177. İddia: Mezmur 102 Maşiah’ın son günde görkemle geleceğini bildirir
Hristiyan iddiası
“come in glory at the Last Day (Ps. 102:6-23)”
Cevap
Hristiyan yorum Tehillim 102’yi “Maşiah son günde görkemle gelecektir” şeklinde özetler. Buradaki dayanak, Tsion’un yeniden kurulması, gelecek kuşak ve görkemde görünme dilidir. Bu imgelerin eskatolojik çağrışımı vardır; fakat öznenin kim olduğu metinde açıkça söylenmektedir.2031
Tehillim 102 önce sıkıntı içindeki bir insanın duasıdır. Ardından bakış Tsion’a çevrilir: “Sen, YHWH, sonsuza dek oturursun… Tsion’a merhamet etme zamanı geldi.” Sonra belirleyici cümle gelir: “Çünkü YHWH Tsion’u kurdu; görkemiyle göründü.” Öznenin adı metnin içindedir: YHWH.2032
Aynı özne sonraki ayetlerde de sürer. YHWH yüksek kutsal yerinden bakar, gökten yeryüzüne bakar, tutsakların iniltilerini işitir; bunun sonucu olarak YHWH’nin adı Tsion’da ilan edilir ve halklar ile krallıklar YHWH’ye hizmet etmek üzere toplanır. Metin bunu bir insan Maşiah’ın ikinci gelişi olarak tanımlamaz.2033
Klasik Yahudi yorum da Tsion’un ve ilahi huzurun dönüşünü öne çıkarır. Raşi, ulusların Tanrı’nın adından korkmasını YHWH’nin halkını kurtarmasıyla bağlar; Tsion’un İsrael’in sürgündeki duası nedeniyle yeniden kurulacağını açıklar. Midraşik geleneklerde aynı ayet Bet HaMikdaş’ın yeniden kurulması ve Şehina’nın dönüşüyle ilişkilendirilir.2034
Santala’nın ayrıntılı metni burada da Hristiyan yorumun kısa formülünden daha temkinlidir. Tehillim’in Tsion’un yeniden kurulmasını ve YHWH’nin görkemini anlattığını kabul ettikten sonra, İsa’nın eskatolojik konuşmasında bu mezmuru kullanmış olmasının “oldukça mümkün” olduğunu söyler. Bu bir tarihsel-edebi ihtimal cümlesidir; Tehillim’in açıkça “Maşiah ikinci kez gelecek” demesi değildir.2035
Santala ayrıca “dor aharon” ifadesini “son kuşak” yönünde güçlü biçimde okur. Fakat İbranice ifade tek başına dünyanın son kuşağı anlamına gelmez. Aynı Tehillim kitabında 78:6, “gelecek kuşak” anlamında dor aharon der ve henüz doğmamış çocukların kalkıp kendi çocuklarına anlatmasından söz eder.2036
Dolayısıyla Tehillim 102’nin geleceğe dönük Tsion ve ilahi görkem dili tartışılmaz. Tartışmalı olan, öznesi YHWH olan bu restorasyon metninin Nasıralı İsa’nın iki aşamalı geliş biyografisine dönüştürülmesidir. Bu dönüşüm mezmurdan değil, sonraki Hristiyan çerçeveden gelir.
Tehillim’in geleceği anlatması ile İsa’yı anlatması aynı önerme değildir. Birincisi metnin kendi sözleriyle gösterilebilir; ikincisi için ayrıca kimlik bağı gerekir. Hristiyan yorumun listesi bu iki aşamayı tek cümlede birleştirmektedir.
Kaynaklar
Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 7; Tehillim 102:16–23’ü Maşiah’ın “last day” görkemli gelişiyle ilişkilendirir. Santala da aynı pasajı Tsion’un yeniden kurulması ve son kuşak bağlamında tartışır. ↩
Tehillim 102:13–17. İbranice 17. ayet: “Ki vana YHWH Tsiyon; nir’a bi-khevodo.” Görkemde görünen özne YHWH’dir. ↩
Tehillim 102:20–23. Metin YHWH’nin gökten bakmasını, tutsakları kurtarmasını ve halkların “la-avod et YHWH” — YHWH’ye hizmet etmek için — toplanmasını anlatır. ↩
Raşi, Tehillim 102:16–18; Midraş Tehillim 102 ve Bereşit Rabba 56’daki Tsion/ilahi görünüm temaları. Yorumların odağı YHWH’nin Tsion’a dönüşü ve kutsal mekanın yeniden kurulmasıdır. ↩
Santala, The Messiah in the Old Testament in the Light of Rabbinical Writings, Tehillim 102 tartışması. Santala, “It is quite possible” ifadesiyle İsa’nın eskatolojik konuşmasında Tehillim 102’yi kullanmış olabileceğini ileri sürer; bu ifade kendisi de varsayım düzeyindedir. ↩
Tehillim 102:19; karşılaştırınız Tehillim 78:6. “Dor aharon” ikinci yerde açıkça daha sonraki/gelecek kuşak anlamındadır; teknik olarak tarih içindeki mutlak son kuşağı zorunlu kılmaz. ↩
