196. İddia: Matta 16:28’deki yakın “krallık” sözü dönüşüm sahnesiyle gerçekleşmiştir
Hristiyan iddiası
“Jesus’ statement that some of those with him would live to see him coming in his Kingdom occurs immediately before the record of his transfiguration. It seems fair to conclude that he was referring to this when he spoke of ‘coming in his kingdom’.”
Cevap
Hristiyan yorum bu savı Hristiyan metinleri anlatılarının kendi sıralanışına dayandırır. Matta 16:28’de bazı dinleyicilerin ölmeden önce “İnsanoğlu’nun krallığında gelişini” göreceği söylenir; hemen ardından altı gün sonra üç öğrencinin dönüşüm sahnesini görmesi anlatılır. Markos ve Luka paralelleri de aynı sözü dönüşüm anlatısının hemen önüne yerleştirir. Bu edebi yakınlık, Hristiyan yorumda dönüşüm sahnesinin önceki söze bağlanmasının metinsel zeminidir; Tanah açısından bir Maşiah kanıtı üretmez.2146
Nitekim Hristiyan metinleri araştırmasında ayet için tek bir açıklama yoktur. Dönüşüm, diriliş-yükseliş, Ruh’un gelişi, Yeruşalayim’in yıkılışı veya nihai geliş gibi farklı yorumlar savunulmuştur. Dönüşüm bağlantısını destekleyenler özellikle anlatıların yan yana konmasına dikkat çeker. Başka yorumcular ise altı gün sonra olacak bir olay için “burada duranlardan bazıları ölümü tatmayacak” demenin tuhaflığını ve “krallığında geliş” dilinin daha büyük bir eskatolojik olaya işaret ettiğini düşünür.2147
Bu yorum, öğrencilerin krallığın görkemine ilişkin bir görüm görmesini anlatır. Bu, Tanah’ın Maşiah Krallığı’nın tarih içinde fiilen kurulmuş olduğu anlamına gelmez.
Tanah’ta krallık bir görümün kendisi değil egemenliğin gerçekleşmesidir. Daniel 7’de İnsanoğlu benzeri figüre hüküm, şan ve krallık verilir; bütün halklar ona hizmet eder ve egemenliği kalıcıdır. Yeşaya 32’de kral adaletle hükmeder. Yehezkel 37’de David soyuna ilişkin kral İsrael’in başında olur, halk ülkede yaşar ve Tanrı’nın kutsal mekanı onların arasında bulunur.2148
“Gelmek” fiili her kullanımda fiziksel hareket anlamına gelmez. Bereşit’te Tanrı’nın Babil kulesini veya Sedom’u “görmek için inmesi” antropomorfik bir görünüm ve müdahale dilidir. Fakat buradan “krallığın gelişi”nin her türlü görsel tezahürle tamamlanmış sayılacağı sonucu çıkmaz. Bir kelimenin mecazi kullanımı olayın kapsamını belirlemez.2149
Hristiyan yorum dönüşümde yüzün güneş gibi parlamasını Malahi’deki “doğruluk güneşi” ile de ilişkilendirir. Fakat Malahi 3:20 [4:2] “Benim adımı sayan sizler için doğruluk güneşi doğacak, kanatlarında şifa olacak” der; ayet güneşi Maşiah adlı bir kişi olarak tanımlamaz. Raşi de bu güneşi gelecekte Tanrı’nın doğrulara şifa veren güneşi olarak açıklar. Bu nedenle dönüşümün parlaklığından doğrudan Maşiah kimliği çıkarılamaz.2150
Matta’nın anlatı düzeninde 16:28’in dönüşüm sahnesiyle ilişkilendirildiği bilinen bir Hristiyan yorum vardır. Fakat bu yorum Tanah’ın beklediği Maşiah Krallığı’nı gerçekleştirmez; kısa bir vizyon, İsrael’in yeniden toplanması, David soyuna ilişkin hüküm, barış, Bet HaMikdaş ve dünya çapında Tanrı bilgisi gibi krallık sonuçlarının yerine geçmez.
Dönüşüm yorumu, Tanah açısından Maşiah kimliği kanıtı oluşturmaz. En fazla üç öğrencinin gelecekteki görkeme ilişkin bir ön gösterim gördüğünü savunur. Ön gösterim, gösterilen geleceğin gerçekleşmesi değildir.
Kaynaklar
Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 14. Matta 16:28’i Matta 17:1–8’deki dönüşüm sahnesine bağlar. Paraleller: Markos 9:1–8; Luka 9:27–36. Dönüşüm yorumu Hristiyan tefsir tarihinde ciddi bir seçenektir. ↩
David Wenham ve A. D. A. Moses, “‘There Are Some Standing Here…’: Did They Become the ‘Reputed Pillars’ of the Jerusalem Church? Some Reflections on Mark 9:1, Galatians 2:9 and the Transfiguration,” Novum Testamentum 36/2 (1994), s. 146–163. Ayrıca NET Bible, Matta 16:28 notu, başlıca yorum seçeneklerini sıralar ve dönüşümü krallığın tamamlanışının güçlü bir ön gösterimi olarak değerlendirir. ↩
Daniel 7:13–14; Yeşaya 32:1; Yehezkel 37:21–28. Bu metinler krallığı yalnız bir vizyonun görülmesi değil, fiili yönetim ve toplumsal düzen olarak tasvir eder. ↩
Bereşit 11:5; 18:20–21. Tanrı’nın “inmesi” dili fiziksel mekansal hareket zorunluluğu taşımaz. Heaster’ın bu semantik gözlemi mümkündür; sorun, bunu Matta 16:28’in hangi olaya gönderme yaptığını kesinleştiren kanıt haline getirmesidir. ↩
Malahi 3:20 [Hristiyan baskılarında 4:2]; Raşi, Malahi 3:19–20. Raşi, Hazal’ın gelecekte Kutsal Olan’ın güneşi kılıfından çıkaracağı, kötüler için yargı, tsadikim için şifa olacağı öğretisine bağlar; ayeti Nasıralı İsa’nın unvanı olarak açıklamaz. ↩
