176. İddia: Mezmur 45 Maşiah’ın sonsuza dek kutsanacağını bildirir
Hristiyan iddiası
“be blessed for ever (Ps. 45:1-4,8,18)”
Cevap
Tehillim 45 konusunda Hristiyan yorumun dayanağı tümüyle temelsiz değildir. Mezmur açıkça kral dili kullanır; sonsuzluk, yağla kutsanma, taht ve krallık imgeleri içerir. Midraşik gelenekte de Maşiah-Kral ile ilişkilendirilen okumalar vardır. Bu yüzden mesele ayetin Maşiah’a ilişkin okunup okunamayacağı değil, böyle bir okumanın Nasıralı İsa’yı zorunlu olarak gösterip göstermediğidir.2025
Mezmurun kendi yüzeyi bir kraliyet düğünüdür. “İnsan oğullarından daha güzelsin… bu nedenle Tanrı seni sonsuza dek bereketledi” denir; ardından savaşçı kral, taht, kraliçe, Sur’un kızı, saray ve düğün alayı gelir. Bu şiirsel bütünlük göz ardı edilerek yalnız “sonsuza dek” ifadesi kişisel Maşiah parmak izi haline getirilemez.2026
Sonlara doğru daha da somut bir hanedan dili görülür: “Atalarının yerine oğulların olacak; onları bütün ülkede prensler yapacaksın.” Bu cümle, şiirin doğal okumasında kralın soyu ve hanedan devamlılığıyla ilgilendiğini gösterir. Maşiah’a ilişkin deraş yapılabilir; fakat peşat düzeyinde tek bir ölümden dirilmiş, evlenmemiş ve biyolojik oğlu olmayan kişiyi zorunlu olarak tarif eden biyografi yoktur.2027
Klasik Yahudi yorumunun tek sesli olmaması da önemlidir. Raşi, mezmuru Tora bilginleri ve Tora öğretisi çevresinde yorumlar; kralı doğrudan gelecekteki Maşiah’a kilitlemez. “Elohim” gibi yüce unvanların da prens, hakim veya iktidar sahibi için kullanılabileceğini açıklar.2028
Buna karşılık Bereşit Rabba ve başka midraşik zincirlerde Tehillim 45:7 gibi ayetlerin Maşiah ile bağlandığı örnekler de vardır. Bu iki olgu birlikte tutulmalıdır: Yahudi geleneği Maşiah’a ilişkin okumayı bilir, fakat onu tek ve değişmez peşat olarak dayatmaz.2029
Santala’nın “en tanınmış Yahudi yorumcuların” bu mezmuru Maşiah’a bağladığı yönündeki genellemesi bu nedenle dikkatle okunmalıdır. Maşiah’a ilişkin kaynaklar vardır; fakat Raşi gibi merkezi bir yorumcu farklı bir yol izler. Birkaç Maşiah’a ilişkin deraştan “Yahudilik bu ayeti İsa’nın kişisel sonsuz kutsanmasına dair kehanet olarak biliyordu” sonucu çıkmaz.2030
Burada yine üç düzey vardır: kraliyet düğünü olarak peşat, Maşiah-Kral üzerine Yahudi deraşı ve İsa’ya yönelik Hristiyan uygulaması. İkinci düzeyin varlığı üçüncü düzeyin kimliğini kanıtlamaz. Aynı “kral”, “yağla kutsanmış”, “ebedi” ve “bereket” kelimeleri David hanedanının krallığı dilinde de geniş biçimde kullanılmaktadır.
Tehillim 45 gerçekten Maşiah’a ilişkin yorum geleneğine sahiptir; fakat Hristiyan yorumun ihtiyacı bundan daha fazlasıdır. Nasıralı İsa’nın bu şiirdeki kral olduğunu ve şiirdeki diğer kraliyet-düğün unsurlarının neden kimlik ölçütü sayılmadığını metnin kendisinden göstermesi gerekir.
Kaynaklar
Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 7; Tehillim 45:1–4, 8, 18’i “Maşiah sonsuza dek kutsanacaktır” biçiminde listeler. Santala, aynı mezmurun bazı midraşik geleneklerde Maşiah-Kral ile ilişkilendirildiğini aktarır. ↩
Tehillim 45:2–16. Kraliyet övgüsü, yağla kutsanmış kral, kraliçe, düğün alayı ve saray imgeleri aynı şiir içinde yer alır. ↩
Tehillim 45:17. “Avotekha” yerine “banekha”nın geleceği ve onların ülke çapında prens yapılacağı söylenir. Bu, kraliyet düğünü ve hanedan bağlamının önemli bir parçasıdır. ↩
Raşi, Tehillim 45:1–8. Raşi başlığı ve övgü dilini Tora bilginleri/Tora öğretisi bağlamında okur; 45:7’deki “Elohim” için de Şemot 7:1 gibi insan yöneticiler hakkında kullanılabilen yetki dilini dikkate alır. ↩
Bereşit Rabba 99, Yehuda ve Şilo/Maşiah üzerine midraşik zincirde Tehillim 45:7’yi Maşiah’a ilişkin ayetler arasında kullanır. Bu, Maşiah’a ilişkin deraşın gerçekliğini gösterir; aynı zamanda yorum katmanının midraşik niteliğini korur. ↩
Santala, The Messiah in the Old Testament in the Light of Rabbinical Writings, Tehillim 45 tartışması. Santala Maşiah’a ilişkin midraşları vurgular; Raşi’nin Tehillim 45’e verdiği farklı klasik yorum, Yahudi ekzegesinin tek çizgili olmadığını gösterir. ↩
