2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası
218. İddia: Arap devletlerinin İsrael’e saldırısı İsa’nın dönüşünü başlatacaktır
Tanah, İsrael’in eski çağlarda karşılaştığı savaşları ve önderlerin bu savaşlar sırasında üstlendiği görevleri anlatır. Ayrıca ileride yaşanacak savaşlardan ve İsrael’in sıkıntı içindeyken kime döneceğinden söz eder. Geçmişte anlatılan bir savaşın gelecekte belirli devletler arasında yaşanacağını söylemek için metinde bu bağlantının kurulması gerekir.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Tanah, İsrael’in eski çağlarda karşılaştığı savaşları ve önderlerin bu savaşlar sırasında üstlendiği görevleri anlatır. Ayrıca ileride yaşanacak savaşlardan ve İsrael’in sıkıntı içindeyken kime döneceğinden söz eder. Geçmişte anlatılan bir savaşın gelecekte belirli devletler arasında yaşanacağını söylemek için metinde bu bağlantının kurulması gerekir.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, antik Aşur’u bugün İsrael’i çevreleyen Arap güçleriyle bir tutarlar. Bu güçlerin büyük bir saldırısının ardından İsrael’in daha önce reddettiği İsa’ya döneceğini, İsa’nın da dönüp halkı kurtararak Tanrı’nın krallığını kuracağını söylerler. David’in ve Yiftah’ın yaşadıklarını bu olayları önceden gösteren örnekler olarak okurlar.
Tanah’ın Cevabı:
İddia önce Tanah’taki eski halkları bugünkü devletlerle bir tutar. Ardından o dönemde yaşanan olayları İsa’nın ikinci gelişine bağlar. Bu iki adımı desteklemek için geçmişte ve gelecekte bir savaş yaşanması gibi bir benzerlik yeterli değildir. Tora, İsrael’in sıkıntı içindeyken kime döneceğini açıkça söyler. Halk Tanrı’ya dönecek ve O’nun sesini dinleyecektir (Devarim 4:30).
İddiada, Şaul döneminin sonunda Filistlilerin İsrael’e karşı zafer kazanması ve sonrasında David’in kral olarak kabul edilmesi gelecekteki saldırıya benzetilir. Şoftim’de halkın baskı altında Tanrı’ya seslenmesi ve kurtarıcıların ortaya çıkması da aynı çerçeveye yerleştirilir. Özellikle Yiftah’ın, Ammon tehdidi sırasında kendisini daha önce dışlayan Giladlılar tarafından geri çağrılması kullanılır (Şoftim 10:6–18; 11:1–11).
Fakat antik halklarla günümüz devletleri arasında doğrudan eşitlik kurulamaz. Filistli adıyla daha sonraki Filistin coğrafi adı arasında tarihsel ve dilsel bir ilişki bulunması, antik Filistlilerle günümüz Filistinli Araplarının aynı halk olduğunu kanıtlamaz. Bir bölgenin adı kuşaklar boyunca kalabilir. Orada yaşayan toplumlar ise zamanla değişebilir.
Ammon, Şeria Irmağı’nın doğusunda, bugünkü Ürdün’ün bulunduğu bölgede yer alan eski bir krallıktı. Aynı bölgede bugün başka devletlerin bulunması, Şoftim’deki Ammon savaşını Ürdün veya günümüzdeki başka bir devlet hakkında kehanet yapmaz. Yiftah anlatısı, dışlanmış bir savaşçının kriz sırasında Gilad’a önderlik etmek için çağrılmasını anlatır. İsa’nın adını veya ikinci gelişini bildirmez.
Şoftim 3:9’da Tanrı, halk için bir moşia, yani kurtarıcı çıkarır. Ayette adı verilen kişi Otniel’dir. Aynı görev başka dönemlerde başka önderlere de verilir. “Kurtarıcı” sözcüğü, Tanrı’nın bir kişiye verdiği görevi anlatır. Bu ayette bu görevi yapan kişinin adı Otniel’dir.
David’in kral oluşu da iki ayrı geliş olarak anlatılmaz. Şaul’un ölümünden sonra önce Yehuda David’i Hevron’da kral yapar. İsrael’in diğer kabileleri bir süre İş-Boşet’in yönetiminde kalır. Mücadelenin ardından bütün İsrael David’e gelir ve onu kral olarak mesheder (Şemuel Bet 2:1–11; 3:1; 5:1–5). Tahta iki aşamada çıkar. Her iki olay da kendi yaşamı içinde gerçekleşir. Bu kayıtta David’in ölüp göğe çıkması ve sonra geri dönmesi anlatılmaz.
Tora’nın gelecekteki sıkıntı hakkındaki sözleri daha açıktır. Devarim 4:30–31, İsrael’in sıkıntı içinde Tanrı’ya döneceğini ve O’nun sesini dinleyeceğini bildirir. Devarim 30:1–10 bu dönüşü, Tanrı’nın emirlerini dinlemeyi ve sürgündeki halkın yeniden toplanmasını anlatır. Burada İsa’ya yöneliş veya onun ikinci gelişi anlatılmaz.
Tanah gelecekte büyük savaşlardan söz eder. Yehezkel 38–39, Gog ve onunla birlikte gelen çeşitli halkları sayar. Bunlar arasında Meşeh, Tuval, Paras, Kuş, Put, Gomer ve Togarma gibi eski adlar vardır. Bu adların hepsini bugünkü devletlerle birebir eşleştiren bir liste vermez.
Zekeriya 12 ve 14 de Yeruşalayim’e karşı toplanan güçlerden söz eder. Bu anlatıların aynı olay olup olmadığı ve antik adların modern karşılıkları ayrıca gösterilmelidir; iki metinde savaş anlatılması, bu savaşların günümüzde hangi ülkeler arasında geçeceğini göstermez.
Yehezkel 39:7, 22 ve 25–29’da sonuç, Tanrı’nın adının tanınması, İsrael’in toplanması ve Tanrı’nın ruhunun halkın üzerine dökülmesiyle anlatılır. Zekeriya 14:9’da Tanrı’nın bütün yeryüzünün kralı olacağı, adının bir olacağı bildirilir.
Maşiah çağına ilişkin ölçü, yalnızca savaş çıkması değildir. Yeşaya 2:4, ulusların artık savaş öğrenmeyeceğini söyler. Miha 4:4, insanların korkmadan yaşayacağını bildirir. Yeşaya 11:9–12, Tanrı bilgisinin yayılacağını ve dağılmış halkın toplanacağını anlatır. Peygamberlerin verdiği ölçüler arasında savaşın sona ermesi, halkın toplanması ve Tanrı bilgisinin yayılması vardır. Bir savaş senaryosu bunların gerçekleştiğini veya İsrael’in İsa’ya döneceğini göstermez.
Kaynaklar: Devarim 4:30–31, 30:1–10; Şoftim 3:9, 15; 10:6–18, 11:1–11; Şemuel Bet 2:1–11, 3:1, 5:1–5; Yehezkel 38–39; Zekeriya 12:2–9, 14:1–9; Yeşaya 2:2–4, 11:9–12; Miha 4:1–4.
96. İddia: Şoftim kitabındaki kurtarıcıların tümü İsa’yı önceden gösterir
Şoftim, ‘Yargıçlar’ demektir. Kitapta İsrael’i düşmanlarının baskısından kurtaran çeşitli önderler anlatılır. Haşem’in gönderdiği her önderin adı, karşılaştığı düşman ve yaptığı iş kendi öyküsünde verilir.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Şoftim, ‘Yargıçlar’ demektir. Kitapta İsrael’i düşmanlarının baskısından kurtaran çeşitli önderler anlatılır. Haşem’in gönderdiği her önderin adı, karşılaştığı düşman ve yaptığı iş kendi öyküsünde verilir.
Bu yorumu savunan Hristiyanlar, Şoftim’deki kurtarıcıların hayatlarından seçtikleri olayları bir araya getirirler. Bu olayların İsa’nın reddedilmesini, ölümünü, dirilişini ve ikinci gelişini önceden gösterdiğini söylerler. Mika’daki “İsrael’in yargıcı” sözünü de bu kurtarıcılarla İsa arasında bağ kurmak için kullanırlar.
Tanah’ın Cevabı:
Şoftim’de Haşem bir kurtarıcı gönderdiğinde ayet onun kim olduğunu da söyler. İsrael, Kuşan-Rişatayim’in baskısından kurtulmak için Haşem’e yakardığında gelen kişi Kenaz oğlu Otniel’dir. Moav kralı Eglon’un baskısı altında aynı söz kullanılır. Bu defa gönderilen kişi Gera oğlu Ehud’dur. İbranicedeki מוֹשִׁיעַ (moşia) sözcüğü, bu kişilerin üstlendiği işi anlatır. “Kurtaran kişi” demektir. İsa için kullanılan יֵשׁוּעַ (Yeşua) adıyla aynı İbranice kökten gelmesi, bir görev adıyla bir kişinin özel adını aynı yapmaz. Otniel’in adı verilen yere İsa’nın adını koymak ayetin açık sözünü değiştirir. (Şoftim 3:7–11, 3:12–15)
Bu kurtuluşlar kitabın başında anlatılan düzenin parçasıdır. Halk başka ilahlara yönelince düşmanların baskısı altına girer. Haşem halkın iniltisini duyar, bir önder görevlendirir ve o önder hayatta olduğu sürece halkı düşmanlarından kurtarır. Önder öldüğünde halk yeniden eski davranışlarına döner. Şemuel de geçmiş kurtuluşları hatırlatırken Yerubaal’ı, Bedan’ı, Yiftah’ı ve Şemuel’i ayrı ayrı anar. Birbirini izleyen kurtuluşlarda değişen, Haşem’in gönderdiği kişidir. (Şoftim 2:11–19, Şemuel Alef 12:9–11)
Baal sunağı yıkılınca şehir halkı Gid’on’un öldürülmesini istedi. Babası Yoaş, “Baal gerçekten tanrıysa kendi davasını kendi savunsun” diyerek kalabalığa karşı çıktı. Yerubaal, Gid’on’a bu olay nedeniyle verilen addır. Gid’on ölmeden kurtuldu ve daha sonra Midyan’a karşı savaştı. Kendi ailesinin Menaşe içinde güçsüz olduğunu söylemesi veya ölüm tehdidi altında kalması, onu dirilen biri yapmaz. Zaferden sonra İsrael ona ve soyuna yönetimi önerdiğinde Gid’on, “Üzerinizde Haşem hükmedecek” dedi. Sonradan yaptığı efodun, yani tören için kullanılan nesnenin İsrael’e ve kendi ailesine tuzak olması da halkın onun aracılığıyla kurtulmasının Gid’on’u kusursuz yapmadığını gösterir. (Şoftim 6:14–15, 6:25–32, 8:22–32)
Devora ve Barak zamanında bazı kabileler savaşa katılmadı, ancak Sisera’ya karşı yürütülen mücadelede Barak’ın yanı sıra Devora ve Yael de rol aldı. Bir savaşa katılmamak, Maşiah olarak ortaya çıkan birini reddetmekle aynı olay değildir.
Yiftah örneğinde ise ayrılışın sebebi miras kavgasıdır. Babasının diğer oğulları annesinin kimliğini öne sürerek onu evden kovdular. Yiftah Tov ülkesine gitti. Ammonlularla savaş çıkınca Gilad bölgesinin önderleri onu oradan alıp savaşta başlarına geçirmek istediler. Tov bir yer adıdır. Bu yolculuğu gökten dönüş, aile içindeki dışlanmayı İsrael’in Maşiah’ı reddetmesi saymak, hem yerin hem olayın anlamını değiştirir. Yiftah’ın annesi hakkında söylenen sözler, İsa’nın doğumu üzerine yüzyıllar sonra yürütülen tartışmaları önceden haber vermez. Yiftah’ın zaferi de verdiği adağın ailesine getirdiği acıyı ortadan kaldırmaz. (Şoftim 4:4–24, 5:15–17, 11:1–11, 11:29–40)
Şoftim, İvtsan’ın Beytlehemli olduğunu ve orada gömüldüğünü söyler. Bir yerin kişinin hayatında iki kez anılması, oradan gelecek başka bir kişinin kimliğini vermez.
Şimşon’un doğumunda da anlatının ne söylediğine bakmak gerekir. Manoah’ın eşinin çocuğu olmuyordu. Bir melek ona bir oğul doğuracağını ve bu oğlun İsrael’i Peliştilerin elinden kurtarmaya başlayacağını söyledi. Kısırlığın kalkması, bakireden doğum iddiasına karşılık gelmez. Şimşon’u Peliştilere teslim etmek isteyen Yehudalılar, neden geldiklerini kendisine söylediler. Kendisini öldürmeyeceklerine yemin ettikten sonra bağlanmasına izin verdi. Şimşon, Peliştilerin toplandığı yapıyı yıkarken öldü. Ailesi onun bedenini alıp babasının mezarına gömdü. Şoftim bu cenazeyi diriliş veya halkın geri dönen Şimşon’u kabul etmesi olarak anlatmaz. (Şoftim 12:8–10, 13:2–5, 15:9–14, 16:25–31)
Mika’da kuşatma altında “İsrael’in yargıcı” yanağından vurulur. Bu, İsrael’de yönetim ve yargı görevi bulunan bir kişiyi tanıtan sözdür. Ayet o kişiyi İsa diye adlandırmaz. Sonraki ayette Beytlehem’den İsrael’i yönetecek kişinin çıkacağı söylenir. Bir yöneticinin aşağılanmasının anlatılması, Şoftim’deki bütün kurtarıcıların o yöneticinin hayatını parça parça haber verdiğini göstermez. Şoftim, her savaşın taraflarını kendi döneminde tanıtır. Bu savaşlarla gelecekte İsrael’in bir yenilgi sonrası İsa’ya döneceğini öne sürmek, kitabın anlattığı olaylara yeni bir gelecek senaryosu ekler. (Mika 4:14–5:4)
Haşem’in Otniel aracılığıyla İsrael’i Kuşan-Rişatayim’den veya Gid’on aracılığıyla Midyan’dan kurtarması, yaşanmış olaylara dayanır. Gelecekteki David soyundan kral da yeryüzünde yapacağı işlerle tanınır. Yeşaya adil yönetimi ve barışı, Yeremya halkın ülkesinde güvenle yaşayacağını, Yehezkel ise İsrael’in toplanıp tek kral altında birleşeceğini ve kutsal yerin halkın arasında bulunacağını söyler. Şoftim’deki kurtuluşları alıp İsa’nın hayatına dağıtmak, bu işleri İsa’nın gerçekleştirdiğini göstermez. Tanah’ın ölçüsü, David soyundan kralın kendi günlerinde kuracağı düzendir. (Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8, Yehezkel 37:21–28)
Mika 4:14, bazı Hristiyan baskılarında 5:1 olarak numaralanır.
