Misyoner İddiaları Arşivi

2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

46. İddia: Tehilim 110’daki “efendim” gökte bekleyen Maşiah’tır

Tehilim, Tanah’taki mezmurların, yani dua ve ilahilerin kitabıdır. 110. mezmurda Haşem, anlatıcının “efendim” dediği birine sağında oturmasını söyler. Tartışma, bu kişinin kim olduğu ve Haşem’in sağında oturmanın ne anlattığı üzerinedir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim, Tanah’taki mezmurların, yani dua ve ilahilerin kitabıdır. 110. mezmurda Haşem, anlatıcının “efendim” dediği birine sağında oturmasını söyler. Tartışma, bu kişinin kim olduğu ve Haşem’in sağında oturmanın ne anlattığı üzerinedir.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, sözü söyleyen kişinin David, “efendim” diye andığı kişinin de kendi soyundan gelecek Maşiah, yani Mesih olduğunu söylerler. David’in kendi soyundan birine böyle seslenmesini, Maşiah’ın insandan üstün olduğuna kanıt sayarlar. “Sağımda otur” sözünü de Tanrı’nın yanında, gökte bulunmak olarak anlarlar. Onlara göre İsa ölüp dirildikten sonra göğe yükseldi ve düşmanları yenilinceye kadar orada bekliyor. Mezmurda vaat edilen zaferin onun ikinci gelişinde gerçekleşeceğini ve bütün bunların İsa’nın Tanrı olduğunu gösterdiğini savunurlar.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 110’un ilk ayetinde şöyle denir: “Haşem’in efendime sözü: Sağımda otur; düşmanlarını ayaklarına tabure yapıncaya kadar.” Bu cümlede konuşan Haşem’dir. “Efendim” ise anlatıcının, Haşem’in seslendiği kişi için kullandığı hitaptır. Düşmanların ayak altına alınması, yenilip o kişinin yönetimi altına girmelerini anlatır. Sonraki ayetlerde o kişinin güç asasının Siyon’dan uzatılacağı ve düşmanları arasında yöneteceği söylenir (Tehilim 110:1–7).

“Efendime” diye çevrilen לַאדֹנִי (laadoni) bir saygı hitabıdır. Tanah bu sözcüğü insanlar için de kullanır. Bereşit 23:6’da Het oğulları Avraam’a “efendim” der ve onu aralarındaki Tanrı’nın bir önderi olarak anar. Birine bu şekilde seslenilmesi, onun Tanrı olduğunu göstermez.

Bir kralın yetkisi Tanah’ta çok yüksek ifadelerle anlatılabilir. Şelomo’nun kral oluşu, “Haşem’in tahtına oturdu” sözleriyle aktarılır (Divre HaYamim Alef 29:23). Şelomo yeryüzünde babası David’in yerine geçmiştir; tahtın Haşem’e ait diye anılması, ona verilen yönetim yetkisini gösterir.

David’in soyundan gelen bir kralın onurlandırılması da onun insan oluşunu değiştirmez. Şelomo tahta çıkınca David’in hizmetkarları, Şelomo’nun adının ve tahtının David’inkinden daha büyük olmasını diler. David de kendi gözleri önünde tahtına birini oturttuğu için Haşem’i över (Melahim Alef 1:47–48). Şelomo’nun tahtı babasınınkinden daha büyük olabilirse, bir kralın kendi soyundan gelen birine saygı göstermesi de onun Tanrı olduğunu göstermez. Mezmurun ilk ayeti, kendisine “efendim” denen kişinin David’in soyundan olduğunu ayrıca söylemez.

“Sağımda otur” sözü de Tanah’ın onur ve destek dili içinde okunmalıdır. Tehilim 16:8’de dua eden kişi, Haşem sağında olduğu için sarsılmayacağını söyler. Tehilim 109:31’de Haşem, yoksulu kurtarmak için onun sağında durur. Yeşaya 41:10’da Haşem İsrael’i doğruluk dolu sağıyla destekler. Bu ayetler yardımın ve korunmanın anlatımıdır. Tehilim 110:1 de “sağımda otur” der; “gökte otur” demez.

Mezmurun beşinci ayetinde Haşem bu kez hitap edilen kişinin sağındadır: “Efendi senin sağındadır; öfke gününde kralları ezer.” Buradaki אֲדֹנָי (Adonay), ilk ayette insana yöneltilen לַאדֹנִי biçiminden farklıdır. Türkçede iki hitap da “efendi” sözcüğüyle karşılanabilir. İbranice biçimler aynı değildir. İkinci ayetten başlayarak “senin asan”, “senin halkın” ve “sen kohensin” sözleriyle hitap edilen kişi aynı hükümdar olarak okunduğunda, Haşem onun yardımcısıdır. Beşinci ayetteki “Efendi”nin İsa, “sen”in ise Baba Tanrı olduğu yorumu, bu kişi değişimini metne dışarıdan getirir.

Tanah, Haşem’in desteğiyle yüceltilen bir kralı başka yerde de anlatır. Tehilim 89:21–28’de David Haşem’in kulu olarak anılır. Onu güçlendiren ve düşmanlarını ezen Haşem’dir; David’e yeryüzündeki krallardan üstün bir konum verilir. Yüksek makamı, insan ve kul oluşunu ortadan kaldırmaz.

Yahudi kaynaklarında Tehilim 110 farklı kişilere uygulanır. Nedarim 32b, mezmuru Avraam ve Malkitsedek’le ilişkilendirir. Bu açıklamada Malkitsedek, Avraam’ı Tanrı’dan önce kutsadığı için kohenlik Avraam’a verilir. Aggadat Bereşit de “sağımda otur” sözünü Avraam’a verilen onurla açıklar. Avraam’ın göğe yükseldiğine dair kayıt bulunmadığını söylemek, bu okumaları çürütmez; çünkü söze önce göğe yükseliş anlamı eklemek gerekir.

Midraş Tehilim ise gelecekte Maşiah’ın sağda, Avraam’ın solda oturtulacağını anlatır. Mezmurun Maşiah’a uygulanması, Maşiah’ın İsa olduğunu göstermez. Bu açıklama da İsa’nın ölüp dirildiği, göğe yükseldiği ve yüzyıllar sonra döneceği bir tarih anlatmaz.

“Düşmanlarını ayaklarına tabure yapıncaya kadar” sözünde vaat ile zafer arasında bir süre vardır. Fakat mezmur, bu sürenin başına İsa’nın ölümünü ve dirilişini, içine gökte bekleyişini, sonuna da ikinci gelişini yerleştirmez. Devamında Siyon’dan uzanan asa, düşmanların arasında yönetim, halkın gönüllü katılımı ve savaş anlatılır. Son ayette yoldaki dereden su içen ve başını kaldıran kişi görülür. Halkın gönüllü katılımını, önce İsa’yı reddedip daha sonra kabul etmesi diye açıklamak için mezmurun anlatmadığı bir olay dizisi eklenir.

Dördüncü ayetteki kohenlik sözü de kişiye İsa adını vermez. Bereşit 14:18–20’de Şalem kralı ve Yüce Tanrı’nın koheni Malkitsedek, Avraam’ı kutsar; Avraam da ona onda bir verir. İkisi ayrı kişilerdir. Tehilim’deki yemin, kutsal hizmet görevi olan kohenliğin sürekliliğini bildirir. Bu görev Haşem’e hizmet etmektir ve bu görevin yüksekliği kişiyi Tanrı yapmaz.

Bamidbar 18:1–7, sunak hizmetini Aharon’a ve oğullarına verir. Yehezkel 44:15–16 da gelecekte Tsadok soyundan Levili kohenlerin Haşem’e yaklaşıp sunu getireceğini söyler. Tehilim 110’u bu hizmetin kaldırıldığına kanıt göstermek, peygamberin gelecek için bildirdiği hizmetle çelişir.

Tehilim 110’da Haşem, kendisine bağlı kişiyi destekler ve düşmanlarına karşı ona zafer verir. Hristiyan iddiasının gerektirdiği İsa’nın kimliği, göğe yükselişi ve ikinci gelişi mezmurda yer almaz. Bu olayları önce kabul edip ardından “sağımda otur” sözünü onlar için kanıt göstermek, ayete kendi başına söylemediği bir öykü yükler.

Tanah kaynakları: Tehilim 110:1–7; Bereşit 23:6; Bereşit 14:18–20; Divre HaYamim Alef 29:23; Melahim Alef 1:47–48; Tehilim 16:8; Tehilim 109:31; Yeşaya 41:10; Tehilim 89:21–28; Bamidbar 18:1–7 (özgün metin); Yehezkel 44:15–16.

Bu iddianın sayfası

153. İddia: Tehilim 110 Maşiah’ın gökte Tanrı’nın sağında oturacağını söyler

Tehilim 110’da Haşem, mezmurda “efendim” diye anılan kişiye sağında oturmasını söyler. Sonraki ayetlerde yönetim asası ve düşmanlara karşı zafer anlatılır. ‘Sağımda otur’ sözünün göğe yükselmek mi, yoksa yöneticiye verilen onur ve desteği mi anlattığını bu devam gösterir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 110’da Haşem, mezmurda “efendim” diye anılan kişiye sağında oturmasını söyler. Sonraki ayetlerde yönetim asası ve düşmanlara karşı zafer anlatılır. ‘Sağımda otur’ sözünün göğe yükselmek mi, yoksa yöneticiye verilen onur ve desteği mi anlattığını bu devam gösterir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Tehilim 110:1’i İsa’nın ölüp dirileceği, ardından göğe yükselip Tanrı’nın sağındaki göksel tahta oturacağı şeklinde okurlar. Onlara göre mezmur, İsa’yı David soyundan bir kral olmasının yanında göksel Maşiah, yani Mesih olarak da tanıtır.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 110:1, “Haşem efendime dedi: Sağımda otur, düşmanlarını ayaklarının altına serinceye kadar” der. İbranice adoni, “efendim” diye kullanılan saygı unvanıdır. Bereşit 23:6’da Avraam’a da bu tür bir saygıyla hitap edilir. Kelime bir insanı Tanrı’nın özüyle aynı varlık yapmaz.

Tehilim 110:1’de נְאֻם יְהוָה לַאדֹנִי שֵׁב לִימִינִי עַד־אָשִׁית אֹיְבֶיךָ הֲדֹם לְרַגְלֶיךָ denir: “Haşem’in efendime sözü: Sağımda otur; düşmanlarını ayaklarının taburesi yapıncaya kadar.” Cümlenin konuşanı Tanrı’dır, hitap edilen kişi ise la-adoni (לַאדֹנִי, “efendime”) diye adlandırılmaktadır. Bu bir saygı ve yetki unvanıdır; Tanrı’nın özel adıyla aynı sözcük değildir.

Ayetin fiilleri “otur” ve “düşmanlarını ayaklarının taburesi yapacağım” şeklindedir. Burada hitap edilen kişinin önce öldüğünü, sonra dirildiğini ve göğe yükseldiğini bildiren bir fiil dizisi bulunmaz. Sağda oturmanın nerede gerçekleştiği konusunda farklı açıklamalar bulunabilir. Fakat hiçbirinin yalnız bu cümleden Nasıralı İsa’nın özel adı çıkardığı söylenemez.

Tehilim 16:8’de Tanrı insanın sağındadır; Tehilim 109:31’de de yoksulun sağında durur. Bu ifadeler koruma ve destek bildirir. Tehilim 110:2’de hükümdarın yönetim asası Siyon’dan uzanır; 110:5–7’de düşmanlar ve zafer anlatılır. “Sağımda otur” sözü bu kralın onurlandırılması ve desteklenmesiyle ilgilidir.

Divre Hayamim Alef 29:23, Şelomo’nun David’in yerine “Haşem’in tahtına” oturduğunu söyler. Şelomo göğe çıkarak Tanrı’nın bedenine veya özüne dönüşmemiştir; Tanrı’nın İsrael üzerindeki yönetimini yeryüzünde temsil eden kral olmuştur. Tanrı’nın tahtıyla ilişkilendirilmek, Tanah’ın kendi kullanımında insanın Tanrı olması demek değildir. Tehilim 110’daki krallık onurundan ilahlık sonucu çıkarılması da aynı ayrımı aşar.

Tehilim 110:4’teki Malkitsedek bağlantısı da göğe yükselmiş bir bedenin Tanrı’nın tahtını paylaşmasını anlatmaz. Tehilim 110, kralın Tanrı tarafından desteklenmesini ve düşmanları karşısındaki konumunu anlatır. İsa’nın ölümünün, dirilişinin, göğe çıkışının ve tahta oturuşunun tarih sırası bu metinde verilmez. bu metinde yazmaz.

Tehilim 110:2’de מַטֵּה עֻזְּךָ יִשְׁלַח יְהוָה מִצִּיּוֹן רְדֵה בְּקֶרֶב אֹיְבֶיךָ, “Haşem güçlü asanı Siyon’dan uzatacak; düşmanlarının ortasında yönet” denir. Krallık asası ve düşmanlara karşı yönetim, bir önceki ayetteki onurlandırma ifadesinin yönetimle ilgili anlamını açıklar. Divre Hayamim Alef 29:23’te Şelomo’nun “Haşem’in tahtı” üzerinde kral olarak oturması aynı tür yetki dilinin Tanah içindeki başka kullanımıdır. Hiçbirinde yönetici Tanrı’nın özüyle özdeş ilan edilmez.

Mezmurun başındaki le-David, yani David’e bağlanan başlık da farklı yorumlanmıştır. İbn Ezra ve Radak, mezmuru David hakkında yazılmış bir şiir olarak okur; Raşi ise Avraam’la ilgili bir yorumu aktarır. Bu açıklamalar farklıdır, ancak başlığın David’in mutlaka kendi soyundan bir kişiye konuştuğunu tek başına belirlemediğini gösterir. Raşi, Tehilim 110:1.

Tehilim 110:4’teki “sonsuza dek kohen” ifadesi de ayrıca ele alınmalıdır. Şemot 40:15, Aharon’un oğullarına kuşaklar boyunca sürecek bir kohenlikten söz eder. Kohenliğin kalıcılığı, her kohenin bedensel olarak hiç ölmeyeceği anlamına gelmez. Bu nedenle olam sözcüğü tek başına mezmurdaki kişinin bedeninin hiç ölmeyeceğini kanıtlamaz. Mezmurda verilen onur ve yönetme yetkisi, İsa’nın öldükten sonra göğe çıkıp tahta oturacağını bildiren bir olay dizisi değildir. Şemot 40:15.

Tanah kaynakları: Tehilim 110:1–7, özellikle 110:1–4; Bereşit 23:6; Tehilim 16:8 ve 109:31; I Divre HaYamim 29:23.

Bu iddianın sayfası