2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası
209. İddia: Mezmurlar 40’taki “kulaklarımı kazdın” köle kulağına gönderme yapar ve kusursuz insan korbanını gösterir
Tehilim 40’ta dua eden kişi Tanrı’ya “Kulaklarımı kazdın” der. Şemot 21’de ise efendisinin yanında kalmayı seçen bir kölenin kulağı delinir. Her iki metinde de kulaktan söz edilir. Bunun nasıl bir davranışı anlattığını, kullanılan fiil ve sözün yer aldığı bölüm gösterir.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Tehilim 40’ta dua eden kişi Tanrı’ya “Kulaklarımı kazdın” der. Şemot 21’de ise efendisinin yanında kalmayı seçen bir kölenin kulağı delinir. Her iki metinde de kulaktan söz edilir. Bunun nasıl bir davranışı anlattığını, kullanılan fiil ve sözün yer aldığı bölüm gösterir.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, mezmurdaki “Kulaklarımı kazdın” sözünü Şemot’taki kulağı delinen köleye bağlarlar. Efendisine bağlı kalmayı seçen kölenin Maşiah’ın Tanrı’ya kusursuzca itaat edeceğini gösterdiğini söylerler. Onlara göre mezmur, İsa’nın insanların günahları için kendisini korban olarak sunacağını da bildirir.
Tanah’ın Cevabı:
Tehilim 40 ile Şemot 21, kulaktan söz ederken iki ayrı İbranice fiil kullanır. Mezmurda kulakların açılması, Tanrı’nın isteğini işitip uygulamayla ilgili sözlerin hemen öncesinde gelir. Şemot’ta ise efendisinin yanında kalmayı seçen kölenin kulağı bir araçla delinir.
Geleneksel İbranice metnin, yani Masoretik metnin numaralandırmasıyla Tehilim 40:7’de, bazı Hristiyan çevirilerinde 40:6’da, אָזְנַיִם כָּרִיתָ לִּי, “Benim için kulaklar açtın” denir. Karita, כרה kökünden gelir ve kazmak veya oymak anlamıyla ilişkilidir.
Şemot 21:6’da וְרָצַע אֲדֹנָיו אֶת־אָזְנוֹ בַּמַּרְצֵעַ, “Efendisi onun kulağını bizle delecek” denir. Buradaki delme fiili רצע kökündendir. Biz, bu örnekte kulağa delik açmak için kullanılan sivri uçlu araçtır. Ortak “kulak” sözcüğü, iki sahnenin aynı işi anlattığını göstermez.
Tehilim 40:8–9’da konuşan kişi Tanrı’nın isteğini yapmaktan hoşnut olduğunu ve Tora’nın kendi içinde, yani düşüncesinde ve isteğinde yer ettiğini söyler: לַעֲשׂוֹת־רְצוֹנְךָ אֱלֹהַי חָפָצְתִּי וְתוֹרָתְךָ בְּתוֹךְ מֵעָי. Raşi ve Radak kulağın açılmasını Tanrı’nın sözünü işitme ve O’na itaatle ilişkilendirir. Yeşaya 50:5’te de kulağın açılması ve başkaldırmama birlikte anlatılır.
Aynı mezmurun 40:13 ayetinde konuşan kişi הִשִּׂיגוּנִי עֲוֹנֹתַי, “Günahlarım beni yakaladı” der ve bunların başındaki saçlardan çok olduğunu söyler. Tanrı’nın isteğini yapmayı istemesiyle kendi günahlarını kabul etmesi aynı duada yer alır. Mezmurun tamamından hayatı boyunca hiç günah işlememiş bir insanın konuştuğu sonucu çıkarılamaz.
Şemuel Alef 15:22, Tanrı’nın sesini dinlemenin korbandan daha iyi olduğunu söyler. Bu, Tora’nın emrettiği bütün korbanları geçersiz kılan bir hüküm değildir. Ayet, bir korban sunmanın Tanrı’nın buyruğunu dinlemenin yerini tutmayacağını vurgular. Korbanlar yerine ileride bir insanın öldürülmesini emretmez.
İbraniler 10:5, eski Yunanca çevirideki σῶμα δὲ κατηρτίσω μοι, “Bana bir beden hazırladın” ifadesini kullanır. Masoretik İbranicede ise “benim için kulaklar açtın” yazılıdır. İbraniler, beden ve korban hakkındaki yorumunu bu Yunanca söz üzerine kurar. İbranice mezmurda kulakların açılması, Tanrı’nın isteğini dinlemek ve uygulamakla ilgilidir. Üstelik konuşan kişi kendi günahlarını açıkça kabul eder. Bu mezmur, İsa’nın günahsız bir insan olarak korban sunulacağını haber vermez.
Tanah kaynakları: Tehilim 40:7–13; Şemot 21:6; Yeşaya 50:5; Şemuel Alef 15:22; Tehilim 51:18–19. Yorumlar: Raşi ve Radak, Tehilim 40:7. Karşılaştırılan Hristiyan kaynakları: İbraniler 10:5–10.
41. İddia: Tehilim 40 kusursuz Maşiah’ın konuşmasıdır
Tehilim 40, bir sıkıntıdan kurtulan insanın şükrüyle başlar. Konuşan kişi Haşem’in isteğini yerine getirme arzusunu dile getirir, sonra yeniden yardım ister. Kimin konuştuğunu anlamak için mezmurun bu bölümlerini birlikte okumak gerekir.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Tehilim 40, bir sıkıntıdan kurtulan insanın şükrüyle başlar. Konuşan kişi Haşem’in isteğini yerine getirme arzusunu dile getirir, sonra yeniden yardım ister. Kimin konuştuğunu anlamak için mezmurun bu bölümlerini birlikte okumak gerekir.
Tehilim 40’ı İsa’ya bağlayan Hristiyanlar, mezmurda konuşan kişinin kusursuz Maşiah, yani Mesih olduğunu söylerler. Onlara göre İsa, Haşem’in isteğini yapmak için geldi ve kendisi için hazırlanan bedeni insanların günahları uğruna sundu. Hayvan kurbanlarını bu son kurbana hazırlık sayarlar. İsa gelince o kurbanların görevinin tamamlandığını savunurlar. David’in sözlerinin kendi yaşadıklarından doğmuş olabileceğini de kabul ederler, ancak bu sözlerin asıl ve eksiksiz karşılığını İsa’da bulduğunu söylerler.
Tanah’ın Cevabı:
Tehilim 40’ın başlığı mezmuru David’e bağlar. David, Haşem’in kendisini ağır bir sıkıntıdan kurtardığını anlatır. Ardından O’nun isteğini yapmaktan hoşlandığını, Tora’nın içinde olduğunu söyler. Aynı mezmurun ilerleyen bölümünde ise kendi suçlarından söz ederek yeniden yardım ister. Bu sözler, sıkıntı yaşayan, Haşem’e bağlanan ve kendi hatalarıyla yüzleşen bir insanın duasıdır.
David, Haşem’in onu bir çukurdan ve balçıktan çıkardığını, ayaklarını kayanın üzerine koyduğunu ve ağzına yeni bir şarkı verdiğini söyler. Bu kurtuluştan sonra şöyle konuşur: “Kurban ve sunu istemedin; bana kulaklar açtın; yakmalık sunu ve günah sunusu talep etmedin.” Sonra ekler: “İşte geldim... Tanrım, isteğini yerine getirmekten hoşnutum; Tora’n içimdedir.” David’in karşılığı, Haşem’in sözünü dinlemek ve O’nun isteğini yerine getirmektir. Tehilim 40:1–9
Menahem ben Saruk, Mahberet adlı eserinde kulakların açılmasını Tanrı’nın sözlerini işitmek ve yerine getirmekle ilişkilendirir. Ona göre “İşte geldim” diyen kişi, kitapta yazılı olanı yapmaya hazır olduğunu söyler.
Ohr HaMeir ise Raşi’nin kulakları Tora sözlerini işitmekle ilişkilendiren açıklamasını aktarır; ardından insanın günlük konuşmalarda bile kendisine yol gösterecek bir öğüt duyabilmesini anlatır. Mahberet, zevah; Ohr HaMeir
Şemuel’in Kral Şaul’a söylediği söz, itaat ile kurban arasındaki ilişkiyi açıklar. Şaul, Haşem’in emrine aykırı olarak sağ bırakılan hayvanları kurban etmekten söz eder. Şemuel ona, “Söz dinlemek kurbandan iyidir” der. Kurban sunmak, çiğnenen buyruğun yerine geçmez. Şemuel Alef 15:20–23
Tehilim 51’de de benzer bir anlatım vardır. David önce kırılmış ve pişmanlık duyan yüreğin değerinden söz eder. Ardından Haşem’in doğru sunulmuş kurbanlardan hoşnut olacağını ve sunağa boğalar getirileceğini söyler. İki ifade aynı duada yer alır: İnsan Haşem’e döner ve O’nun buyurduğu hizmeti yerine getirir. Tehilim 51:18–21
Tehilim 40’taki “Kitap tomarında benim hakkımda yazılmıştır” sözü de hemen ardından gelen Tora bağlılığıyla birlikte durur. Tora, kraldan kendisi için bir nüsha yazmasını, onu her gün okumasını ve emirlerini uygulamasını ister. Mezmur, tomarın hangi bölümünden söz ettiğini belirtmez; konuşan kişinin Tora’yı yerine getirme isteğini açıkça söyler. Yeremya da İsrael’e verilecek antlaşmada Tora’nın halkın içine konacağını ve yüreğine yazılacağını bildirir. Devarim 17:18–20; Yeremya 31:33
Yahudi kaynaklarında David’in bu sözleri farklı yönlerden ele alınır. Menorat HaMaor, “İsteğini yapmaktan hoşnutum” sözünü mitsvaları Tanrı’nın isteğini yerine getirme niyetiyle yapmak için kullanır. Pesikta de-Rav Kahana ise “Tora’n içimdedir” sözünü David’in yiyeceğinden gerekli payları ayırmasına bağlar. Şem HaGedolim de başka bir yorumda kitap tomarını David’in Mezmurlarıyla ilişkilendirir. Menorat HaMaor; Pesikta de-Rav Kahana 10:2; Şem HaGedolim
Hristiyan yorumunda kulakların açılması, Şemot’ta efendisinin yanında kalmayı seçen kölenin kulağının delinmesiyle de ilişkilendirilir. İki ayette kulak ve bağlılık vardır; kullanılan fiiller ise farklıdır. Mezmurdaki כָּרִיתָ (karita) “kazdın” veya “açtın” anlamına gelir. Kölenin kulağını delmek için Şemot’ta וְרָצַע (ve-ratsa) kullanılır. Köle, efendisini ve ailesini sevdiği için onun yanında yaşamayı ve çalışmayı seçer. Tehilim 40:7; Şemot 21:5–6
Mezmurun İbranicesinde אָזְנַיִם כָּרִיתָ לִּי (oznayim karita li), yani “bana kulaklar açtın” yazılıdır. Grekçe metin geleneğinde ise “Bana bir beden hazırladın” biçimi bulunur. İbraniler 10:5 de bu biçimi kullanır.
Hristiyan açıklaması, kulakları itaat eden bedenin bir parçası olarak görür ve bedenin ölüm pahasına itaat için hazırlandığını söyler. Fakat bir bedenin hazırlanması ile onun bütün insanların günahları için kurban edilmesi arasında ayrı bir adım vardır. Mezmur, konuşanın ne yapmak istediğini kendisi söyler: Haşem’in isteğini yerine getirmek ve Tora’sını içinde taşımak.
Bu sözlerden birkaç ayet sonra aynı kişi şöyle der: “Suçlarım beni yakaladı.” Bunların başındaki saçlardan fazla olduğunu, yüreğinin gücünü yitirdiğini söyler. Kendisini öldürmek isteyenler karşısında Haşem’den yardım ister. Hristiyan yorumunda bu suçlar, konuşanın kendi yaptıkları yerine başkaları için üstlendiği suçlar olarak açıklanır. Mezmurun söylediği ise עֲוֹנוֹתַי (avonotay), yani “suçlarım”dır. Tehilim 40:13–14
Bat Ayin, bu ifadeyi insanın kendi kusurlarını göremeyecek duruma düşmesiyle ilişkilendirir. Ohr HaMeir de günahların insanın Tora’nın ışığını görmesine engel oluşunu anlatırken aynı sözü kullanır. Bat Ayin; Ohr HaMeir
Tehilim 40’ta David, “suçlarım” der. Yeşaya 53:4–6’da ise “hastalıklarımız”, “isyanlarımız” ve “suçlarımız” diyenler kuldan üçüncü kişi olarak söz eder. Bir önceki sahnede uluslar ve krallar, İsrael’in yükselmesi karşısında şaşırmıştır (Yeşaya 52:15). Şimdi suç kendilerine, ondan doğan acı ise kula aittir. Bu iki ayrı konuşmayı tek kişinin sözleri saymak, David’in kendi suçunu başkalarından aldığı bir yüke dönüştürür. Mezmurun İbranicesi buna izin vermez.
Mezmurun başındaki çukur ve balçık da kurtarılmanın güçlü bir anlatımıdır. Tehilim 69’da suya ve balçığa batmak, yardım isteyen insanın yaşadığı sıkıntıyı anlatır. Şemot Rabba, Tehilim 40’taki çukuru Mısır’la, balçığı kölelerin çalıştığı harçla, yeni şarkıyı da denizin geçilmesinden sonraki şarkıyla ilişkilendirir. Aggadat Bereşit ise David’in yaşadığı sıkıntıların ardından kurtulup şarkı söylemesini anlatırken aynı mezmura başvurur. Tehilim 69:2–4; Şemot Rabba 23:12; Aggadat Bereşit 60:1
David, kurtarıldığı için Haşem’e şükreder; O’nun isteğini yapmayı arzular ve suçlarıyla karşılaştığında yine O’ndan yardım ister. Mezmuru günahsız bir insanın kurban edilmesi ve Tora’nın kurban hükümlerinin kaldırılması olarak okumak, David’in duasına kendi sözlerinde bulunmayan bir anlam yükler.
Tanah kaynakları: Tehilim 40:1–18; 51:18–21; 69:2–4; Şemuel Alef 15:20–23; Devarim 17:18–20; Şemot 21:5–6; Yeremya 31:33; Yeşaya 53:4–6. İbranice metin karşılaştırması: Devarim 17:18–20. Ayet numaraları Masoretik metne göredir. Tehilim 40:7, 9, 13 ve 18, birçok Hristiyan baskısında sırasıyla 40:6, 8, 12 ve 17 olarak numaralanır.
