243. İddia: Gid’on’un reddedilmesi ve ölümden kurtulması İsa’nın reddedilip dirilmesini haber verir
Hristiyan iddiası
“Gideon was opposed to his father’s household and the men of his city, although later they accepted his reformation of their false worship (Jud.6:27-32). Initially they wanted to kill him, but his father intervened so that in some strange, unrecorded way he overcame this death sentence. This exactly fits the position of Jesus as recorded in the New Testament, his Father preserving him from the death sentence by means of resurrection.”
Cevap
Hristiyan yorum Gid’on’un kendi ailesi ve şehriyle çatışmasını İsa’nın reddedilmesine bağlar. Gid’on Baal’ın mizbeahını yıktıktan sonra şehir halkı onun öldürülmesini ister; babası Yoaş araya girer ve Gid’on ölümden kurtulur. Hristiyan yorum bunun nasıl gerçekleştiğinin “garip biçimde kaydedilmediğini” söyleyerek sahneyi ölüm hükmünden mucizevi kurtuluş ve dolayısıyla diriliş tipolojisine yaklaştırır. Fakat Şoftim olayın nasıl döndüğünü aslında kaydeder.2493
Yoaş kalabalığa doğrudan cevap verir: “Baal için siz mi mücadele edeceksiniz? Onu siz mi kurtaracaksınız?… Eğer tanrıysa, mizbeahı yıkıldığı için kendisi mücadele etsin.” Bu söz kalabalığın talebini etkisiz hale getirir ve Gid’on o gün Yerubbaal adını alır. Metinde Gid’on öldürülmez. Cesedi yoktur. Mezarı açılmaz. Hayata geri dönüş yoktur. Ölüm tehdidinden kurtulmak ile öldükten sonra dirilmek aynı olay değildir.2494
Hristiyan yorumun benzerliğinin bir tarafı elbette vardır. Tanrı tarafından görevlendirilmiş bir kişi kendi çevresinden düşmanlık görür ve ölümle tehdit edilir. Böyle anlatılar Tanah’ta birden fazladır. Yirmiyahu da öldürülmek istenir; David Şaul’dan kaçar; Eliyahu İzevel’in tehdidi altındadır. Ortak motif, bütün bu kişilerin gelecekte aynı bireyin ölüm ve diriliş kehaneti olduğu anlamına gelmez. Benzerlik, kimlik için tek başına yeterli değildir.2495
Şoftim Gid’on’un gerçek ölümünü de kaydeder: “Gid’on… iyi bir yaşlılıkta öldü ve babası Yoaş’ın mezarına gömüldü.” Bu ölümden sonra herhangi bir diriliş anlatılmaz. Eğer Gid’on’un biyografisinin Hristiyan diriliş şemasının gizli senaryosu olduğu ileri sürülüyorsa, yaşamının sonunda verilen açık ölüm haberi de hesaba katılmalıdır. Metnin kendi kapanışı, Hristiyan yorumun seçtiği erken ölüm tehdidini bedensel diriliş sembolüne dönüştürmez.2496
Gid’on’un hikayesindeki ana Tanah konusu da başkadır. İsrael Midyan baskısı altındadır; HaŞem Gid’on’u askeri kurtarıcı olarak çağırır; Baal düzenine karşı çıkar; küçük bir kuvvetle Midyan’ı yener. Metin günahsız insan korbanı, ölümden diriliş veya gelecekteki iki geliş hakkında açıklama yapmaz. Gid’on’un hayatı başka dönemlerle ahlaki ve tipolojik olarak karşılaştırılabilir; fakat bu, karşılaştırmanın peygamberlik kanıtı olduğu anlamına gelmez.2497
Hristiyan yorumun “tam olarak İsa’nın durumuna uyar” ifadesi kanıtın taşıdığından daha güçlüdür. Gid’on gerçekten ölüm tehdidi yaşar ve kurtulur. Her iki anlatıda ölüm tehdidi motifi bulunur. Fakat İsa öğretisinin belirleyici unsuru öldürülme ve bedensel diriliştir; Gid’on sahnesinde ikisi de yoktur. Tehdit edilen kişinin hayatta kalmasını, öldürülüp dirilen kişinin kehanetine dönüştüren bağ Şoftim’den gelmez.2498
Kaynaklar
Duncan Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 37; Şoftim 6:25–32. Heaster Gid’on’un ölüm hükmünden kurtuluşunu İsa’nın dirilişiyle ilişkilendirir. ↩
Şoftim 6:30–32. Yoaş’ın müdahalesi ve Baal’ın kendi davasını görmesi gerektiği sözü Gid’on’un neden öldürülmediğini anlatır. ↩
Yirmiyahu 26:7–24; I Şemuel 19–24; I Melahim 19:1–3. Tanah’ta Tanrı’nın görevlilerinin ölüm tehdidi yaşaması yaygın bir anlatı motifidir. ↩
Şoftim 8:32. Gid’on’un yaşlılıkta öldüğü ve babasının mezarına gömüldüğü açıkça bildirilir. ↩
Şoftim 6–8. Anlatının açık konusu Midyan baskısından kurtuluş, Baal’a karşı mücadele ve Gid’on’un şofet olarak görevidir. ↩
Şoftim 6:30–32; 8:32. İki sahne birlikte okunduğunda ölüm tehdidinden kurtulma ile gerçek ölümün açık biçimde ayrıldığı görülür. ↩
