sözlerin İsa tarafından yaşanması olarak görür. Metnin daha sonraki bir yazar veya konuşmacı tarafından bilinçli biçimde kullanılması gerçektir. Fakat bilinçli alıntı ile bağımsız peygamberlik gerçekleşmesi aynı şey değildir.2468
Bir kişi eski bir metnin sözlerini kendi hayatındaki bir anda söyleyebilir. Bu, onun o eski metinde önceden haber verilen kişi olduğunu tek başına kanıtlamaz. Eğer bir kral sıkıntı anında David’in bir mezmurunu alıntılasa, alıntının bilinçli olması onu doğrudan David’in bütün sözlerinin peygamberlik gerçekleşmesi yapmaz. Önce Tehillim 22’nin kendi bağlamında gelecekte belirli bir Maşiahın sözleri olarak verildiğini göstermek gerekir.2469
Mezmurun hareketi de yalnız ölüm sahnesine indirgenemez. Konuşan kişi ağır aşağılama ve tehlike yaşar, HaŞem’e yakarır; daha sonra “Beni cevapladın” diye kurtuluş yönüne geçer ve büyük topluluk içinde HaŞem’in adını ilan edeceğini söyler. Son bölüm ulusların HaŞem’e dönmesini anlatır. Burada dua eden kişinin ölümden dirildiği açıkça söylenmez. Kurtarılma, sıkıntıdan çıkarılma ve topluluk içinde övgü dili vardır.2470
Hristiyan okuma burada sonraki anlatıyı önceki mezmurun anlamı haline getirir. Önce İsa’nın çarmıh anlatısı bilinir; sonra Tehillim 22’de ona benzeyen ayrıntılar seçilir; ardından İsa’nın mezmurdan bir cümle söylemesi, bütün mezmurun zaten onu anlattığının işareti sayılır. Fakat alıntının kendisi yorumun bağımsızlığını azaltır. Bir olay bilinçli olarak eski metnin diline göre anlatılıyor veya yaşanıyorsa benzerliğin bir bölümü kehanetten değil, eski metnin bilerek taklit edilmesinden doğabilir.2471
Yahudi yorum geleneğinde Tehillim 22 farklı tarihsel ve kolektif katmanlarda okunmuştur; örneğin Raşi mezmuru Ester ve İsrael’in sıkıntısıyla ilişkilendiren midraşik çizgiyi taşır. Bu açıklama midraş katmanındadır. Raşi mezmuru Ester ve İsrael’in sıkıntısıyla ilişkilendirir. Sonraki Hristiyan alıntı, önceki metnin anlam alanını geriye doğru tek kişiye kapatamaz.2472
Gösterilebilen şey şudur: Hristiyan İncilindeki İsa anlatısı Tehillim 22’yi kendi teolojisinin dili olarak bilinçli biçimde kullanır. Bu, Hristiyan metninin nasıl okuduğunu gösterir. Tanah’ın yüzyıllar önce İsa’yı bağımsız biçimde tanımladığını göstermesi için ise başka bir adım gerekir. Mezmurun kendi bağlamı, İbranicesi ve bütün hareketi bu kimliği açıkça vermelidir. Bir insanın peygamberlik olduğu ileri sürülen cümleyi söylemesi, kendi kimliğinin kanıtı değildir.2473
Kaynaklar
Duncan Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 12; Tehillim 22:2 [Hristiyan numaralandırmasında 22:1]; Matta 27:46; Markos 15:34. ↩
Tehillim 22’nin başlığı ve bütün mezmur. Masoretik metin konuşanı açıkça ‘gelecekteki Maşiah’ diye tanımlamaz; bir sıkıntı ve kurtuluş duası olarak ilerler. ↩
Tehillim 22:22–32 [Hristiyan numaralandırmasında 22:21–31]. Mezmur yakarıştan cevap ve topluluk içindeki övgüye geçer. ↩
Matta 27:35, 39–46; Tehillim 22. Hristiyan çarmıh anlatısı mezmurun dilini birden fazla noktada bilinçli biçimde çağrıştırır. ↩
Raşi, Tehillim 22:1–2 ve devamı; Midraş Tehillim 22. Klasik Yahudi gelenekte mezmur Ester ve İsrael’in sıkıntısı dahil farklı katmanlarda yorumlanır. ↩
Tehillim 22; karşılaştırma için Tehillim 18, 40, 69 gibi sıkıntı-kurtuluş mezmurları. Mezmur şiirindeki ortak tehlike ve kurtuluş dili tek bir tarihsel kimliği zorunlu kılmaz. ↩
