212. İddia: Avimeleh’in Avraam’ın duasıyla kurtulması kefaret değildir
Hristiyan iddiası
“However, that prayer was not for forgiveness, because Abimelech did not know that Sarah was married; he was not knowingly breaking God’s laws. That he did not sin is made quite clear by God: ” God said unto him in a dream, Yea, I know that thou didst this in the integrity of thy heart; for I also withheld thee from sinning against Me: therefore suffered I thee not to touch her” (Gen. 20:6). Therefore Abraham’s prayer was for God’s curse on Abimelech of infertility and eventual death to be lifted, not for his forgiveness (20:7).”
Cevap
Bereşit 20, Avimeleh’in Sarah’la bilerek zina edip sonra dua yoluyla bu günahı bağışlattığını anlatmaz. Tanrı ona “Bunu yüreğinin bütünlüğüyle yaptığını biliyorum; seni Bana karşı günah işlemekten Ben alıkoydum” der ve Sarah’yı geri vermesini buyurur; ardından Avraam’ın onun için dua edeceğini ve yaşayacağını söyler.2263 2264 Bu nedenle bu anlatıyı “işlenmiş zina günahının kansız kefareti” diye sunmak doğru değildir.
Bölümün sonu da dua ile neyin değiştiğini belirtir. Avraam dua eder; Tanrı Avimeleh’i, karısını ve cariyelerini iyileştirir, çünkü Sarah nedeniyle ev halkının rahimleri kapanmıştır.2265 Buradaki açık sonuç iyileşme ve ölüm tehdidinin kaldırılmasıdır. Metin doğrudan bir korban-kefaret töreni anlatmaz; fakat bundan Hristiyan yorumun daha geniş sonucu çıkmaz.
Yine de Avimeleh bütünüyle ahlaki olarak aklanmış bir figür gibi sunulmaz. Raşi, Tanrı’nın “yüreğinin bütünlüğü” sözünü kabul ederken “ellerin temizliği yoktur” diye ekler; asıl belirleyici olanın Tanrı’nın onu günaha düşmekten engellemesi olduğunu söyler.2266 Bu ayrıntı, anlatıyı Hristiyan yorumun istediği yönde de istemediği yönde de büyütmemek gerektiğini gösterir. Burada ciddi bir tehdit, yanlış bir durumun düzeltilmesi, peygamber duası ve ilahi şifa vardır; fakat tamamlanmış zina için açık bir kippur formülü yoktur.
Fakat bundan “öyleyse bağışlanmanın her türü mutlaka kan gerektirir” sonucu çıkmaz. Bu başka bir önermedir ve başka metinlerle sınanmalıdır. Yeşaya kötü kişiye yolunu bırakıp YHWH’ye dönmesini söyler ve Tanrı’nın bol bol bağışlayacağını ilan eder; Yehezkel de kötü kişinin günahlarından dönüp Tanrı’nın hükümlerini tutması halinde yaşayacağını ve suçlarının kendisine karşı anılmayacağını söyler.2267 Bu metinler Avimeleh olayına bağlı değildir.
Daha da açık olanı, Vayikra 5:11–13’te ekonomik gücü iki kuşa da yetmeyen kişinin günah sunusu olarak ince un getirebilmesidir; metin bunun ardından kohenin kefaret edeceğini ve kişinin bağışlanacağını söyler.2268 Bu nedenle Avimeleh örneğinin yanlış kullanılmasını düzeltmek Hristiyan yoruma evrensel kan ilkesini kazandırmaz. Doğru sonuç daha sınırlıdır: Bereşit 20, kansız bağışlanma tartışmasının en güçlü metni değildir.
Kaynaklar
Heaster, Jesus for Jews, 5.4, PDF s. 27, “Abraham’s prayer for Abimelech (Gen. 20:7,17)”. Heaster duanın bağışlanma için değil, kısırlık ve ölüm tehdidinin kaldırılması için olduğunu; Tanrı’nın Avimeleh’i Sarah’ya dokunarak günah işlemekten zaten alıkoyduğunu savunur. ↩
Bereşit 20:6–7. Tanrı Avimeleh’e yüreğinin bütünlüğünü bildiğini ve onu Kendisine karşı günah işlemekten alıkoyduğunu söyler; Sarah’yı geri vermesini ve Avraam’ın onun için dua edeceğini bildirir. ↩
Bereşit 20:17–18. Avraam dua eder, Tanrı Avimeleh’i, karısını ve cariyelerini iyileştirir; ev halkının rahimlerinin Sarah nedeniyle kapatıldığı açıklanır. ↩
Raşi, Bereşit 20:6–7. Raşi “yüreğinin bütünlüğü”nü kabul ederken “ellerin temizliği yoktur” diye nüans ekler; Avimeleh’in Sarah’ya dokunmamasını kendi erdeminden çok Tanrı’nın onu günaha düşürmemesine bağlar. ↩
Yeşaya 55:6–7; Yehezkel 18:21–23. Yeşaya kötünün yolunu bırakıp YHWH’ye dönmesi halinde Tanrı’nın bol bol bağışlayacağını söyler. Yehezkel, kötü kişinin günahlarından dönüp hükümleri tutması halinde yaşayacağını ve suçlarının ona karşı anılmayacağını bildirir. ↩
Vayikra 5:11–13. İnce unla getirilen hatat için de kiper ve bağışlanma formülü kullanılır. Avimeleh anlatısının teknik kefaret örneği olmaması, bu açık Tora hükmünü ortadan kaldırmaz. ↩
