121. İddia: Daniel’in sayımı mutlaka MÖ 457’den başlamalıdır
Hristiyan İddiası:
Daniel, Yeremya’nın yetmiş yıl hakkındaki sözünü Yeruşalayim’in yıkıntılarıyla ilişkilendirir. Ardından kendisine yetmiş haftalık bir süre açıklanır. Bu sürenin nereden başladığını bulmak için, Yeruşalayim’in yeniden kurulmasıyla ilgili hangi sözün kastedildiğini belirlemek gerekir.
Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Daniel 9’daki yetmiş haftanın kesin olarak MÖ 457’den başladığını söylerler. Onlara göre ilk altmış dokuz hafta İsa’ya ulaşır. Hesabın İsa’ya ulaşmasını da seçtikleri başlangıç tarihinin doğru olduğuna kanıt sayarlar.
Tanah’ın Cevabı:
Yeremya 25:11–12, ulusların Babil kralına yetmiş yıl hizmet edeceğini bildirir. Yeremya 29:10’da ise Babil’e verilen yetmiş yıl dolunca sürgündekilerin geri getirileceği vaat edilir. Daniel 9:2, Yeremya’ya bildirilen bu süreyi Yeruşalayim’in yıkıntılarıyla ilişkilendirir. Ardından halkının günahını itiraf eder ve kutsal şehir için merhamet ister. 9:24’te açıklanan yetmiş haftalık süre de onun halkı ve kutsal kentiyle ilgilidir. Bölüm MÖ 457 tarihini vermez.
Daniel 9:25 hesabın başlangıcını מִן־מֹצָא דָבָר לְהָשִׁיב וְלִבְנוֹת יְרוּשָׁלִַם, “Yeruşalayim’i yeniden kurup inşa etmek için sözün çıkışından itibaren” diye anlatır. Motza davar (מֹצָא דָבָר), bir sözün veya bildirimin ortaya çıkmasıdır. Ayet, Pers kralı Artahşasta’nın adını, onun yedinci yılını veya Ezra 7’deki mektubu anmaz. MÖ 457 başlangıcı ayetin verdiği bir tarih değil, Ezra’daki bir belgeyi ve Pers krallarının saltanat tarihlerini esas alan bir yorumdur.
Aynı bölümde Daniel duasına başladığında bir davar, yani söz çıktığı da söylenir (9:23). Bu kullanım, sözcüğün yalnız bir kralın fermanı anlamına gelmediğini gösterir. Ancak sözcük tek başına 9:25’te hangi sözün kastedildiğini de belirlemez. Bunun için hem Daniel’in bağlamına hem Yeruşalayim’in yeniden kuruluşuyla ilgili metinlere bakmak gerekir.
Ezra 6:14, eski yapının nasıl tamamlandığını anlatırken hem Haşem’in buyruğunu hem de Pers krallarının kararlarını birlikte anar. Daniel’in sözü benzer bir tarih içine yerleşir. Yeremya’nın bildirdiği dönüş sözü çıkar, ardından Pers yönetimindeki izinler ve uygulama gelir. Bir kralın belirli bir yılda izin vermiş olması, Daniel’deki sözün yalnız o izni ve o tarihi belirttiğini göstermez. (Ezra 6:13–15).
Ezra 1:1–4, Koreş’in buyruğunu Yeremya aracılığıyla bildirilen sözle ilişkilendirir. Koreş, İsraellilerin Yeruşalayim’e dönmesine ve Tapınak’ı yeniden kurmasına izin verir. Yeşaya 44:28, Koreş’le Yeruşalayim’in yeniden kurulmasını ve Tapınak’ın temelinin atılmasını birlikte anar; 45:1’de ona Tanrı’nın “meshedilmişi” denir. Koreş’in bu sözlerle anılması, MÖ 457’den önce Yeruşalayim’in kuruluşuyla ilgili başka bir sözün de bulunduğunu gösterir.
Artahşasta’nın Ezra 7:11–26’daki mektubu da önemlidir. Ezra’ya ve dönmek isteyenlere izin verir; Tapınak hizmetine destek, Tora’nın öğretilmesi ve yargıçların atanması gibi konuları düzenler. Mektupta Yeruşalayim şehrini yeniden kurmaya yönelik açık bir emir yer almaz.
Nehemya 2:1–8’de ise Artahşasta’nın yirminci yılında Nehemya, yıkılmış Yeruşalayim’e gidip şehri yeniden kurmak için izin ister. Ezra’nın mektubu Tapınak hizmeti ve Tora’nın uygulanmasıyla ilgilidir. Nehemya’nın izni ise kentin kendisini yeniden kurmak içindir. İki olay aynı yılda geçmez.
Daniel 9:25’te עַד־מָשִׁיחַ נָגִיד שָׁבֻעִים שִׁבְעָה וְשָׁבֻעִים שִׁשִּׁים וּשְׁנַיִם תָּשׁוּב וְנִבְנְתָה sözlerinde önce “yedi hafta”, sonra “altmış iki hafta” geçer. Geleneksel İbranice metnin okuma işaretlerinde yedi haftanın sonunda güçlü bir duraklama gösterilir. Yani metni okurken iki süre arasında belirgin bir duruş yapılır. Yedi ile altmış ikiyi toplamak mümkündür; fakat hangi sürenin hangi olaya bağlandığı, metindeki durak ve ardından anlatılan şehrin yeniden kuruluşu dikkate alınarak açıklanmalıdır.
Maşiah sözü “meshedilmiş” anlamına gelir. Yeşaya 45:1’de Koreş için de kullanılması, bu sözcüğün tek başına İsa’nın özel adı olmadığını gösterir. Daniel’in hangi kişiyi ve hangi dönemi anlattığı, sözcüğe önceden İsa adı verilerek belirlenemez.
Yeremya 25:11–12 ve 29:10’daki yetmiş yıl Daniel’in duasının bağlamıdır. Ezra 1, Ezra 7 ve Nehemya 2 ise farklı buyrukları ve olayları anlatır. MÖ 457’yi seçen bir hesap, önce Ezra 7’deki mektubun neden Daniel’in sözünü ettiği başlangıç olduğunu göstermelidir. Başlangıç tarihini sırf hesabın İsa’ya ulaşması için seçersek, hesabın İsa’ya ulaşması o tarihi doğrulamaz. Önce Daniel’in hangi sözden itibaren saymaya başladığı gösterilmelidir.
Tanah kaynakları: Daniel 9:2–27, özellikle 9:23–26; Yeremya 25:11–12 ve 29:10; Ezra 1:1–4 ve 7:11–26; Nehemya 2:1–8; Yeşaya 44:28–45:1.



