122. İddia: Daniel’in 69 haftası ay hesabıyla İsa’nın ölüm tarihini verir
Hristiyan İddiası:
Bir tarih hesabı yaparken üç şey bilinmelidir. Sayıma hangi tarihte başlanıyor, kaç yıl sayılıyor ve bir yıl kaç gün kabul ediliyor? Yılın birimi değiştirilirse yıl sayısı değişebilir. Geçen günlerin toplamı ise aynı kalmalıdır.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Daniel’deki 69 haftanın 483 yıl ettiğini söylerler. Yahudi ay takvimine göre bu sürenin 486,5 ay yılına karşılık geldiğini ileri sürerler. MÖ 457’den başlayan hesaba dört yıllık takvim düzeltmesi ekleyerek, İsa’nın öldüğünü söyledikleri MS 33,5 tarihine tam olarak ulaşıldığını savunurlar.
Tanah’ın Cevabı:
Bu hesap birkaç ayrı seçime dayanır. Daniel 9:25, başlangıç için MÖ 457 tarihini vermez. Ayette yedi hafta ve altmış iki hafta ayrı ayrı geçer; Masoretik okuma işaretlerinde yedi haftanın sonunda güçlü bir duraklama bulunur. Bu süreleri birleştirmek mümkündür, ancak bu okuma ayrıca açıklanmalıdır. Ayet, 483 yılın 486,5 ay yılına çevrilmesini veya dört yıl eklenmesini de söylemez.
İbranice metindeki עַד־מָשִׁיחַ נָגִיד שָׁבֻעִים שִׁבְעָה וְשָׁבֻעִים שִׁשִּׁים וּשְׁנַיִם sözlerinde “meshedilmiş önder”, “yedi hafta” ve “altmış iki hafta” geçer. 9:26 ise meshedilmiş birinin “altmış iki haftadan sonra” ortadan kaldırılacağını söyler. Ayet, yedi haftanın bu süreye nasıl ekleneceğini söylemez; bu iki dönemi doğrudan “ölüme kadar 69 hafta” diye birleştirmez. Daniel 9:24–27.
69 hafta yedişer yıllık dönemler olarak alınırsa 69 × 7 = 483 yıl eder. Bu hesapta bu sayının ay hesabıyla nasıl 486,5 yıla dönüştüğü açıklanmaz. 486,5 sayısı 69,5 × 7 işlemine eşittir; bu işlem 69 döneme yarım dönem, yani bu hesaba göre üç buçuk yıl ekler. Bir sayının ay yılına çevrilmesi ise geçen gerçek süreyi değiştirmemelidir.
Ortalama bir güneş yılı yaklaşık 365,24, on iki ay döngüsünden oluşan bir ay yılı ise yaklaşık 354,37 gündür. 483 güneş yılının gün sayısı, bir ay yılının gün sayısına bölünür: 483 × 365,24 ÷ 354,37 ≈ 497,8 ay yılı. Ters yönde, 486,5 ay yılının günleri güneş yılının uzunluğuna bölünür: 486,5 × 354,37 ÷ 365,24 ≈ 472 güneş yılı. İki hesap aynı gün sayısını vermez. 486,5 ay yılı, 483 güneş yılından yaklaşık 11 güneş yılı daha kısadır. Dolayısıyla 483 güneş yılını 486,5 ay yılı diye göstermek sıradan bir birim dönüşümü değildir.
360 gün kabul edilerek yapılan hesap ayrı bir varsayıma dayanır. On iki gerçek ay döngüsü yaklaşık 354 gün eder. On iki adet otuz günlük hesap ayı ise 360 gün eder. Birincisi Ay’ın evrelerinden, ikincisi seçilmiş bir hesap kuralından çıkar. Daniel, yılların ikinci kurala göre sayılmasını istemez. Başlangıç tarihiyle birlikte yılın uzunluğu da hesaba dışarıdan seçildiğinde, bulunan tarih ayetin kendi hesabı diye sunulamaz. (Daniel 9:24–27).
Yahudi takviminde aylar Ay’ın döngüsüne göre belirlenir; yılın mevsimlerle ilişkisi de korunur. Tora, Pesah’ın Aviv ayında kutlanmasını ister. On iki ay döngüsü güneş yılından kısa olduğu için bazı yıllara bir ay eklenir. Böylece Pesah’ın kutlandığı Aviv ayı mevsiminden uzaklaşmaz. Yüzyıllar boyunca yalnız on iki aylık yılları aralıksız saymak, bu ek ayları ve Pesah’ın mevsimle bağını hesaptan çıkarır. Devarim 16:1.
Dört yıllık takvim düzeltmesi de ayrıca açıklanmalıdır. Daniel böyle bir düzeltme vermez. Tarihsel MÖ ve MS sayımında sıfır yılı da yoktur: MÖ 1’in ardından MS 1 gelir. MÖ 457’den yaklaşık 486,5 gerçek yıl ileri gidildiğinde, başlangıç ve bitiş aylarına bağlı olarak yaklaşık MS 30–31’e ulaşılır. Buna dört yıl eklemek yaklaşık MS 34–35 verir. Başlangıç ayı kesinleştirilmeden yarım yıllık kesin bir tarih sunulamaz.
Hesapta MS 33,5’in hem takvim düzeltmesinin sonucu hem de İsa’nın doğumundan tam 33,5 yıl sonrası olduğu söylenir. Doğum tarihinin takvimde dört yıl kaydığı ileri sürülüyorsa, takvimdeki ölüm yılı, İsa’nın o sırada kaç yaşında olduğunu tek başına göstermez. Doğum tarihiyle ölüm tarihi, takvim yılı ve kişinin yaşı bakımından iki ayrı hesabı gerektirir.
Başka hesaplarda 69 hafta, 483 güneş yılı yerine her biri 360 gün olan 483 yıl üzerinden hesaplanır. Bu yöntem, yukarıda açıklanan ay yılı hesabından farklıdır. 483 × 360 = 173.880 gün, ortalama güneş yılıyla yaklaşık 476,07 yıl eder. 483 güneş yılı ise yaklaşık 176.411 gündür; aradaki fark yaklaşık 2.531 gün, yani 6,9 yıldır. Daniel bu 360 günlük yıl yöntemini de belirtmez. Ezra 1, Ezra 7 ve Nehemya 2’den farklı başlangıçların seçilmesi sonucu ayrıca değiştirir. Ezra 1:1–4, 7:11–26, Nehemya 2:1–8.
Daniel 9:26–27, meshedilmiş kişinin ortadan kaldırılması, şehir ve kutsal yerin yıkılması, antlaşma ve sunuların durması gibi olayları birlikte anlatır. Başlangıcı, sürenin nasıl bölündüğünü, yılın uzunluğunu ve takvim düzeltmesini ayrı ayrı kanıtlamadan elde edilen sonuç, Daniel’in verdiği kesin ölüm tarihi diye sunulamaz.
Yıl uzunlukları ortalama değerlerle aritmetik karşılaştırmadır.
Tanah kaynakları: Daniel 9:24–27; Devarim 16:1; Ezra 1:1–4, 7:11–26; Nehemya 2:1–8.



