2 iddia 1 ilgili makale Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası
İddialar ve Cevaplar
51. İddia: Maşiah’ın aynı anda hem Tanrı hem insan olması gerekir
Maşiah, Tanah’ta David’in soyundan gelecek ve halkı adaletle yönetecek kraldır. Hristiyan iddiası bu görevin ötesine geçer ve kralın yalnızca insan olup olmadığı sorusunu ortaya atar. Bu soruya cevap vermek için kralın kim olduğu, Haşem’le ilişkisi ve David’le soy bağı ayrı ayrı ele alınmalıdır.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Maşiah, Tanah’ta David’in soyundan gelecek ve halkı adaletle yönetecek kraldır. Hristiyan iddiası bu görevin ötesine geçer ve kralın yalnızca insan olup olmadığı sorusunu ortaya atar. Bu soruya cevap vermek için kralın kim olduğu, Haşem’le ilişkisi ve David’le soy bağı ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Bu öğretiyi benimseyen Hristiyanlar, Maşiah’ın, yani Mesih’in aynı anda hem tam Tanrı hem tam insan olması gerektiğini savunurlar. İsa’nın insan doğasını annesi Miryam’dan aldığını, başlangıcı olmayan Tanrı’nın Oğlu olduğunu ve insan babası olmadan doğduğunu söylerler. David soyuna verilen oğulluk sözünü, İmmanuel adını ve Yeşaya 9’daki “Güçlü Tanrı” ifadesini buna dayanak gösterirler. David’le soy bağını açıklamak için iki yol önerirler. Birinde Yosef’in biyolojik baba olmadan baba sayıldığını, diğerinde Miryam’ın soyunun David’e uzandığını ileri sürerler.
Tanah’ın Cevabı:
Yehezkel 34:23–24’te Haşem, İsrael’in başına getireceği yöneticiyi “kulum David” diye adlandırır: “Ben onların Tanrısı olacağım, kulum David de aralarında önder olacak.” Yehezkel 37:24–27’de halk bu kralın yönetiminde Haşem’in hükümlerini yerine getirir; Haşem de kutsal yerini halkın arasında kurar. Tanrı halkının Tanrısıdır; görevlendirdiği kral ise O’nun kuludur.
Hristiyan açıklaması, İsa’nın insan doğasıyla kul, Tanrısal doğasıyla Tanrı olduğunu söyler. Bu açıklamada aynı kişiye iki ayrı nitelik yüklenir. Yehezkel ise kralı halkın arasındaki kul ve önder, Haşem’i de halkın Tanrısı olarak tanıtır. Kralın aynı zamanda Tanrı olduğunu söylemez. Hoşea 11:8–9’da Haşem, Efrayim’i yok etmeyeceğini söylerken “Ben Tanrı’yım, insan değilim; senin ortandaki Kutsal Olan’ım” der. Bamidbar 23:19’da da Tanrı’nın yalan söyleyen veya sözünden dönen bir insan olmadığı belirtilir. Halkının arasında bulunan ve sözünü yerine getiren Haşem’dir.
Krala “oğul” denmesi de onu Tanrı yapmaz. Şemuel Bet 7:12–14’te Haşem, David’in soyundan gelecek krala baba olacağını söyler. Divre HaYamim Alef 22:9–10 bu sözü Şelomo’ya bağlar. Şelomo, David ile Batşeva’nın oğludur (Şemuel Bet 12:24). Tehilim 2:6–8’de oğul ilanı kralın Siyon’a yerleştirilmesiyle birlikte gelir. Aynı aile dili Mısır’dan çıkarılan İsrael halkı için de kullanılır (Şemot 4:22–23; Devarim 14:1–2).
Yeşaya 7’de Ahaz döneminde bir çocuk işaret olarak verilir. Çocuk iyiyi kötüden ayırmayı öğrenmeden önce Ahaz’ın korktuğu iki kralın ülkesi terk edilecektir. Çocuğa verilen İmmanuel adı “Tanrı bizimle” demektir. Yeşaya 8:8–10’da aynı söz, düşmanların planlarının boşa çıkmasıyla ilişkilendirilir. Çocuğun adı Tanrı’nın halkıyla birlikte olduğunu bildirir; Tanrı’nın onun insan babasının yerini aldığını söylemez.
Tanah, Haşem’in çocuk sahibi olamayan veya yaşlanmış kadınlara çocuk verdiğini de anlatır. Sara, Avraam’a bir oğul doğurur (Bereşit 21:1–3); Haşem Hanna’yı hatırlar ve Şemuel doğar (Şemuel Alef 1:19–20); Manoah’ın eşine de bir oğul doğuracağı bildirilir (Şofetim 13:2–5). Bu olaylarda Tanrı’nın yardımı ile insanın soy bağı ayrı şeylerdir.
Yeşaya 9:5–6’daki “Güçlü Tanrı” sözü daha doğrudan bir kanıt olarak gösterilir. Aynı ifade Yeşaya 10:20–21’de Haşem için kullanılır. Yeşaya 9’daki adların nasıl gruplandırılacağı konusunda farklı okumalar vardır. Sorulardan biri, hangi sözlerin çocuğun adı olarak okunacağıdır. Ayetteki adların tümü çocuğa ait kabul edildiğinde de adın içindeki sözlerin kimi anlattığı ayrıca incelenmelidir. Yeremya 23:5–6’da David için çıkacak kral “Haşem doğruluğumuzdur” adıyla anılır; Yeremya 33:15–16’da aynı ad Yeruşalayim’e verilir. Ad, şehrin Tanrı olduğunu söylemez.
Yeşaya 9’da çocuk David’in tahtında adaletle yönetecektir; bunu gerçekleştirecek olanın Haşem olduğu söylenir. Yeşaya 9:3’teki Midyan benzetmesi 10:26’da Asur’un yenilgisi için de kullanılır. Haşem’in gayretinin bunu gerçekleştireceği sözü ise Yeruşalayim’in Asur’dan kurtuluşu anlatılırken yeniden geçer (Yeşaya 37:31–32). Kralın yönetimi, Haşem’in halkını kurtarmasıyla birlikte anlatılır.
David’in tahtına oturacak kralın soyu da önemlidir. Yeşaya 11:1–3 onu Yişay’ın kökünden çıkan bir filiz olarak anlatır; Haşem’in ruhu onun üzerindedir. Yeremya onu David için çıkarılacak doğru dal olarak adlandırır. David’e verilen vaat onun evini, soyunu ve tahtını kapsar (Şemuel Bet 7:12–16).
Tora’da halk ailelerine ve baba evlerine göre kaydedilir (Bamidbar 1:18). Bir kişinin Yahudi olması, hangi kabileden geldiği veya David’in krallık ailesine bağlı olup olmadığıyla aynı soru değildir. Hristiyan anlatısında Yosef’in David soyundan geldiği, fakat İsa’nın biyolojik babası olmadığı söylenir. Tanah’ta, David soyundan bir erkeğin kendisinden doğmayan bir çocuğu evlat edinmesiyle David’in krallık soyunun o çocuğa geçtiğini bildiren bir hüküm gösterilmez. Yosef’in biyolojik baba sayılması ise insan babası olmadan doğum iddiasıyla çelişir.
Luka’daki soy listesinin Miryam’a ait olduğu ve onun David soyundan geldiği de ileri sürülür. Anne tarafından akrabalık gerçektir ve Tanah’ta kaydedilir. Şeşan’ın kızı Mısırlı Yarha’dan Attay’ı doğurur; sonraki kuşaklar listelenir. Böyle bir listenin anneden gelen akrabalığı göstermesi, taht hakkını da o yolla verdiği anlamına gelmez.
Yair, Hetsron’un ailesinde sayılırken babasının annesi üzerinden bağlı olduğu Menaşe’nin adıyla da anılır. Huram’ın annesinin Dan soyundan, babasının Sur’lu olduğu bildirilir (Divre HaYamim Alef 2:21–23, 34–41; Bamidbar 32:41; Divre HaYamim Bet 2:13). Bu kayıtlar anne tarafından bağı gösterir; David’in tahtının o bağ yoluyla aktarıldığını söylemez. Kohenlikte de sunak görevi Aharon’a ve oğullarına verilmiştir (Bamidbar 18:7).
Tselofhad’ın kızları babalarının toprağını miras alır (Bamidbar 27:6–11). Miras başka bir kabileye geçmesin diye kendi babalarının kabilesi içinde evlenmeleri istenir; toprak babalarının kabilesinde kalır (Bamidbar 36:6–12). Bir kızın mülk alabilmesi, David’in krallık soyunun anne çizgisinden aktarıldığını göstermez.
Yeşaya 7’de çocuğun adıyla Haşem’in yaptığı iş birlikte okunur. İmmanuel “Tanrı bizimle” demektir. 8:10’da, düşmanların planının başarısız olması aynı sözle açıklandığında Tanrı’nın kim olduğu ve kimin yanında bulunduğu cümlenin içinden anlaşılır. Çocuğun adı bu desteği hatırlatır. 7:16’da verilen süre, çocuğun erken gelişimini Ahaz’ın korktuğu iki kralın sonuna bağlar. Adın taşıdığı ilahi mesaj, çocuğun Tanrısal bir doğaya sahip olduğunu veya insan babası olmadan doğduğunu bildiren bir söz içermez. Yeşaya 7:13–16 ve 8:8–10.
Matta’nın anlatısı İsa’nın gebeliğine dair özel iddiayı kendisi anlatır ve İmmanuel sözünü o anlatıya uygular. Yeşaya, Ahaz döneminde bir çocuğun doğumunu ve iki kralın sonunu anlatır. Bu iki cümle biçimi arasındaki fark, adın anlamıyla çocuğun doğasının aynı şey sayılmasına engeldir. Tanah’ın gelecekteki kralı için verdiği bilgi, kralın David soyundan çıkacağı ve Haşem’in onu halkının başına getireceğidir. Matta 1:18–25 ve Yehezkel 37:24–28.
Tanah, Haşem’i İsrael’in Tanrısı; David soyundan getireceği kralı da O’nun kulu olarak tanıtır. Oğulluk dili, Tanrı’nın halkıyla ve seçtiği kralla ilişkisini anlatır. Bu sözlerden hem Tanrı hem insan olan bir Maşiah sonucu çıkmaz.
Yeşaya 9 için Masoretik ayet numaraları kullanılmıştır. Buradaki 9:3 ve 9:5–6, birçok Hristiyan baskısında 9:4 ve 9:6–7 olarak geçer.
Tanah kaynakları: Yehezkel 34:23–24; Yehezkel 37:24–27; Hoşea 11:8–9; Bamidbar 23; Şemuel Bet 7:12–14; Şemuel Bet 12:24; Divre HaYamim Alef 22:9–10; Tehilim 2:6–8; Şemot 4; Devarim 14; Yeşaya 7; Yeşaya 8; Bereşit 21; Şemuel Alef 1:19–20; Şofetim 13; Yeşaya 9:5–6; Yeşaya 9; Yeşaya 10; Yeşaya 37; Yeremya 23; Yeremya 33; Yeşaya 11; Şemuel Bet 7:12–16; Bamidbar 1:18; Divre HaYamim Alef 2; Bamidbar 32; Divre HaYamim Bet 2; Bamidbar 18; Bamidbar 27:6–11; Bamidbar 36; Şemot 4:22; Devarim 14:1; Bamidbar 23:19.
243. İddia: Gid’on’un reddedilmesi ve ölümden kurtulması İsa’nın reddedilip dirilmesini haber verir
Şoftim kitabında Gid’on, babasının Baal’a ait sunağını yıktıktan sonra şehrin adamlarının ölüm tehdidiyle karşılaşır. Babası Yoaş kalabalığa cevap verir. Gid’on’un o gün kurtulmasından sonra neler yaptığı ve sonunda nasıl öldüğü de aynı kitapta anlatılır.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Şoftim kitabında Gid’on, babasının Baal’a ait sunağını yıktıktan sonra şehrin adamlarının ölüm tehdidiyle karşılaşır. Babası Yoaş kalabalığa cevap verir. Gid’on’un o gün kurtulmasından sonra neler yaptığı ve sonunda nasıl öldüğü de aynı kitapta anlatılır.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Gid’on’un ailesinin ve şehir halkının ona karşı çıkmasını, onu öldürmek isteyenlerden babasının müdahalesiyle kurtulmasını İsa’nın hikayesine benzetirler. Onlara göre bu olay, İsa’nın reddedileceğini ve öldükten sonra Babası tarafından diriltileceğini önceden gösterir.
Tanah’ın Cevabı:
Gid’on gerçekten ölümle tehdit edildi ve babası onu savundu. Yoaş’ın müdahalesi sırasında Gid’on hayattadır. Bundan sonra da yaşamını sürdürür. Şoftim’de Gid’on’un bu olayda öldüğü veya dirildiği söylenmez.
Şoftim 6:25–27’de Tanrı, Gid’on’a babasının Baal sunağını yıkmasını ve yanındaki Aşera’yı kesmesini buyurur. Gid’on bunu yapar. Şehrin adamları ne olduğunu öğrenince babası Yoaş’a הוֹצֵא אֶת־בִּנְךָ וְיָמֹת, “Oğlunu çıkar, ölsün” der (6:30). Ölüm tehdidi açıktır.
Yoaş kalabalığa karşılık verir. Baal tanrıysa, sunağı yıkıldığı için kendi davasını kendisi görmelidir. Bunun ardından Gid’on’a Yerubbaal adı verilir (6:31–32). İddianın bir parçası, Gid’on’un tehditten nasıl kurtulduğunun yazılmadığıdır. Şoftim ise hem babasının araya girdiğini hem de kalabalığa ne söylediğini kaydeder. Gid’on’un öldürülüp yeniden yaşama döndüğünü anlatmaz.
Gid’on yaşamaya devam eder. Tanrı’nın çağrısıyla Midyan’a karşı mücadele eder ve Şoftim 7’de zafer kazanır. Halk daha sonra kendisine ve soyuna yöneticilik teklif ettiğinde “Sizi Tanrı yönetecek” diye cevap verir (8:22–23). Şoftim 8:32, Gid’on’un yaşlılıkta öldüğünü ve babası Yoaş’ın mezarına gömüldüğünü söyler. Bu ölümün ardından da bir diriliş anlatılmaz.
Tehdit edilen ve daha sonra kurtulan tek kişi Gid’on değildir. Yeremya’nın öldürülmek istenmesi, David’in Şaul’dan kaçması ve Eliyahu’nun İzevel’in tehdidiyle karşılaşması başka örneklerdir (Yeremya 26; Şemuel Alef 19–24; I Melahim 19:1–3). Birden fazla kişinin ölümle tehdit edilmesi, bu anlatıların hepsini gelecekte aynı kişinin ölüp dirileceğine ilişkin birer haber yapmaz.
Tanah, Midyan karşısındaki kurtuluşu başka bir yerde açıkça karşılaştırma olarak kullanır. Yeşaya 9:3, baskının “Midyan gününde olduğu gibi” kırılacağını söyler. Yeşaya’nın “Midyan günü”ne benzettiği olay, düşman baskısının sona ermesidir. Ayette Gid’on’un ölmesi ve dirilmesi hakkında bir söz yoktur.
Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8 ve Yehezkel 37:21–28, David soyundan adaletli yöneticiyi, İsrael’in toplanmasını ve güvenliği anlatır. Gid’on’un ölüm tehdidinden kurtulması, bu vaatlerin İsa’da gerçekleştiğini göstermez.
Gid’on o gün öldürülmemiş, yaşamını sürdürmüş ve yıllar sonra yaşlanarak ölmüştür. Şoftim’deki bu olay, ölümden dirilişi anlatan bir kehanet değildir.
Kaynaklar: Şoftim 6:25–32, 7:1–25, 8:22–23, 32; Yeşaya 9:3, 11:1–12; Yeremya 23:5–8, 26; Şemuel Alef 19–24; I Melahim 19:1–3; Yehezkel 37:21–28.
İlgili Makaleler
Yeşaya 9:1–7 Kimden Bahsediyor? Hizkiya, Asur Krizi ve Hristiyan Mesih Okuması
Yeşaya 9:1–7’yi Yeşaya 7–10’un Asur krizi bağlamında, Hizkiya, Sanhedrin 94a ve klasik Yahudi yorumları üzerinden inceliyoruz; Hristiyan İsa ve Tanrılık okumasının neden metinden çıkmadığını gösteriyoruz.
