102. İddia: Yehezkel 1 Tanrı’yı insan bedeninde gösterir
Hristiyan İddiası:
Yehezkel, kendisine gösterilen bir sahneyi anlatır. Buna görüm denir. Sahnede tekerlekler, tahtı andıran bir görünüş ve tahtın üzerinde insanı andıran bir şekil vardır. Peygamber, anlatının sonunda gördüklerinin neye ait olduğunu kendi sözleriyle açıklar.
Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Yehezkel’in göksel tahtın üzerinde gördüğü insan benzerliğine dikkat çekerler. Görümün göğü olduğu gibi göstermediğini kabul etseler de bu şeklin Tanrı’nın kendi biçimini yansıttığını söylerler. Buradan, Tanrı’nın fiziksel bir bedeni olduğu sonucunu çıkarırlar.
Tanah’ın Cevabı:
Yehezkel, gördüklerini anlatmayı bitirdiğinde onlara bir ad verir. Bu, “Haşem’in görkeminin benzerliğinin görünümü”dür. İbranice ifade מַרְאֵה דְּמוּת כְּבוֹד־יְהוָה sözleriyle görünüm, benzerlik ve görkemi birlikte anar. Peygamber, kendisine görüneni Haşem’in görkemine bağlar. Burada peygamberin gördüğü şeyin insanı andırdığı açıktır. Verdiği ad, bu görünüşün Haşem’in görkemine ait olduğunu gösterir. Aynı şekli Haşem’in maddi bedeni olarak tanımlamak ise peygamberin kendi açıklamasını değiştirir. (Yehezkel 1:4–28)
Görümün başından sonuna kadar aynı anlatım sürer. Fırtına, bulut ve ateşin içinden dört canlı varlık görünür. Yanlarında tekerlekler, başlarının üzerinde bir göğü andıran bir kubbe ve onun üstünde safir taşını andıran bir taht benzerliği vardır. Tahtın üzerinde insanı andıran bir biçim görülür. Yehezkel, belden yukarıdaki parıltıyı ışıltılı bir maddeye, aşağıdakini ateşe, çevresindeki ışığı yağmur bulutundaki gökkuşağına benzetir. Taht, insan ve ateş aynı görümün içinde aynı benzetme diliyle anlatılır. Onu maddi beden sayan yorum, peygamberin kullandığı benzetmeyi beden tarifine dönüştürür. (Yehezkel 1:4–28)
Kabalistik açıklamada taht, Beriya dünyasıyla ilişkilendirilir. Beriya, yaratılış dünyası olarak adlandırılan varlık düzeyidir. Hayim Vital’in açıklamasında Yehezkel, Atsilut düzeyindeki ışığı doğrudan değil, Beriya içinde görür; Beriya da Yetsira içinde görünür. Atsilut, Beriya ve Yetsira, Kabala’da farklı varlık düzeylerinin adlarıdır. Bu sıralamada Atsilut Beriya’nın üstünde, Yetsira ise altındadır. Böylece daha yüksek düzey, daha alt düzeyler aracılığıyla algılanır. Bu okuma, görümdeki insan biçimini Tanrı’nın özü olarak değil, Tanrısal düzeni anlatan bir görünüm olarak ele alır. (Rav Hayim Vital’in açıklaması)
Şemot, Haşem’in görkeminin başka bir karşılaşmada nasıl ortaya çıktığını anlatır. Bulut, buluşma çadırını örter ve görkem Mişkan’ı, yani kutsal çadırı doldurur. Moşe o sırada içeri giremez. Haşem’in görkeminin çadırı doldurması, bulutun Haşem’in bedeni olduğu anlamına gelmez. Yanan çalıda da Moşe’ye görünür bir işaret verilir ve Haşem oradan seslenir. Çalı, konuşanın bedenini tarif etmez. Bu sahneler, görünür bir olayla Haşem’in gerçek varlığının bildirilebildiğini gösterir. (Şemot 40:34–35, 3:2–6)
Daniel’in görümünde tahtlar, ateş, beyaz giysiler ve göğün bulutları vardır. Görümde verilen egemenlik daha sonra açıklanır. Krallık Yüceler Yücesi’nin kutsallarına verilecektir. Görümün anlamı, peygambere verilen açıklamayla açılır. Yehezkel de gördüklerinin ardından yüzüstü düşer ve kendisine konuşan bir ses işitir. (Daniel 7:9–18, 7:27, Yehezkel 1:28)
Yeşaya, “Tanrı’yı kime benzetirsiniz?” diye sorar ve insanların yaptığı putları anarak bu soruyu açar. Moşe de Horev’de bütün İsrael’in Haşem’in sesini duyduğunu ve hiçbir biçim görmediğini hatırlatır. Halkın bir erkek veya kadın şeklinde suret yapmasına izin verilmez. Görümdeki insan benzerliğini Haşem’in fiziksel biçimiyle özdeşleştirmek, hem bu sınırı hem de Yehezkel’in gördüğünü “Haşem’in görkeminin benzerliği” olarak tanımlayan sözünü siler. (Yeşaya 40:18–25, Devarim 4:12–16)
Tanah kaynakları · Yehezkel 1:4–28 · Şemot 40:34–35 · Şemot 3:2–6 · Daniel 7:9–18 · Daniel 7:27 · Yehezkel 1:28 · Yeşaya 40:18–25 · Devarim 4:12–16 · Devarim 4:12–16 · Şemot 40:34–35.



