211. İddia: Miryam’ın duasıyla iyileşmesi bağışlanma örneği değildir
Hristiyan iddiası
“It is fair to assume that Miriam had to go through the ceremony of cleansing for leprosy as outlined in Lev.14:1-8. This was a ritual based very much on that of the day of Atonement; two birds (cp. two goats on the day of atonement) were taken, one was killed and the blood sprinkled on the ex- leper, and the other let ” loose into the open field” , as the scapegoat was. It was not until this was done that Miriam could return to the congregation, and therefore to fellowship with God. Thus blood still needed to be shed to make atonement for her.”
Cevap
Bamidbar 12, Miryam’ın olayını teknik bir korban-kefaret formülüyle anlatmaz. Aharon “işlediğimiz günahı üzerimize yükleme” der, Moşe El na, refa na la, “Tanrım, lütfen onu iyileştir” diye dua eder; Tanrı da Miryam’ın yedi gün kamp dışında kalmasını ve sonra geri alınmasını buyurur.2256 Bu nedenle “Bamidbar 12 açıkça kansız korban kefareti öğretir” demek metnin söylediğinden fazlasıdır. Bu dar noktada Hristiyan yorumun itirazı dikkate alınmalıdır.
Fakat Hristiyan yorum bundan daha ileri gider. Miryam’ın daha sonra Vayikra 14’teki metsora arınma töreninden geçtiğini “makul bir varsayım” sayar; kuşlardan birinin kanının serpilmesini de Miryam’ın Tanrı ile yeniden uzlaşması için kanın zorunlu olduğunun kanıtı yapar.2257 Bamidbar 12 bu töreni anlatmaz. Yedi günün sonunda yalnızca veahar teasef, “sonra geri alınsın” der ve anlatı Miryam’ın geri alınmasıyla devam eder.2258 Vayikra 14’teki arınma prosedürü genel hukuk bakımından ayrıca tartışılabilir; Bamidbar 12 ise Miryam’ın bu ritüelden geçtiğini gerçekleşmiş bir olay olarak kaydetmez.
Vayikra 14’ün kendi sırası da Hristiyan yorumun kurduğu nedenselliği desteklemez. Tora, metsoranın arınma yasasını “iyileştiği gün” başlatır; kohen kamp dışına çıkar ve hastalığın iyileşmiş olduğunu görür, ancak bundan sonra iki kuşlu arınma işlemi başlar.2259 Ramban bu ayrımı açıkça vurgular: kişi hastalıktan iyileşmiştir; kohenin görevi daha sonra onun tahara statüsünü belirleyen süreci yürütmektir.2260 Bu nedenle kuş kanı, daha önce gerçekleşmiş olan fiziksel iyileşmenin nedeni olarak gösterilemez.
Aynı bölümde sonraki aşamalarda korbanlar ve kiper, kefaret dili de vardır.2261 Burada üç ayrı düzeyi birbirine karıştırmamak gerekir: hastalığın Tanrı tarafından kaldırılması, ritüel tumadan taharaya geçiş ve belirli korbanların hukuki-kültik kefaret işlevi. Hristiyan yorum bunları tek bir “kan olmadan Tanrı ile ilişki kurulamaz” cümlesinde birleştirir. Tora ise süreci aşamalara ayırır.
Miryam örneği bu yüzden iki taraftan da aşırı kullanılmamalıdır. Olay, “korban hukuku gereksizdir” sonucunu vermez; fakat “Moşe’nin duası aslında hiçbir şeyi çözmedi, çünkü gerçek uzlaşma ancak daha sonra döküldüğünü varsaydığımız kanla oldu” sonucunu da vermez. Bamidbar’ın açık anlatısı günahın kabulünü, duayı, Tanrı’nın hükmünü, yedi günlük utancı ve geri alınmayı sayar; Hristiyan yorumun varsaydığı ek töreni saymaz.2262 Kaynakların sınırı burada tutulduğunda, bu bölüm evrensel kan zorunluluğu için kanıt olmaktan çıkar.
Kaynaklar
Bamidbar 12:11–15. Aharon “işlediğimiz günahı üzerimize yükleme” der; Moşe “El na, refa na la” diye dua eder; Tanrı yedi günlük kamp dışı kalma hükmünü verir ve ardından Miryam geri alınır. ↩
Heaster, Jesus for Jews, 5.4, PDF s. 26–27. Miryam’ın Vayikra 14:1–8 töreninden geçmiş olmasını “fair to assume” diye niteler; kuş kanının serpilmesini onun Tanrı ile yeniden uzlaşması için kanın gerekli olduğunun kanıtı sayar. Aynı bölümde rehber meleğin yedi gün ilerlememiş olabileceğini de “may possibly suggest” diye ileri sürer. ↩
Bamidbar 12:14–15. Metin Miryam’ın yedi gün kamp dışında kalmasını ve sonra yeniden toplanmasını bildirir; ayrıca bir korban veya Vayikra 14 töreni kaydetmez. ↩
Vayikra 14:2–7. Metsoranın tahara süreci, kohenin kamp dışına çıkıp “metsora hastalığının iyileştiğini” görmesinden sonra başlar; iki kuşlu işlem bu tespitin ardından gelir. ↩
Ramban, Vayikra 14:2. Ramban, metsoranın hastalıktan iyileşmesi ile kohenin onu tahor ilan ettiği ritüel-hukuki süreci ayırır; kişi iyileşmiş olsa bile kohenin prosedürü olmadan tahara statüsüne geçmez. ↩
Vayikra 14:8–20. İlk kuşlu arınmadan sonra yedi günlük ek süreç, sekizinci gün korbanları ve 14:18–20’de kiper dili gelir. Tora böylece iyileşme, tahara ve korban-kefaret aşamalarını tek olaymış gibi eritmez. ↩
Bamidbar 12:15–16. Miryam geri alındıktan sonra halk yola çıkar. Anlatının açık kapanışı budur; Vayikra 14 uygulamasının Miryam’a fiilen yapıldığına dair cümle bulunmaz. ↩
