241. İddia: Zekeriya 12:10 hakkındaki rabbinik yorumlar İsa’nın Maşiah olduğunu kanıtlar
Hristiyan İddiası:
Zekeriya 12, Yeruşalayim’e karşı toplanan ulusları ve bunun ardından tutulan yası anlatır. Yasla ilgili ayette önce “Bana” denir, sonra “onun için” yas tutulacağından söz edilir. Yahudi yorumcular bu ifadelerin kime işaret ettiğini farklı biçimlerde açıklarlar.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Raşi, Radak ve İbn Ezra’nın delinen kişiyi Maşiah’la ilişkilendirdiğini söylerler. Talmud’da da Maşiah’la ilgili bir yorumun yer almasını bu okumanın desteği sayarlar. Buradan hem ayetin hem de anılan Yahudi kaynaklarının İsa’nın Maşiah olduğunu gösterdiği sonucunu çıkarırlar.
Tanah’ın Cevabı:
Zekeriya 12:10’un Maşiah ile ilişkilendirildiği bir rabbinik yorum gerçekten vardır. Talmud’un Sukka 52a bölümü, ayetteki yasın açıklamalarından birinde öldürülen Maşiah ben Yosef’ten, yani Yosef’le ilişkilendirilen Maşiah’tan söz eder. İbn Ezra da bu yorumu kullanır. Fakat bir ayetin Maşiah ben Yosef ile ilişkilendirilmesi, o kişinin Nasıralı İsa olduğunun gösterildiği anlamına gelmez.
Zekeriya 12, Yeruşalayim’e karşı toplanan ulusları, Yehuda’nın savunulmasını ve ardından gelen büyük yası anlatır. 12:10’da וְהִבִּיטוּ אֵלַי אֵת אֲשֶׁר־דָּקָרוּ וְסָפְדוּ עָלָיו sözleri yer alır.
Cümlede elai, “Bana”, ardından alav, “onun için” denir. “Bana” konuşanı, “onun için” ise hakkında konuşulan kişiyi gösterir. Bu yüzden kime bakıldığı ve kimin için ağlandığı ayrı ayrı açıklanmalıdır. Bu geçiş tek başına “Tanrı insan bedeninde delindi” hükmünü vermez.
Raşi’nin açıklamasında, ulusların öldürdüğü İsraelliler için yas tutulması yer alır. Ardından bilgelerin Sukka’da ayeti öldürülen Maşiah ben Yosef hakkında yorumladığını ayrıca belirtir. Raşi’nin kendi açıklaması İsrael’den öldürülenler üzerinedir. Maşiah ben Yosef açıklamasını ise bilgelerden aktarır.
Zekeriya 12:11, Yeruşalayim’deki büyük yası Megiddo ovasındaki Hadad Rimon yasına benzetir. Krallar kitabında Yoşiya, Megiddo’da Firavun Neho ile karşılaşır ve orada öldürülür. Divre HaYamim’de de Yehuda ile Yeruşalayim’in Yoşiya için yas tuttuğu anlatılır. Peygamberin ölçü aldığı olay, ulusun savaşta kaybettiği önder için tuttuğu gerçek yastır. Sukka’daki Maşiah ben Yosef okuması da gelecekteki savaştan söz eden bu bağlamda yer alır. (Divre HaYamim Bet 35:20–25).
Radak önce savaşta İsrael’den öldürülen kişiyle ilgili yas üzerinde durur. Sonra bilgelerin Maşiah ben Yosef yorumunu aktarır ve bu açıklamanın ayette neden daha açık ifade edilmediğini sorar. İbn Ezra ise Maşiah ben Yosef’in savaşta öldürülmesi yorumunu daha doğrudan kullanır. Bu nedenle üç yorumcuya da tek ve aynı açıklamayı yüklemek doğru değildir.
Sukka 52a’da yasın nedeni hakkında iki görüş bulunur: חַד אָמַר עַל מָשִׁיחַ בֶּן יוֹסֵף שֶׁנֶּהֱרַג וְחַד אָמַר עַל יֵצֶר הָרַע שֶׁנֶּהֱרַג. Bir görüş öldürülen Maşiah ben Yosef’i, diğeri insanı kötülüğe iten eğilimin yok edilmesini anlatır. Bu, ayetin rabbinik yorumundaki iki açıklamadır.
Maşiah ben Yosef ile Maşiah ben David, bu rabbinik gelenekte ayrı figürler olarak ele alınır. İbn Ezra’nın savaşta öldürülen Maşiah ben Yosef’ten söz etmesi, birinci yüzyılda çarmıha gerilen İsa’yı adlandırdığı anlamına gelmez. Bu iki kişinin aynı olduğu iddiası ayrıca kanıt gerektirir.
Yuhanna 19:37, Zekeriya’daki sözleri İsa’nın ölümüne uygular. Yuhanna’nın yazdığı anlatı, Zekeriya’nın sözlerini başka bir olay için kullanır. Zekeriya’nın İbranice metni veya anılan rabbinik kaynaklar, Nasıralı İsa adını vermez.
Tanah’ta David soyundan kralın adaleti, İsrael’in toplanması ve halkın güvenliği Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8 ve Yehezkel 37:21–28’de anlatılır. Bir kişinin öldürülmesi bu sonuçların gerçekleştiğini tek başına göstermez.
Zekeriya 12:10’un Maşiah ben Yosef’e bağlandığı gerçek bir yorum vardır. Yorumun sözünü ettiği kişi Maşiah ben Yosef’tir. Zekeriya’nın sözleri ve bu açıklamalar, o kişinin İsa olduğunu veya Tanrı’nın insan bedeninde delindiğini göstermez.
Kaynaklar: Zekeriya 12:2–13:1; Raşi, Radak ve İbn Ezra, Zekeriya 12:10; Sukka 52a; Yeşaya 11; Yeremya 23; Yehezkel 37. Karşılaştırılan Hristiyan metni: Yuhanna 19:37.



