Misyoner İddiaları Arşivi

2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

46. İddia: Tehilim 110’daki “efendim” gökte bekleyen Maşiah’tır

Tehilim, Tanah’taki mezmurların, yani dua ve ilahilerin kitabıdır. 110. mezmurda Haşem, anlatıcının “efendim” dediği birine sağında oturmasını söyler. Tartışma, bu kişinin kim olduğu ve Haşem’in sağında oturmanın ne anlattığı üzerinedir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim, Tanah’taki mezmurların, yani dua ve ilahilerin kitabıdır. 110. mezmurda Haşem, anlatıcının “efendim” dediği birine sağında oturmasını söyler. Tartışma, bu kişinin kim olduğu ve Haşem’in sağında oturmanın ne anlattığı üzerinedir.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, sözü söyleyen kişinin David, “efendim” diye andığı kişinin de kendi soyundan gelecek Maşiah, yani Mesih olduğunu söylerler. David’in kendi soyundan birine böyle seslenmesini, Maşiah’ın insandan üstün olduğuna kanıt sayarlar. “Sağımda otur” sözünü de Tanrı’nın yanında, gökte bulunmak olarak anlarlar. Onlara göre İsa ölüp dirildikten sonra göğe yükseldi ve düşmanları yenilinceye kadar orada bekliyor. Mezmurda vaat edilen zaferin onun ikinci gelişinde gerçekleşeceğini ve bütün bunların İsa’nın Tanrı olduğunu gösterdiğini savunurlar.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 110’un ilk ayetinde şöyle denir: “Haşem’in efendime sözü: Sağımda otur; düşmanlarını ayaklarına tabure yapıncaya kadar.” Bu cümlede konuşan Haşem’dir. “Efendim” ise anlatıcının, Haşem’in seslendiği kişi için kullandığı hitaptır. Düşmanların ayak altına alınması, yenilip o kişinin yönetimi altına girmelerini anlatır. Sonraki ayetlerde o kişinin güç asasının Siyon’dan uzatılacağı ve düşmanları arasında yöneteceği söylenir (Tehilim 110:1–7).

“Efendime” diye çevrilen לַאדֹנִי (laadoni) bir saygı hitabıdır. Tanah bu sözcüğü insanlar için de kullanır. Bereşit 23:6’da Het oğulları Avraam’a “efendim” der ve onu aralarındaki Tanrı’nın bir önderi olarak anar. Birine bu şekilde seslenilmesi, onun Tanrı olduğunu göstermez.

Bir kralın yetkisi Tanah’ta çok yüksek ifadelerle anlatılabilir. Şelomo’nun kral oluşu, “Haşem’in tahtına oturdu” sözleriyle aktarılır (Divre HaYamim Alef 29:23). Şelomo yeryüzünde babası David’in yerine geçmiştir; tahtın Haşem’e ait diye anılması, ona verilen yönetim yetkisini gösterir.

David’in soyundan gelen bir kralın onurlandırılması da onun insan oluşunu değiştirmez. Şelomo tahta çıkınca David’in hizmetkarları, Şelomo’nun adının ve tahtının David’inkinden daha büyük olmasını diler. David de kendi gözleri önünde tahtına birini oturttuğu için Haşem’i över (Melahim Alef 1:47–48). Şelomo’nun tahtı babasınınkinden daha büyük olabilirse, bir kralın kendi soyundan gelen birine saygı göstermesi de onun Tanrı olduğunu göstermez. Mezmurun ilk ayeti, kendisine “efendim” denen kişinin David’in soyundan olduğunu ayrıca söylemez.

“Sağımda otur” sözü de Tanah’ın onur ve destek dili içinde okunmalıdır. Tehilim 16:8’de dua eden kişi, Haşem sağında olduğu için sarsılmayacağını söyler. Tehilim 109:31’de Haşem, yoksulu kurtarmak için onun sağında durur. Yeşaya 41:10’da Haşem İsrael’i doğruluk dolu sağıyla destekler. Bu ayetler yardımın ve korunmanın anlatımıdır. Tehilim 110:1 de “sağımda otur” der; “gökte otur” demez.

Mezmurun beşinci ayetinde Haşem bu kez hitap edilen kişinin sağındadır: “Efendi senin sağındadır; öfke gününde kralları ezer.” Buradaki אֲדֹנָי (Adonay), ilk ayette insana yöneltilen לַאדֹנִי biçiminden farklıdır. Türkçede iki hitap da “efendi” sözcüğüyle karşılanabilir. İbranice biçimler aynı değildir. İkinci ayetten başlayarak “senin asan”, “senin halkın” ve “sen kohensin” sözleriyle hitap edilen kişi aynı hükümdar olarak okunduğunda, Haşem onun yardımcısıdır. Beşinci ayetteki “Efendi”nin İsa, “sen”in ise Baba Tanrı olduğu yorumu, bu kişi değişimini metne dışarıdan getirir.

Tanah, Haşem’in desteğiyle yüceltilen bir kralı başka yerde de anlatır. Tehilim 89:21–28’de David Haşem’in kulu olarak anılır. Onu güçlendiren ve düşmanlarını ezen Haşem’dir; David’e yeryüzündeki krallardan üstün bir konum verilir. Yüksek makamı, insan ve kul oluşunu ortadan kaldırmaz.

Yahudi kaynaklarında Tehilim 110 farklı kişilere uygulanır. Nedarim 32b, mezmuru Avraam ve Malkitsedek’le ilişkilendirir. Bu açıklamada Malkitsedek, Avraam’ı Tanrı’dan önce kutsadığı için kohenlik Avraam’a verilir. Aggadat Bereşit de “sağımda otur” sözünü Avraam’a verilen onurla açıklar. Avraam’ın göğe yükseldiğine dair kayıt bulunmadığını söylemek, bu okumaları çürütmez; çünkü söze önce göğe yükseliş anlamı eklemek gerekir.

Midraş Tehilim ise gelecekte Maşiah’ın sağda, Avraam’ın solda oturtulacağını anlatır. Mezmurun Maşiah’a uygulanması, Maşiah’ın İsa olduğunu göstermez. Bu açıklama da İsa’nın ölüp dirildiği, göğe yükseldiği ve yüzyıllar sonra döneceği bir tarih anlatmaz.

“Düşmanlarını ayaklarına tabure yapıncaya kadar” sözünde vaat ile zafer arasında bir süre vardır. Fakat mezmur, bu sürenin başına İsa’nın ölümünü ve dirilişini, içine gökte bekleyişini, sonuna da ikinci gelişini yerleştirmez. Devamında Siyon’dan uzanan asa, düşmanların arasında yönetim, halkın gönüllü katılımı ve savaş anlatılır. Son ayette yoldaki dereden su içen ve başını kaldıran kişi görülür. Halkın gönüllü katılımını, önce İsa’yı reddedip daha sonra kabul etmesi diye açıklamak için mezmurun anlatmadığı bir olay dizisi eklenir.

Dördüncü ayetteki kohenlik sözü de kişiye İsa adını vermez. Bereşit 14:18–20’de Şalem kralı ve Yüce Tanrı’nın koheni Malkitsedek, Avraam’ı kutsar; Avraam da ona onda bir verir. İkisi ayrı kişilerdir. Tehilim’deki yemin, kutsal hizmet görevi olan kohenliğin sürekliliğini bildirir. Bu görev Haşem’e hizmet etmektir ve bu görevin yüksekliği kişiyi Tanrı yapmaz.

Bamidbar 18:1–7, sunak hizmetini Aharon’a ve oğullarına verir. Yehezkel 44:15–16 da gelecekte Tsadok soyundan Levili kohenlerin Haşem’e yaklaşıp sunu getireceğini söyler. Tehilim 110’u bu hizmetin kaldırıldığına kanıt göstermek, peygamberin gelecek için bildirdiği hizmetle çelişir.

Tehilim 110’da Haşem, kendisine bağlı kişiyi destekler ve düşmanlarına karşı ona zafer verir. Hristiyan iddiasının gerektirdiği İsa’nın kimliği, göğe yükselişi ve ikinci gelişi mezmurda yer almaz. Bu olayları önce kabul edip ardından “sağımda otur” sözünü onlar için kanıt göstermek, ayete kendi başına söylemediği bir öykü yükler.

Tanah kaynakları: Tehilim 110:1–7; Bereşit 23:6; Bereşit 14:18–20; Divre HaYamim Alef 29:23; Melahim Alef 1:47–48; Tehilim 16:8; Tehilim 109:31; Yeşaya 41:10; Tehilim 89:21–28; Bamidbar 18:1–7 (özgün metin); Yehezkel 44:15–16.

Bu iddianın sayfası

60. İddia: Tehilim 16:11 göğe yükselişi anlatır

Tehilim 16’nın sonunda dua eden kişi, Haşem’in kendisine yaşam yolunu göstereceğini ve O’nun huzurunda sevinç bulacağını söyler. Mezmurun birkaç ayet önce Haşem’in dua eden kişinin sağında durmasını nasıl anlattığı, bu son sözün anlaşılmasına yardım eder.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 16’nın sonunda dua eden kişi, Haşem’in kendisine yaşam yolunu göstereceğini ve O’nun huzurunda sevinç bulacağını söyler. Mezmurun birkaç ayet önce Haşem’in dua eden kişinin sağında durmasını nasıl anlattığı, bu son sözün anlaşılmasına yardım eder.

Bu görüşü benimseyen Hristiyanlar önce Tehilim 16:10’u, Maşiah’ın, yani Mesih’in bedeni çürümeden dirileceği şeklinde okurlar. Sonraki ayetteki huzur ve sağda bulunma sözlerini de onun Tanrı’nın huzuruna yükselip Tanrı’nın sağında kalıcı mutluluğa kavuşması olarak yorumlarlar. Ayetlerin bu sırayla gelmesini, İsa’nın dirildikten sonra göğe yükselmesinin önceden bildirildiğine kanıt sayarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 16:11 şöyle der: “Bana yaşam yolunu bildireceksin; huzurunda sevinç doluluğu, sağında sonsuza dek hoşluklar vardır.” Aynı mezmurda David birkaç cümle önce “Haşem’i daima önümde tuttum; O sağımda olduğu için sarsılmam” der (Tehilim 16:8–11). David, Haşem’in desteğine güvenir ve O’nun yakınlığından sevinç duyar. Son ayette bir kişinin yeryüzünden göğe yükseldiği söylenmez.

Tanah’ta “sağ el” güç ve yardımı anlatmak için kullanılır. Şemot 15:6’da Haşem’in düşmanı parçalayan sağ eli O’nun gücünü gösterir. Tehilim 63:9’da kişiyi destekleyen sağ el, yardımını anlatır. Yeşaya 41:10’da “Seni doğruluk sağ elimle destekleyeceğim” sözü İsrael’e yöneltilir. Şelomo da göklerin ve göklerin göklerinin Haşem’i içine alamayacağını söyler (Melahim Alef 8:27). Bu ifadeler Tanrı’nın bedenini tarif etmez; O’nun gücünü ve desteğini anlatır.

Tehilim 16:8’de Haşem, dua eden insanın sağındadır. Bu yakınlık, konuşanı sarsılmaktan korur. 11. ayette sağ el dili yeniden gelir ve yaşam yoluyla beraber Tanrı’nın huzurundaki sevinci anlatır. Elçilerin İşleri bu sözleri bir diriliş anlatısına alır. Mezmur ise sağ el imgesini, göğe çıkan bir insanın yolunu tarif etmekten önce yeryüzünde kendisine sığınan kişiye yardım eden Haşem için kullanır. (Tehilim 16:7–11).

Haşem’in huzurunda bulunmak da tek başına yeryüzünden ayrılmayı bildirmez. Tehilim 27:4’te David, hayatının bütün günlerinde Haşem’in evinde bulunmayı ve O’nun güzelliğini görmeyi ister. Tehilim 140:14’te doğru kişilerin O’nun huzurunda yaşayacağı söylenir.

Midraş Tehilim 16, “Huzurunda sevinç doluluğu” sözünü gelecekte Tanrısal huzura kavuşacak doğru kişilerle ilişkilendirir. Aynı ayeti ölüm sonrası sevinçle okumak mümkündür. Bu yorum, belirli bir kişinin dirildikten sonra bedeniyle göğe yükseldiğini söylemez.

Hristiyan açıklamasında “sağ” sözü fiziksel yön olarak değil, İsa’ya verilen onur ve yetki olarak da anlaşılabilir. Birine onur ve yetki verilmesi, o kişinin bir yerden başka bir yere gittiğini göstermez. Tehilim 16:11’de Haşem’in bildirdiği şey yaşam yoludur; bir bedenin yeryüzünden göğe taşınması anlatılmaz.

Tanah bir yükselişi anlatırken bunu açıkça söyleyebilir. Eliyahu için “Eliyahu kasırgayla göğe çıktı” denir (Melahim Bet 2:11). Burada yükselen kişi ve hareket belirtilir. Tehilim 16:11’de ise “gök” veya “yükselmek” sözcükleri bulunmaz.

Hristiyan iddiası, önce 10. ayetteki Şeol’e bırakılmama sözünü İsa’nın ölümü ve dirilişi olarak okur. Ardından 11. ayetteki sevinci onun göğe yükselişine bağlar. Mezmurda bu iki ayeti “dirilişten sonra yükseliş” diye birbirine bağlayan bir zaman ifadesi yoktur. David’in duası Haşem’e güven, korunma ve O’nun huzurundaki yaşam sevincini anlatır; İsa’nın göğe yükselişini bildirmez.

Tanah kaynakları: Tehilim 16:8–11; Şemot 15:6; Tehilim 63:9; Yeşaya 41:10; Melahim Alef 8:27; Tehilim 27:4; Tehilim 140:14; Melahim Bet 2:11. Tehilim 140:14 bazı çevirilerde 140:13 olarak numaralandırılır. Karşılaştırılan Hristiyan metinleri: Elçilerin İşleri 1:9; 2:25–35.

Bu iddianın sayfası