71. İddia: Tehilim 22 “ellerimi ve ayaklarımı deldiler” diyerek çarmıha gerilmeyi önceden bildirir
Hristiyan İddiası:
Tehilim 22, düşmanları tarafından kuşatılan bir insanın duasıdır. Duada elleri ve ayakları da anılır. Bu kısmın geleneksel İbranice metninde bir aslan benzetmesi bulunur. Bazı eski metinlerde farklı bir okuma vardır. Her birinin ne dediği, anlatılan olayın ne olduğunu anlamak için önemlidir.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, ellerle ayakların delinmesi şeklinde okudukları sözü, alayı, susuzluğu ve giysiler için kura çekilmesini İsa’nın çarmıha gerilmesinin habercisi sayarlar. Eski Yunanca çevirinin ve Yahuda Çölü’nde bulunan bir yazmanın “deldiler” okumasını desteklediğini söylerler. Onlara göre David’in acılarından doğan sözler, İsa’nın ölümü ve dirilişiyle, ardından da ulusların Tanrı’ya yönelmesiyle tam olarak gerçekleşti.
Tanah’ın Cevabı:
Tehilim 22:17’nin Masoretik, yani geleneksel İbranice metninde “aslan gibi” (כָּאֲרִי) yazılıdır; “deldiler” fiili bulunmaz. Bazı Hristiyan çevirilerinde 22:16 diye numaralanan bu ayette düşmanlar konuşanı kuşatır, elleri ve ayakları bir aslan benzetmesinin içinde anılır. Türkçe Yeni Çeviri’nin “Ellerimi, ayaklarımı deliyorlar” sözü, bu İbranice kelimenin çevirisi değildir. Masoretik metindeki aslan benzetmesini çarmıha çivilenmenin doğrudan haberi saymak için, metindeki sözcüğe ve sahneye başka anlamlar yüklemek gerekir.
Şiir bazen okuyucunun önceki cümleden anlayabileceği bir kelimeyi yeniden yazmaz. “Aslan gibi, ellerim ve ayaklarım” parçasında ayrıca yazılmış bir fiil yoktur. Hemen öncesindeki “Kötülük yapanların topluluğu çevremi sardı” cümlesi, ellerin ve ayakların nasıl bir tehdit altında anıldığını gösterir. Eller insanın kendisini savunmasına, ayaklar kaçmasına yarar; kuşatılmanın ellerle ve ayaklarla anlatılması, sıkışmışlığı daha da belirginleştirir. İbn Ezra bu parçayı önceki kuşatılma eylemine bağlar. Raşi ise ellerin ve ayakların aslanın ağzında ezildiği bir görüntüyle açıklar. Bu açıklamalar, okuyucunun benzetmeyi nasıl anlayabileceğini gösterir. İbranice metne yeni bir fiil eklemez.
Şiirin başından beri düşmanlar güçlü boğalar, ağızlarını açmış kükreyen aslanlar ve köpeklerle tasvir edilir. Yeşaya 38:13’te Hizkiya da acısını, bütün kemiklerini kıran bir aslanın saldırısına benzetir. Oradaki “aslan gibi”, Tehilim’dekiyle aynı İbranice sözcüktür. İnsanların çektiği acı, her iki yerde de yırtıcı bir hayvanın saldırısıyla görünür hale getirilir.
Hristiyan savının dayandığı eski metinlerde ise farklı bir okuma vardır. Eski Yunanca çeviri burada “kazdılar, oydular” anlamındaki bir fiili kullanır. Nahal Hever’de bulunan eski İbranice parçada ise Masoretik metinden farklı son harfle yazılmış כארו biçimi kaydedilmiştir. Bu biçimin nasıl okunacağı ve açıklanacağı tartışmalıdır. Nahal Hever, Kumran’dan ayrı bir buluntu yeridir. Eski Yunanca çeviri, burada bir eylem bildiren okumanın modern çevirilerden çok önce var olduğunu gösterir. Eski İbranice parça da o dönemde farklı bir yazımın kullanıldığını gösterir. Ancak başka bir yazmadaki biçim, Masoretik metindeki “aslan gibi” sözünün anlamını değiştirmez. Yunanca fiil de “çarmıha çivilediler” demek değildir.
Eski Grekçe çevirideki ὤρυξαν, “kazdılar” anlamındaki bir fiildir. Nahal Hever’deki küçük İbranice parçada ise tartışma son harfin nasıl okunacağına kadar uzanır. Bir eski çeviride fiil bulunması ve İbranice bir parçada tartışmalı bir yazım görülmesi, Roma çarmıhı hakkında iki ayrı tanıklık oluşturmaz. Bunlar, ayetin bu noktasında metnin veya çevirinin nasıl okunduğuna ilişkin verilerdir. (Tehilim 22:13–22).
El ve ayakta bir yaralanma anlatılması da yaralanmanın hangi yöntemle meydana geldiğini tek başına belirlemez. Başından yaralandığı söylenen bir insanın hangi silahla yaralandığını yalnız bu bilgiden öğrenemeyiz. Aynı şekilde ellerle ayakların oyulması veya delinmesi, kendiliğinden Roma çarmıhı ve çivi anlamına gelmez. Hristiyan savı çarmıha germeyi neredeyse tek açıklama sayar; oysa bunu ayet söylemez. Metindeki uzuvlardan bir infaz yöntemine, oradan İsa’nın kimliğine geçilirken iki ayrı bilgi dışarıdan eklenir.
Alay, susuzluk ve giysilerin paylaşılması bu eksik bilgileri tamamlamaz. Şiirin başında David’e ait bir mezmur olduğu belirtilir. Konuşan, insanların kendisiyle alay ettiğini, kemiklerini sayabildiğini, dilinin damağına yapıştığını ve giysilerinin paylaşıldığını anlatır. Bunlar ağır bir tehlikenin ve aşağılanmanın ayrıntılarıdır. Aynı insan kendisini bir kurtçuğa benzetir. Su gibi döküldüğünü ve yüreğinin balmumu gibi eridiğini de söyler. Hristiyan okuma bu tasvirlerden bazılarını benzetme, bazılarını ise İsa’nın hayatını önceden haber veren kesin işaret sayar. Hangi ayrıntının hangi biçimde alınacağını, mezmurdan önce kabul edilen çarmıh anlatısı belirlemektedir. Birbiri ardına benzerlik sıralanması, bu bağımsız kanıt eksikliğini gidermez.
David’in sıkıntılarının daha sonra İsa’da tam olarak gerçekleştiği savı da aynı varsayıma dayanır. David’in çektiği acının daha sonraki bir insana benzetilmesiyle, David’in o kişiyi önceden haber vermesi aynı şey değildir. Mezmurun hangi olay sırasında söylendiği belirtilmediği için onu kesin olarak Avşalom isyanına bağlamak da doğru olmaz. Şiirin kendi içinde verilen hareket ise açıktır: Konuşan kılıçtan, köpeklerin gücünden ve aslanın ağzından kurtarılmak ister; ardından “Bana cevap verdin” der. Haşem’in adını kardeşlerine duyuracak, topluluğun içinde O’nu övecektir. 22:25’te Haşem’in yüzünü ondan gizlemediği ve yardım çağrısını işittiği söylenir. Hristiyan savı bu cevabı ölümden sonra diriliş olarak açıklar. Fakat şiirde öldürülüp yeniden dirildiğini söyleyen bir anlatım yoktur. Yardım çağrısının işitilmesini dirilişe çevirmek de çarmıh anlatısından getirilen bir açıklamadır.
Son bölümde övgü Yaakov’un ve İsrael’in soyundan dünyanın bütün uçlarına yayılır. Ulusların aileleri Haşem’e döner; krallığın O’na ait olduğu söylenir ve gelecek kuşağa O’nun doğruluğu anlatılır. Bu son, acı çeken kişinin ölümüne iman edilmesini emretmez. Kurtuluşu sağlayan Haşem’in bütün uluslarca tanınmasını anlatır. Çarmıh, ölümden sonra diriliş ve kurtuluş için İsa’ya iman şartı şiirin bu sonuna da dışarıdan eklenir. Tehilim 22, Haşem’e yakaran ve sonunda O’nun kurtarışını duyuran insanın duasıdır. Masoretik metindeki aslan benzetmesi, İsa’nın çarmıha gerileceğini önceden bildiren bir cümleye dönüştürülemez.
Tanah kaynakları: Tehilim 22:1–19; 22:12–25; 22:24–32; Yeşaya 38:13. Ayet numaraları Masoretik metne göredir. Eski metinlerin kaydı: Nahal Hever Tehilim yazması; Yazma ve eski çeviri karşılaştırması.



