2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası
60. İddia: Tehilim 16:11 göğe yükselişi anlatır
Tehilim 16’nın sonunda dua eden kişi, Haşem’in kendisine yaşam yolunu göstereceğini ve O’nun huzurunda sevinç bulacağını söyler. Mezmurun birkaç ayet önce Haşem’in dua eden kişinin sağında durmasını nasıl anlattığı, bu son sözün anlaşılmasına yardım eder.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Tehilim 16’nın sonunda dua eden kişi, Haşem’in kendisine yaşam yolunu göstereceğini ve O’nun huzurunda sevinç bulacağını söyler. Mezmurun birkaç ayet önce Haşem’in dua eden kişinin sağında durmasını nasıl anlattığı, bu son sözün anlaşılmasına yardım eder.
Bu görüşü benimseyen Hristiyanlar önce Tehilim 16:10’u, Maşiah’ın, yani Mesih’in bedeni çürümeden dirileceği şeklinde okurlar. Sonraki ayetteki huzur ve sağda bulunma sözlerini de onun Tanrı’nın huzuruna yükselip Tanrı’nın sağında kalıcı mutluluğa kavuşması olarak yorumlarlar. Ayetlerin bu sırayla gelmesini, İsa’nın dirildikten sonra göğe yükselmesinin önceden bildirildiğine kanıt sayarlar.
Tanah’ın Cevabı:
Tehilim 16:11 şöyle der: “Bana yaşam yolunu bildireceksin; huzurunda sevinç doluluğu, sağında sonsuza dek hoşluklar vardır.” Aynı mezmurda David birkaç cümle önce “Haşem’i daima önümde tuttum; O sağımda olduğu için sarsılmam” der (Tehilim 16:8–11). David, Haşem’in desteğine güvenir ve O’nun yakınlığından sevinç duyar. Son ayette bir kişinin yeryüzünden göğe yükseldiği söylenmez.
Tanah’ta “sağ el” güç ve yardımı anlatmak için kullanılır. Şemot 15:6’da Haşem’in düşmanı parçalayan sağ eli O’nun gücünü gösterir. Tehilim 63:9’da kişiyi destekleyen sağ el, yardımını anlatır. Yeşaya 41:10’da “Seni doğruluk sağ elimle destekleyeceğim” sözü İsrael’e yöneltilir. Şelomo da göklerin ve göklerin göklerinin Haşem’i içine alamayacağını söyler (Melahim Alef 8:27). Bu ifadeler Tanrı’nın bedenini tarif etmez; O’nun gücünü ve desteğini anlatır.
Tehilim 16:8’de Haşem, dua eden insanın sağındadır. Bu yakınlık, konuşanı sarsılmaktan korur. 11. ayette sağ el dili yeniden gelir ve yaşam yoluyla beraber Tanrı’nın huzurundaki sevinci anlatır. Elçilerin İşleri bu sözleri bir diriliş anlatısına alır. Mezmur ise sağ el imgesini, göğe çıkan bir insanın yolunu tarif etmekten önce yeryüzünde kendisine sığınan kişiye yardım eden Haşem için kullanır. (Tehilim 16:7–11).
Haşem’in huzurunda bulunmak da tek başına yeryüzünden ayrılmayı bildirmez. Tehilim 27:4’te David, hayatının bütün günlerinde Haşem’in evinde bulunmayı ve O’nun güzelliğini görmeyi ister. Tehilim 140:14’te doğru kişilerin O’nun huzurunda yaşayacağı söylenir.
Midraş Tehilim 16, “Huzurunda sevinç doluluğu” sözünü gelecekte Tanrısal huzura kavuşacak doğru kişilerle ilişkilendirir. Aynı ayeti ölüm sonrası sevinçle okumak mümkündür. Bu yorum, belirli bir kişinin dirildikten sonra bedeniyle göğe yükseldiğini söylemez.
Hristiyan açıklamasında “sağ” sözü fiziksel yön olarak değil, İsa’ya verilen onur ve yetki olarak da anlaşılabilir. Birine onur ve yetki verilmesi, o kişinin bir yerden başka bir yere gittiğini göstermez. Tehilim 16:11’de Haşem’in bildirdiği şey yaşam yoludur; bir bedenin yeryüzünden göğe taşınması anlatılmaz.
Tanah bir yükselişi anlatırken bunu açıkça söyleyebilir. Eliyahu için “Eliyahu kasırgayla göğe çıktı” denir (Melahim Bet 2:11). Burada yükselen kişi ve hareket belirtilir. Tehilim 16:11’de ise “gök” veya “yükselmek” sözcükleri bulunmaz.
Hristiyan iddiası, önce 10. ayetteki Şeol’e bırakılmama sözünü İsa’nın ölümü ve dirilişi olarak okur. Ardından 11. ayetteki sevinci onun göğe yükselişine bağlar. Mezmurda bu iki ayeti “dirilişten sonra yükseliş” diye birbirine bağlayan bir zaman ifadesi yoktur. David’in duası Haşem’e güven, korunma ve O’nun huzurundaki yaşam sevincini anlatır; İsa’nın göğe yükselişini bildirmez.
Tanah kaynakları: Tehilim 16:8–11; Şemot 15:6; Tehilim 63:9; Yeşaya 41:10; Melahim Alef 8:27; Tehilim 27:4; Tehilim 140:14; Melahim Bet 2:11. Tehilim 140:14 bazı çevirilerde 140:13 olarak numaralandırılır. Karşılaştırılan Hristiyan metinleri: Elçilerin İşleri 1:9; 2:25–35.
101. İddia: Tanrı’nın eli, yüzü ve gözü olduğundan söz edilmesi fiziksel bedeni gösterir
Tanah, Haşem’in eliyle kurtarmasından, gözüyle gözetmesinden ve kulağıyla duayı işitmesinden söz eder. Bu ifadelerin ne anlattığını görmek için onları, kullanıldıkları olayla birlikte okumak gerekir. Örneğin çölde halka yiyecek sağlanması konuşulurken “Haşem’in eli mi kısaldı?” diye sorulur.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Tanah, Haşem’in eliyle kurtarmasından, gözüyle gözetmesinden ve kulağıyla duayı işitmesinden söz eder. Bu ifadelerin ne anlattığını görmek için onları, kullanıldıkları olayla birlikte okumak gerekir. Örneğin çölde halka yiyecek sağlanması konuşulurken “Haşem’in eli mi kısaldı?” diye sorulur.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Tanah’ta Tanrı’nın elinden, kolundan, gözünden, kulağından ve yüzünden söz edilmesini, Tanrı’nın insanlarla ilişki kurduğunun göstergesi sayarlar. Onlara göre Tanrı’nın insanla böyle bir ilişki kurabilmesi, fiziksel bir bedeni olduğu kabul edilmeden açıklanamaz.
Tanah’ın Cevabı:
Moşe çölde bütün halka yetecek etin nereden geleceğini sorar. Haşem ona “Haşem’in eli mi kısaldı?” diye karşılık verir ve sözünün gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini göreceğini söyler. Haşem’in eli, çölde halka yiyecek sağlama gücünü anlatır. Bu ifadeyi bir bedenin ölçüsü saymak, cümlenin sorduğu soruyu değiştirir. Yeşaya da Haşem’in elinin kurtaramayacak kadar kısa, kulağının işitemeyecek kadar ağır olmadığını söyler. Bir sonraki ayette insanların suçları yüzünden Haşem’den uzak düştükleri açıklanır. Kurtuluşun önündeki engel, insanların yaptıklarıdır. (Bamidbar 11:21–23, Yeşaya 59:1–2)
İsrael’in denizi geçtikten sonra söylediği ezgide Haşem’in sağ eli düşmanı ezer, kolunun gücü karşısında düşmanlar taş gibi susar. Tehilim’de aynı sağ el ve kutsal kol, Haşem’in İsrael’e gösterdiği sadakatle birlikte anılır. Yeşaya, Haşem’in kutsal kolunu ulusların gözü önünde açığa çıkardığını söylerken onların neyi göreceğini de belirtir. Yeryüzünün uçları Haşem’in kurtarışını görecektir. Haşem’in eliyle gökleri gerdiği cümlede de vurgulanan, göklerin ve yerin O’nun eseri olmasıdır. Bu sözler Haşem’in ne yaptığını anlatır ve anlamlarını o eylemden alır. Midraş Tanhuma, sağ ve sol el dilini Haşem’in ödül vermesi veya ceza uygulamasıyla açıklar. (Şemot 15:6, 16, Tehilim 98:1–3, Yeşaya 52:10, 45:12)
Göz ve kulak ifadeleri de Haşem’in insanları gözetmesiyle ve yakarışlarını işitmesiyle ilgilidir. Tehilim, Haşem’in gözlerini doğru davrananlara, kulaklarını onların yakarışına yönelmiş olarak anlatır. Divre Hayamim’de Haşem’in gözlerinin bütün yeryüzünü dolaşması, O’na bütün yüreğiyle bağlı olanları güçlendirmesiyle ilgilidir.
İnsan, Haşem’in korumasını isterken benzer sözler kullanır. İnsan Haşem’in kanatlarının gölgesine sığınır, Haşem elinin gölgesinde onu örter. Tehilim’de öfke, burundan yükselen duman ve ağızdan çıkan ateşle tasvir edilir. Kanat, el ve yüz ifadelerinin her biri kendi bağlamında anlam kazanır. İnsan biçimine uyan sözcüklere fiziksel anlam vermek için ayetlerde ayrı bir kural yoktur. (Tehilim 34:16–17, Divre Hayamim Bet 16:9, Tehilim 17:8, 91:4, Yeşaya 51:16, Tehilim 18:8–9)
Kutsal hizmet görevlileri olan kohenlerin duasında Haşem’in yüzünü aydınlatması lütufla, yüzünü insana çevirmesi huzurla birlikte anılır. Tehilim’de yüzünün aydınlanması istenirken doğrudan kurtuluş dilenir. Haşem’in yüzünü gizlemesi ise İsrael’in başka ilahlara yönelmesi üzerine onu kendi seçiminin sonuçlarıyla baş başa bırakmasını anlatır. Yüz sözü, yakınlığın ve bu yakınlığın çekilmesinin insan için ne ifade ettiğini görünür kılar. Talmud’un Hagiga 5b bölümü, yüzün gizlenmesi sırasında bile Haşem’in elinin halkı korumak üzere uzandığını söyler. Haşem’in kendisine yakaranlara yakın olması için insan bedeni taşıması gerekmez. (Bamidbar 6:24–26, Tehilim 27:9, 31:17, 80:4, Devarim 31:17–18, 4:7, Tehilim 145:18)
Yehezkel, taht üzerinde insanı andıran görünüşü Haşem’in görkemine ait bir görüntü olarak adlandırır. Moşe de Horev’de Haşem’in gerçekten konuştuğunu ve halkın hiçbir biçim görmediğini söyler. Erkek veya kadın biçiminde bir suret yapma yasağını bu karşılaşmaya bağlar. Tanah’ta Haşem’in kurtarması, duayı işitmesi ve hüküm vermesi gerçek eylemlerdir. Bu eylemleri anlatan el, kulak, göz ve yüz sözlerinden Haşem’in fiziksel bedeni olduğu sonucunu çıkarmak, Tora’nın suret hakkında koyduğu sınırı aşar. (Yehezkel 1:26–28, Devarim 4:12–16)
Tanah kaynakları · Bamidbar 11:21–23 · Yeşaya 59:1–2 · Şemot 15:6, 16 · Tehilim 98:1–3 · Yeşaya 52:10 · Yeşaya 45:12 · Tehilim 34:16–17 · Divre Hayamim Bet 16:9 · Tehilim 17:8 · Tehilim 91:4 · Yeşaya 51:16 · Tehilim 18:8–9 · Bamidbar 6:24–26 · Tehilim 27:9 · Tehilim 31:17 · Tehilim 80:4 · Devarim 31:17–18 · Devarim 4:7 · Tehilim 145:18 · Yehezkel 1:26–28 · Bamidbar 11:23 · Devarim 4:12–16.
