Misyoner İddiaları Arşivi

2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

119. İddia: Lo-Ammi, İsrael’in Tanrı’nın halkı olmaktan çıktığını gösterir

Hoşea kitabında, İsrael’e verilen ceza bir çocuğun adıyla duyurulur. Lo-Ammi adı, “Halkım değilsiniz” anlamına gelir. Bu adın kalıcı bir ayrılığı anlatıp anlatmadığı, peygamberin aynı halka daha sonra ne söyleyeceğine bakılarak anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Hoşea kitabında, İsrael’e verilen ceza bir çocuğun adıyla duyurulur. Lo-Ammi adı, “Halkım değilsiniz” anlamına gelir. Bu adın kalıcı bir ayrılığı anlatıp anlatmadığı, peygamberin aynı halka daha sonra ne söyleyeceğine bakılarak anlaşılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Lo-Ammi adını Tanrı ile İsrael arasındaki ilişkinin boşanmayla sona erdiğine delil sayarlar. Onlara göre İsrael Tanrı’nın halkı olma konumunu kaybetti ve ancak gelecekte İsa’yı kabul ederek Tanrı’ya yeniden dönecektir.

Tanah’ın Cevabı:

Hoşea 1:9’da halka 'Lo-Ammi', yani 'halkım değilsiniz' denir. Fakat aynı peygamberin sonraki sözü dönüşü bildirir: birçok Hristiyan çevirisindeki 1:10’da bu insanlara 'Yaşayan Tanrı’nın çocukları' denilecek; aynı çevirilerdeki 2:23’te Tanrı daha önce 'Halkım değilsin' dediğine 'Halkımsın' diyecektir. Hoşea’nın verdiği ceza hükmünü kalıcı boşanma olarak sunmak, aynı halkın yeniden 'Halkımsın' diye çağrılacağı vaadini metinden siler.

Hoşea 1:9’da hüküm כִּי אַתֶּם לֹא עַמִּי וְאָנֹכִי לֹא־אֶהְיֶה לָכֶם sözleriyle bildirilir: “Çünkü siz Benim halkım değilsiniz ve Ben sizin için olmayacağım.” Buradaki Lo-Ammi (לֹא־עַמִּי), İsrael’in sadakatsizliğinin sonucu olarak kullanılan cezayı bildiren bir addır. Fakat Masoretik Hoşea 2:25, aynı sözleri tersine çevirir: וְאָמַרְתִּי לְלֹא־עַמִּי עַמִּי־אַתָּה וְהוּא יֹאמַר אֱלֹהָי, “Halkım değilsin dediğime, ‘Sen Benim halkımsın’ diyeceğim; o da ‘Tanrım’ diyecek.” Lo-ammi ile ammi ata (עַמִּי־אַתָּה) karşıtlığı, başka bir halkın yeni adla ortaya çıkmasını değil, daha önce kendisine “Halkım değilsin” denilen İsrael’in yeniden kabul edilmesini anlatır.

Yeremya 3:8–14’te İsrael’e ilişkin boşanma benzetmesinin ardından 'Geri dön' çağrısı gelir; 3:18’de İsrael ile Yehuda’nın birlikte döneceği bildirilir. Vayikra 26:44–45, İsrael sürgündeyken Tanrı’nın antlaşmasını kesinlikle bozmayacağını söyler. Yeremya 31:35–37, güneş ve ayın düzeni sürdükçe İsrael’in Tanrı’nın önünde ulus olarak devam edeceğini açıkça bildirir.

Hoşea 2:21–22’de aynı halka “Seni sonsuza dek kendime nişanlayacağım” denir; bağ doğruluk, adalet, merhamet ve sadakatle açıklanır. “Halkım değilsin” hükmünün karşısında yalnız belirsiz bir iyilik ihtimali değil, aynı halkla kalıcı ilişki vaadi bulunur. Geçici ceza sözünü Tanrı’nın son kararı saymak, kitabın açıkça bildirdiği bu sonucu kaldırır.

Hoşea’nın bildirdiği dönüş, İsrael’in İsa’yı kabul etmesine bağlanmaz. Peygamber, İsrael oğullarının Tanrıları Haşem’e döneceğini ve kralları David’i arayacağını söyler (Hoşea 3:5). İsa’yı kabul etme şartı bu ayette bulunmaz.

Hoşea 2:21’de וְאֵרַשְׂתִּיךְ לִי לְעוֹלָם וְאֵרַשְׂתִּיךְ לִי בְּצֶדֶק וּבְמִשְׁפָּט וּבְחֶסֶד וּבְרַחֲמִים denir: “Seni kendime sonsuza dek nişanlayacağım; doğrulukla, adaletle, bağlılık ve merhametle nişanlayacağım.” Ceza dilini aynı halkla sürecek bir antlaşma ve sevgi vaadi izler. Hoşea’nın geleneksel İbranice metnindeki ayet sırasına göre gelecekteki kabul 2:1 ve 2:25, sonsuz nişanlanma 2:21–22 ayetlerindedir; birçok Hristiyan çevirisinde bunlar sırasıyla 1:10, 2:23 ve 2:19–20 olarak gösterilir. Bu numaralandırma farkı farklı bir vaadin varlığı anlamına gelmez.

Hoşea, MÖ sekizinci yüzyılda kuzeydeki İsrael krallığına seslenir. Peygamberin verdiği yargı, o dönemdeki sadakatsizliğe ve bunun sonuçlarına ilişkindir. Kitapta “Merhamet gösterilmemiş” anlamına gelen Lo-Ruhama adı da yer alır; devamında Tanrı ona yeniden merhamet göstereceğini bildirir. İsrael ve Yehuda’nın çocukları birlikte toplanır. Hoşea 1:6, 2:1–2, 2:25, 3:5.

Hoşea 1:9’daki İbranice cümlenin sonunda Elohim, yani “Tanrı” sözcüğü geçmez; ifade doğrudan “Ben sizin için olmayacağım” der. Ardından aynı kitap, İsrael’e yeniden “Halkımsın” deneceğini ve İsrael’in “Tanrım” diye karşılık vereceğini bildirir.

Tanah kaynakları: Hoşea 1:9, 2:1, 2:21–25 (Masoretik); Yeremya 3:8–18, 31:35–37; Vayikra 26:44–45.

Bu iddianın sayfası

5. İddia: Tanrı İsrael’i boşamış ve İsrael artık antlaşma halkı değildir

Peygamberler, İsrael’in Haşem’e bağlılığını evlilik diliyle de anlatır. Yeremya’da boşanma belgesi, putlara yönelen ve ülkesinden uzaklaştırılan İsrael için kullanılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Peygamberler, İsrael’in Haşem’e bağlılığını evlilik diliyle de anlatır. Yeremya’da boşanma belgesi, putlara yönelen ve ülkesinden uzaklaştırılan İsrael için kullanılır.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Haşem’in İsrael’e boşanma belgesi vermesini Yahudi halkıyla bağını kesin olarak kestiğinin kanıtı sayarlar. Onlara göre İsrael artık antlaşma halkı değildir ve yerini başka bir topluluk almıştır.

Tanah’ın Cevabı:

Boşanma belgesi verildiği söylenen İsrael’e, aynı bölümde geri dönmesi emredilir. Yeremya 3:8’deki ayrılığın ardından 3:12’de “Geri dön, dönek İsrael” diye seslenilir. Halkın suçunu kabul etmesi istenir; Haşem’in öfkesini sonsuza dek sürdürmeyeceği ve dağılmış olanları Siyon’a getireceği bildirilir (Yeremya 3:8–14). Geri dönmesi istenen halk, boşanma belgesi verilen halkın kendisidir. Ayrılık ifadesinden ilişkinin bir daha kurulamayacağı sonucu çıkarıldığında, birkaç ayet sonra aynı halka verilen söz reddedilmiş olur.

Boşanma belgesinin kime verildiği de bölümün içinde açıkça belirtilmiştir. Kuzeydeki İsrael krallığının başına gelenler anlatılır; Yehuda ise bunları görmesine rağmen aynı sadakatsizliği sürdüren kardeşi olarak anılır. Ardından kuzeye yöneltilen çağrıda “Dönün, başkaldıran çocuklar” denir. Dönüşün sonunda Yehuda ile İsrael birlikte, atalarına verilmiş ülkeye gelecektir (Yeremya 3:12–18). İsrael adı burada başka bir topluluğa verilmez. Ayrılmış iki halk kesiminin, kendi atalarına verilmiş topraklarda yeniden birleşmesi vaat edilir.

Devarim’deki yeniden evlenme yasağı da bu dönüş vaadine karşı ileri sürülür. Yasağın uygulanması belirli şartlara bağlıdır. Hükümde önce boşanmış bir kadından söz edilir. Kadın başka bir erkekle evlenir, ardından ikinci evlilik de sona erer. Bundan sonra ilk kocasına dönmek istemesi ele alınır. Bu şartlarda ilk kocayla yeniden evlenilmesi yasaktır (Devarim 24:1–4). Yeremya 3:1’de bu durum hatırlatılarak İsrael’in başka ilahlara yönelmesinin ağırlığı gösterilir. Aynı bölümün 12. ve 14. ayetlerinde ise dönmesi emredilir. Evlilik benzetmesi, bu dönüş emrini iptal eden ayrı bir hukuk hükmüne çevrilemez. Üstelik aynı halka hem sadakatsiz eş hem de başkaldıran çocuklar diye seslenilmektedir. Eş benzetmesi, bağlılığın nasıl çiğnendiğini anlatır. Çocuk benzetmesi ise halkla süren bağı gösterir. Peygamber bu iki benzetmeyle İsrael’in durumunun farklı yönlerini anlatır.

Hoşea’da da ceza ile dönüş birbirini izler. Önce İsrael’e “Halkım değilsiniz” denir (Hoşea 1:9). Ardından, bu sözün söylendiği yerde onlara “Yaşayan Tanrı’nın çocukları” deneceği bildirilir. Vaadin kimlere verildiği hemen sonraki ayette açıklanır: Yehuda ve İsrael birlikte toplanacak, kendilerine tek bir önder atayacaktır (Hoşea 2:1–2). Daha sonra “Halkım değilsin dediğime, ‘Sen benim halkımsın’ diyeceğim” denir (2:25). Önceki reddedilişin ardından gelen kabul, adı değiştirilen başka bir topluluğa aktarılmamıştır; her iki sözün muhatabı İsrael’dir.

Bu dönüşün sonunda nasıl bir bağ kurulacağı da açıklanır: “Seni kendime sonsuza dek nişanlayacağım.” Bağın doğruluk, adalet, sevgi, merhamet ve sadakatle kurulacağı söylenir (Hoşea 2:21–22). Dönüşten önce uzun bir bekleyiş vardır. İsrael uzun süre kralsız ve yöneticisiz kalacak, ardından Haşem’i ve David soyundan kralını arayacaktır (Hoşea 3:4–5). Bu nedenle krallığın bulunmadığı süre, İsrael’e verilen sözün sona erdiğini göstermez.

Yeşaya 50:1’de ise “Annenizin boşanma belgesi nerede?” diye sorulur; halkın günahları yüzünden satıldığı ve annesinin suçları yüzünden uzaklaştırıldığı söylenir (Yeşaya 50:1). Burada da sürgün, işlenen suçlarla ilişkilendirilmiştir. Yeşaya 54:7–10, halkın bu uzaklaştırılmadan sonra neler yaşayacağını anlatır: Kısa süreli terk edişin ardından büyük merhametle toplama, bir anlık öfkenin ardından kalıcı sevgi vardır. Dağlar yerinden oynasa bile Haşem’in sevgisinin uzaklaşmayacağı ve barış antlaşmasının sarsılmayacağı bildirilir (Yeşaya 54:7–10). Böylece cezanın ardından aynı halka yeniden toplanma ve kalıcı sevgi sözü verilir.

Antlaşmanın yalnız gelecekte yeniden kurulacağı, sürgün boyunca ise tamamen ortadan kalktığı da söylenemez. Tora bu dönemi doğrudan ele alır. Vayikra 26’da şehirlerin yıkılması ve halkın düşman ülkelerine dağılması anlatıldıktan sonra, tam da o ülkelerde bulundukları sırada İsrael’in antlaşmayı bozacak biçimde reddedilmeyeceği bildirilir. Haşem, onların atalarıyla yaptığı antlaşmayı hatırlayacağını söyler (Vayikra 26:44–45). Bu söz, halk sürgündeyken ve dönüş henüz gerçekleşmemişken de geçerlidir. Ülkeden uzaklaştırılmak, antlaşmanın dışında bırakılmak anlamına gelmez.

Yeremya’da bu süreklilik, gündüzü ve geceyi düzenleyen güneş, ay ve yıldızlarla anlatılır. Bu düzen Haşem’in önünden kalkarsa İsrael soyunun da O’nun önünde bir halk olmaktan çıkacağı söylenir. Ardından göklerin ölçülmesi ve yeryüzünün temellerinin araştırılması şartına bağlanarak, İsrael soyunun bütün yaptıkları yüzünden bütünüyle reddedilmeyeceği bildirilir (Yeremya 31:34–36). Suç, ceza ve sürgün açıkça anlatılmıştır; bunların hiçbiri antlaşma halkının başka bir toplulukla değiştirildiği anlamına getirilmemiştir. İsrael’in yerini başka bir halkın aldığı iddiası, hem sürgünde korunan antlaşmayla hem de aynı halka verilmiş dönüş sözüyle çelişmektedir.

Boşanma belgesinden çıkarılan kesin ret sonucu, belgenin anıldığı bölümdeki geri dönme çağrısıyla ve sürgünde antlaşmanın korunacağına dair sözle çelişir. Haşem’in geri çağırdığı halk, uzaklaştırdığı İsrael’dir.

Tanah kaynakları: Yeremya 3:1–18; Hoşea 1:9, 2:1–2, 2:19–25, 3:4–5; Yeşaya 50:1 ve 54:7–10; Devarim 24:1–4, özgün metin; Vayikra 26:44–45; Yeremya 31:34–36. İbranice bölümleme kullanılmıştır: Hoşea 2:1–2, birçok Hristiyan çeviride 1:10–11; 2:21–22, 2:19–20; 2:25 ise 2:23’tür. Yeremya 31:34–36, aynı çevirilerde 31:35–37 olarak numaralandırılır.

Metindeki ek kaynak bağlantıları · https://www.sefaria.org/Isaiah.54.7-10.

Bu iddianın sayfası