76. İddia: Zekeriya 13:6’daki yaralar İsa’nın çarmıh yaralarıdır
Hristiyan İddiası:
Zekeriya 13’te bir adama yaralarının nereden geldiği sorulur. Adam, bu yaraları sevdiklerinin evinde aldığını söyler. Yaraların kimi ve hangi olayı anlattığını anlamak için, adamın sorudan hemen önce ne söylediğine ve konuşmanın nerede bittiğine bakılır.
Bu yorumu savunan Hristiyanlar, Zekeriya 13:6’daki izleri İsa’nın çarmıh yaraları olarak okurlar. Onlara göre İsa ikinci kez geldiğinde İsrael bu izleri görüp onu tanıyacaktır. Bir önceki bölümde delinen kişinin, yaraları sorulan adamın ve hemen sonraki ayette vurulan çobanın aynı kişi olduğunu söylerler.
Tanah’ın Cevabı:
Zekeriya 13’te Haşem’in adıyla insanları aldatanların sahneden çekilişi anlatılır. Putların adları ülkeden silinecek, yalancı peygamberler ve kirlilik ruhu uzaklaştırılacaktır. Yalan söylemeye devam eden kişiye kendi anne babası bile karşı çıkacak; yalancı peygamberler kendilerine gösterildiğini ileri sürdükleri sahnelerden, yani görümlerinden utanacak, insanları aldatmak için giydikleri kıllı giysiyi artık giymeyecektir. Ardından içlerinden biri, “Ben peygamber değilim; toprağı işleyen bir adamım” der. Yaraların sorulduğu kişi, işte bu konuşmanın içindedir. Ayet, yüzyıllar sonra geri dönen bir kurtarıcının tanınmasını değil, peygamberlik geçmişini saklayan kişinin sorgulanmasını anlatır.
13:6’daki soru, “Kollarının arasındaki bu yaralar nedir?” biçimindedir. Cevapta bunların sevdiklerinin evinde aldığı yaralar olduğu söylenir. İbranice söz ellerin veya kolların arasındaki bölgeyi gösterir. Bu yüzden “avuç içlerindeki çivi delikleri” çevirisi yanlıştır. Darbe ve yara izlerini anlatan söz de yaralanmanın çarmıhta gerçekleştiğini söylemez. Yaraların göğüste, sırtta veya omuzlar arasında olduğu da ayette kesinleştirilmez.
Talmud’un Makot 22b bölümü, bu ayeti omuzlar arasına vurulan kırbaç darbesiyle ilişkilendiren bir görüş ve yaraları öğrenim sırasında alınan darbelerle açıklayan başka bir görüş aktarır. Bunlar ayetin eski uygulamalarıdır; çivi yaralarını tarif etmez. Beden bölgesini gösteren bu söz, yarayı açan aracı tarif etmez. Çivi, çarmıh ve yeniden geliş ayrıntıları, sorunun cevabını daha okumadan İsa’nın hayatından buraya taşınmaktadır.
Yaralarla sahte peygamberlik arasındaki ilişki Tanah’ta somut olarak da görülür. Melahim Alef 18:28’de Baal peygamberleri, ibadetleri sırasında kendilerini kılıç ve mızraklarla kan akıtıncaya kadar yaralar. Zekeriya’da da bir önceki konuşma, kişinin geçmişini gizlemesi üzerinedir. Yaralar, “Ben peygamber değilim” cevabının ardından yeni bir soruya yol açar. Bunların ceza sırasında mı, kişinin kendi uygulamalarıyla mı oluştuğu 13:6’da ayrıntılandırılmaz. “Sevdiklerimin evinde” cevabı da yarayı kimin açtığını doğrudan söylemez; yer bildiren bu sözü, bütün halkın İsa’yı çarmıha gerdiğinin itirafına çevirmek metne başka bir olay ekler.
Bu açık konuşma zincirini aşmak için, bazen 12:11’den 13:5’e kadar olan ayetlerin bir ara bölüm olduğu, 13:6’da yeniden 12:10’daki delinen kişiye dönüldüğü ileri sürülür. Fakat 13:5’te adam konuşur, 13:6 “Ona … denecek” diye devam eder. “Ona” sözü, hemen önce konuşan kişiyi gösterir. Aradaki ayetleri ayrı bir konuşma sayıp “ona” sözünü daha önce anılan bir kişiye bağlamak için, anlatıda o dönüşü kuran bir işaret gerekir. Yara benzerliği bu görevi yerine getiremez; çünkü aynı bölümün 13:3 ayetinde delme fiili açıkça yalancı peygamber için kullanılmıştır. Yaralanma ile Maşiah kimliğini eşitleyen yorum, metnin kendi kullanımına çarpar.
13:7’deki “Ey kılıç, çobanıma karşı uyan” hitabı ise yeni bir konuşma başlatır. Masoretik, yani geleneksel İbranice metinde, bir metin bölümünün bittiğini gösteren işaret de 13:6’nın sonunda bulunur. Böylece yaralar hakkındaki konuşma kapanır; ardından çoban ve dağılan sürüye geçilir. Çobanı İsa sayan bir yorum, önceki konuşmadaki adamın kimliğini geriye doğru değiştiremez. Aynı şekilde, yalancı peygamberin uğradığı muamelenin sonradan haksız yere yalancı peygamber sayılan İsa’yı önceden gösterdiğini söylemek de ayrı bir iddiadır. Zekeriya, burada doğru bir kişiye yöneltilmiş iftirayı anlatmaz: görümlerinden utanan ve giysilerini aldatmak için kullanan peygamberleri anlatır. Onların durumuyla masum bir kişinin haksız yere suçlanması arasındaki fark silinerek İsa’ya ait bir kehanet üretilemez.
Hristiyan yorumunda kişinin kimliği, yaraların nedeni ve gelecekte tanınacağı sahne baştan İsa anlatısından alınır. Sonra ayet, kendisine eklenen bu ayrıntıların kanıtı olarak gösterilir. Zekeriya 13:6 İsa’nın çarmıh yaralarını haber vermez; söz konusu yaralar, hemen önce başlayan yalancı peygamberlik konuşmasının içindedir.
Tanah kaynakları: Zekeriya 12:10; Zekeriya 13:1–7, özellikle 13:2–6; Zekeriya 13, tam bölüm; Melahim Alef 18:28.



