2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası
104. İddia: David soyu anne üzerinden aktarılabilir
Bir çocuk annesinin de babasının da ailesiyle akrabadır. Tanah’ta bu akrabalıklar yer yer kayda geçirilir. Bir ailenin üyesiyle akraba olmak, o aileye verilmiş bir görev ya da krallık hakkının da aynı yoldan geçtiğini kendiliğinden göstermez.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Bir çocuk annesinin de babasının da ailesiyle akrabadır. Tanah’ta bu akrabalıklar yer yer kayda geçirilir. Bir ailenin üyesiyle akraba olmak, o aileye verilmiş bir görev ya da krallık hakkının da aynı yoldan geçtiğini kendiliğinden göstermez.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, İsa’nın annesi Meryem David’in soyundan geliyorsa İsa’nın da David’in gerçek soyundan olduğunu söylerler. Tanah anne tarafından gelen akrabalığı tanıdığı için Maşiah’ın, yani Mesih’in David tahtına çıkma hakkını da Meryem’den alabileceğini savunurlar. Bu savda Luka’daki soy listesi, Meryem’in soy kaydı olarak okunur.
Tanah’ın Cevabı:
Haşem, David’e kendisinden doğacak bir oğlun krallığını sağlamlaştıracağını ve tahtını kalıcı kılacağını vaat etti. Oğlu Şelomo’nun tahta çıkmasıyla bu vaadin ilk adımı gerçekleşti. Yeşaya’nın Yişay’ın kökünden çıkan filizi ve Yeremya’nın David’den çıkacak adil kralı anlatması da gelecekteki hükümdarı aynı aileye bağlar. Burada söz konusu olan, bir insanın ataları arasında David’in bulunmasından daha belirli bir haktır. Vaadin konusu David’in ailesinde sürdürülen krallıktır. Şemuel Bet 7:12–16, Melahim Alef 1:30, Yeşaya 11:1, Yeremya 23:5–6.
İsrael’de bir kimsenin hangi kabileye bağlı olduğu belirlenirken babasının ailesi esas alınırdı. Nüfus sayımında insanlar babalarının ailesine göre kaydedildi ve kabileler çölde aynı düzene göre yerleştirildi. Bir kimsenin Yahudi halkına aidiyeti ile o halk içinde hangi kabileye kaydedildiği ayrı konulardır. Mişna Kiduşin 3:12, geçerli ve yasak olmayan evliliklerde çocuğun aile statüsünün babayı izlediğini belirtir.
Toprak mirası bu farkın pratik sonucunu gösterir. Bir baba oğul bırakmadan öldüğünde toprağı kızına kalırdı. Buna rağmen o kızın, babasının kabilesi içinden evlenmesi gerekiyordu. Bunun nedeni toprağın başka bir kabileye geçmesini önlemektir. Kız babasının toprağını alabiliyor, fakat evlilikten doğan ailenin kabile bağı babanın evi üzerinden yürüdüğü için toprağın kendi kabilesinde kalması ayrıca güvenceye alınıyordu. Bir kızın toprağı devralması, David tahtının anne yoluyla aktarılabileceğini göstermez. Bamidbar 1:2–18, 2:2, 27:7–11, 36:6–9.
Tanah’ta anne tarafından gelen akrabalığın kayda geçirildiği örnekler vardır. Yair, Bamidbar’da Menaşe’nin oğlu diye anılır. Divre Hayamim bu bağın nereden geldiğini gösterir. Babaannesi, Menaşe soyundan Mahir’in kızıydı. Babasının ailesi ise Yehuda’nın soy kaydında yer alır.
Divre Hayamim’deki aynı aile kaydında, oğlu olmayan Şeşan’ın kızını Mısırlı Yarha ile evlendirdiği ve bu evlilikten Atay’ın doğduğu da yazılıdır.
Hiram’ın babası Surluydu. Hiram’dan söz eden iki kayıtta ailesinin Naftali ve Dan ile bağları da anılır.
Bu insanların anne tarafından akrabalarının tanınması, David’in krallık hakkının o yoldan geçtiğine örnek oluşturmaz. Kayıtlarda aile bağları gösterilir. David’e verilen vaat ise bir kralın ardından kimin tahta çıkacağıyla ilgilidir. Bamidbar 32:41, Divre Hayamim Alef 2:21–23 ve 2:34–35, Melahim Alef 7:13–14, Divre Hayamim Bet 2:12–13.
Bir kadının soyundan söz edilmesi de aynı ayrımı korur. Yılana söylenen sözlerde kadının soyundan bahsedilir. Hagar’a ise soyunun çoğalacağı bildirilir ve aynı bölümde doğan oğlun babası olarak Avram’ın adı verilir. Yişmael, Hagar’ın soyudur ve Avram’ın oğludur. Bu iki bağ birlikte vardır. Annenin çocuğuyla gerçek soy bağı bulunması, çocuğun o bağ üzerinden bir krallığın varisi olması için yeterli değildir. Bereşit 3:15, 16:10–15.
Hristiyan anlatısında David’e bağlanan kişi Yosef’tir. Aynı anlatıda İsa’nın biyolojik babası olarak Yosef gösterilmez. Bir soy listesi Yosef’in kimlerden geldiğini gösterebilir. Yosef ile İsa arasında biyolojik baba ve oğul bağı kurulmadıkça bu liste İsa’nın David’le kan bağını kanıtlamaz. Luka 3:23’te Heli’nin adı Yosef’le birlikte geçer. Heli’nin Meryem’in babası olduğu orada yazılı değildir. Meryem’in David’in soyundan geldiği iddiası, İsa’yı ona anne tarafından bağlayan bir akrabalık iddiasıdır; bu bağın kendisi de gösterilmelidir. Meryem üzerinden kurulan iddia, anne tarafından akrabalık ile tahta çıkma hakkını birbirine karıştırır. David’in tahtı, Haşem’in oğulları arasından seçtiği Şelomo’ya geçti. Tanah’ta anne tarafından bir akrabalığa dayanarak David’in tahtına çıkıldığına örnek yoktur. Divre Hayamim Alef 28:5–7.
Tanah kaynakları · Bereşit 3:15, 16:10–15 · Bamidbar 1:2, 1:18, 2:2, 27:7–11, 32:41, 36:6–9 (İbranice metin) · Şemuel Bet 7:12–16 · Melahim Alef 1:30, 7:13–14 · Yeşaya 11:1 · Yeremya 23:5–6 · Divre Hayamim Alef 2:21–23, 2:34–35, 28:5–7 · Divre Hayamim Bet 2:12–13. Hristiyan iddiasının metinleri · Matta 1:16–24, Luka 1:27, 2:4 ve 3:23.
108. İddia: Yosef’in soyu İsa’ya David’in tahtına çıkma hakkı verir ancak aynı soyda yer alan Yehoyahin hakkındaki hüküm İsa’yı etkilemez
Matta’nın verdiği soy listesinde Yosef’in ataları arasında hem David hem de Yehoyahin vardır. David’e krallıkla ilgili bir vaat verilmiş, Yehoyahin’in soyu hakkında ise Yeremya’da bir hüküm bildirilmiştir. İsa’yı bu listeye bağlamak için önce Yosef’le arasındaki babalık bağının niteliğine bakılır.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Matta’nın verdiği soy listesinde Yosef’in ataları arasında hem David hem de Yehoyahin vardır. David’e krallıkla ilgili bir vaat verilmiş, Yehoyahin’in soyu hakkında ise Yeremya’da bir hüküm bildirilmiştir. İsa’yı bu listeye bağlamak için önce Yosef’le arasındaki babalık bağının niteliğine bakılır.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Yosef’in David’e uzanan soyunun evlat edindiği İsa’ya taht hakkı verdiğini söylerler. Aynı listedeki Yehoyahin’in soyuna ilişkin hükmün ise İsa’yı bağlamadığını ileri sürerler. Gerekçeleri, İsa’nın Yosef’ten doğmamış olmasıdır. Böylece krallık hakkının evlatlık bağıyla geçtiğini, doğum bağına ilişkin cezanın ise geçmediğini savunurlar.
Tanah’ın Cevabı:
David’e verilen krallık vaadinde, ondan sonra gelecek kişi “senin bedeninden çıkacak soyun” diye tanımlanır. İsa’nın Yosef tarafından oğul sayılması, bu doğum koşulunu yerine getirmez. Hristiyan iddiasının kurması gereken bağ, Yosef’in David’in soyundan gelmesiyle tamamlanmış olmaz. İsa’nın da o aileden doğduğunun gösterilmesi gerekir. Tanah, İsrael’in aile ve kabile kayıtlarını babanın ailesine göre düzenler. Şemuel Bet 7:12–16, Bamidbar 1:18.
Bir çocuğu kendi oğlu gibi büyütmek Tanah’ta gerçek bir aile bağı olarak anlatılır. Paro’nun kızı Moşe’yi yanına alır ve çocuk onun oğlu olur. Moşe’nin soy kaydı ise Amram ve Yoheved üzerinden Levi ailesinde sürer.
Naomi de Oved’i kucağına alır ve bakımını üstlenir. Komşuları “Naomi’ye bir oğul doğdu” derken aynı bölüm Oved’i doğuran kişinin Rut olduğunu, babasının Boaz olduğunu kaydeder. David’in soy listesi Boaz’dan Oved’e, ondan Yişay’a ve David’e ulaşır. Yetiştiren kişiyle kurulan bağ, çocuğun doğduğu aileyi değiştirmemiştir. Şemot 2:1–10, 6:20, Rut 4:13–22.
Yehoyahin hakkındaki hüküm de “onun soyundan” gelenlerden söz eder. David’in vaadindeki “soy” kelimesi burada da kullanılır. Matta’nın sıraladığı ailede hem David hem Yehoyahin, Yosef’in ataları arasındadır. İsa’nın Yosef’ten doğmadığı ileri sürüldüğünde o liste, her iki ata için de Yosef’in soy listesi olarak kalır. Hristiyan savunusu buraya tahtın nasıl miras kalacağına dair ek bir kural koyar. Yosef’in babalığı kan bağını kurmayacak, buna karşılık David’in tahtına çıkmak için yeterli olacaktır. Tanah’ta bu geçişi sağlayan bir hüküm gösterilmez. Moşe ve Oved’in kayıtlarında oğul sayılma ile doğumdan gelen soyun ayrı tutulması, eksik olan adımı görünür kılar. Yeremya 22:24–30.
Yehoyahin’in ailesinin sonraki durumu, Tanah’ın kendi anlatısında izlenebilir. Ailenin başına sonradan gelenler, İsa’nın o aileden doğup doğmadığı sorusundan ayrıdır. Divre Hayamim onun soyunun devamını kaydeder. Yeremya’da Yehoyahin uzaklaştırılacak mühür yüzüğüne benzetilirken Hagay’da onun soyundan Zerubbavel seçilir ve mühür yüzüğü gibi kılınacağı söylenir. Raşi, bu mühür sözlerini Yehoyahin’in teşuvasıyla ilişkilendirir. Bu nedenle Yehoyahin’den gelmek, söz konusu gelenekte tek başına değişmez bir engel olarak sunulmaz. Yehoyahin’e verilen cezanın sonraki durumuyla ilgili bir çözüm, İsa’nın David’e hangi yoldan bağlandığını açıklamaz. Ailenin yeniden seçilmişlikle anılması, Yosef ile İsa arasında doğum bağı kurmaz. Divre Hayamim Alef 3:17–19, Hagay 2:23.
Anne üzerinden ileri sürülen çözümde de önce gerçek aile kaydı gerekir. Luka 3:23, Yosef ve Heli adlarını verir. Meryem’i Heli’nin kızı olarak tanıtmaz. Bu yüzden listenin Meryem’e ait olduğu ve Yosef ile Meryem’in akraba olduğu, metnin bildirdiği bilgiler olarak kullanılamaz.
Tanah’ta aile ve mirasla ilgili üç ayrı örnek vardır. Tselofhad’ın kızları, babalarının toprağını alır. Toprağın baba kabilesinde kalması için aynı kabileden evlenmeleri de emredilir.
Yair’in babaannesi Mahir’in kızıdır; böylece Yair’in Menaşe ile babaannesi üzerinden kurulan akrabalığı da kayda geçer. Şeşan’ın kızı ise Yarha’dan Atay’ı doğurur ve bu çocuk soy listesinde yer alır. Bu olayların her birinde anlatılan hak veya aile bağı bellidir. Hiçbirinde anne tarafından bir akrabalıkla David’in tahtının devralındığı anlatılmaz. Bamidbar 27:7–8, 36:6–9, Divre Hayamim Alef 2:21–23, 2:34–35.
Gelecekteki kralın soyu ile yapacağı işler birlikte verilmiştir. Yişay’ın kökünden çıkan hükümdar adaletle yargılar, İsrael’in dağılmışları toplanır ve uluslar savaşmayı bırakır. Yeremya, David’den çıkacak kralın günlerinde Yehuda’nın kurtulacağını, İsrael’in güven içinde yaşayacağını söyler. Bir soy listesinin Yosef’e ulaşması, bu olayların gerçekleşmesi yerine de geçmez. İsa’ya David tahtı hakkı veren bir Tanah hükmü, evlatlık bağıyla soy bağını birbirinin yerine kullanarak kurulamaz. Yeşaya 11:1–12, 2:2–4, Yeremya 23:5–6.
Tanah kaynakları · Şemot 2:1–10, 6:20 · Bamidbar 1:18, 27:7–8, 36:6–9 · Rut 4:13–22 · Şemuel Bet 7:12–16 · Yeremya 22:24–30, 23:5–6 · Hagay 2:23 · Divre Hayamim Alef 3:17–19, 2:21–23, 2:34–35 · Yeşaya 11:1–12, 2:2–4. Hristiyan iddiasının metinleri · Matta 1:11–25, Luka 1:27, 2:4 ve 3:23–31.
