127. İddia: Yetmişinci hafta MS 66–73 arasında tamamlanmış olabilir
Hristiyan İddiası:
Daniel son haftayı anlatırken bir antlaşmadan ve kutsal yerdeki sunuların durmasından söz eder. Roma’ya karşı başlayan savaş, Tapınağın yıkılması ve Masada’daki direnişin sonu farklı olaylardır. Bir tarih aralığının Daniel’in son haftası olup olmadığını anlamak için, bu olaylarla ayette verilen ayrıntıların nasıl eşleştiğine bakılır.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Daniel’in yetmişinci haftasını MS 66’da Roma’ya karşı savaşın başlamasıyla başlatır ve MS 73’te Masada’nın düşüşüyle bitirirler. Daniel 9:24’te sayılan suç için kefaretin ve kalıcı doğruluğun o tarihe kadar gerçekleşmiş olması gerektiğini söylerler. Bu kefareti İsa’nın daha önceki ölümüne bağlarlar.
Tanah’ın Cevabı:
Daniel 9:27, bir haftadan, o haftanın yarısından, birçok kişi için güçlendirilecek bir antlaşmadan ve kurban hizmetinin kesilmesinden söz eder. Hristiyan yorum, yetmişinci hafta için Roma’ya karşı savaşın başladığı MS 66 ile Masada’daki direnişin sona erdiği kabul edilen MS 73 arasını seçer. Bu tarihler Daniel’de yazılı değildir. Masada’nın düşüşü araştırmalarda MS 73 veya 74 olarak tarihlendirilir. Masada kuşatmasına ilişkin arkeoloji araştırması, bu iki tarih ihtimalini birlikte verir.
Daniel 9:27’nin temel ifadesi וְהִגְבִּיר בְּרִית לָרַבִּים שָׁבוּעַ אֶחָד וַחֲצִי הַשָּׁבוּעַ יַשְׁבִּית זֶבַח וּמִנְחָה şeklindedir. Şavua ehad (שָׁבוּעַ אֶחָד) bir haftalık dönemi, hatsi ha-şavua (חֲצִי הַשָּׁבוּעַ) aynı dönemin yarısını, yani bir haftanın ortasını belirtir. Dönem hakkında verilen somut bilgiler antlaşmanın güçlendirilmesi ve korban ile minha hizmetinin kesilmesidir. MS 66 ve MS 73, bu cümlede yer almayan tarihsel tanımlamalardır; Roma’ya karşı savaşın yıllarıyla eşleştirilmeleri ancak tarihsel bir yorum olarak ileri sürülebilir. Bu eşleştirme, metindeki ilk yedi ve altmış iki haftayla bağlantısını ve meshedilmiş kişinin kim olduğunu kendi başına belirlemez.
MS 66’daki isyan, MS 70’te Tapınağın yıkılması ve Masada’daki son çatışmalar aynı olay değildir. Daniel, MS 66–73 tarihlerini veya bu yılları haftanın başlangıcı ve sonu olarak belirleyen bir hesap vermez. Daniel 9:27’de “antlaşmayı güçlendirecek” denen kişinin adı da İsa olarak verilmez. Tanah’ta Roma yöneticisinin aynı dönemde birçok kişiyle belirli bir yedi yıllık antlaşma yaptığına ilişkin kayıt yoktur. Daniel 9:26–27’nin konusu Yeruşalayim, kutsal mekan ve kesintiye uğrayan ibadettir.
Bir savaşın bazı yıllarını bir yediliğe sığdırmak, 27. ayetin bütün ayrıntılarını tarihlendirmez. Ayet önce çokları için güçlendirilen bir antlaşmadan söz eder, sonra aynı haftanın yarısına sunuların kesilmesini koyar. İddianın bu ayeti MS 66–73’e bağlayabilmesi için başlangıçtaki antlaşmayı, taraflarını ve o başlangıçla korbanın kesilmesi arasındaki süreyi aynı hesapla göstermesi gerekir. (Daniel 9:26–27).
Daniel 9:26’nın hangi tarihsel olayları anlattığını belirlemek için savaşın başlangıcı ve sonu kadar meshedilmiş kişinin ortadan kaldırılması da açıklanmalıdır. MS 66–73 aralığını seçmek, bu kişinin kim olduğunu ve kesilmesinin İsa’nın ölümüyle nasıl aynı sıraya yerleştiğini kendiliğinden açıklamaz. Son savaşın tarihlerini uygun bir yediye tamamlamak, önceki dönemlerle kişi arasındaki eksik bağlantının yerini tutmaz.
Daniel 9’un anlattığı temel konu Yeruşalayim, kutsal yer ve oradaki hizmetin kesilmesidir. Hristiyanların MS 66 ve 73 tarihlerini seçip buna İsa’nın Maşiah olduğu sonucunu eklemeleri, metnin verdiği tarihi değil, daha sonra hazırlanmış bir hesaplamayı kanıt diye sunmaktır.
Daniel 9:26’da יִכָּרֵת מָשִׁיחַ וְאֵין לוֹ, “Bir meshedilmiş kesilecek ve ona ait bir şey bulunmayacak” denilir; hemen ardından şehrin ve kutsal yerin yıkımı anlatılır. Bir tarih aralığının yedi yıl sürmesi, bu olayların öznesini veya hangi kralın Maşiah olduğunu tek başına açıklamaz. Yedi yılın hangi tarihsel olayla başlayıp hangi hükümle tamamlandığı da yalnız sonuçtan geriye gidilerek belirlenemez.
Daniel 9:24, yetmiş haftayla ilgili olarak başkaldırının sona ermesini, suç için kefareti, yani suçun giderilmesini, ayrıca kalıcı doğruluğu ve kutsalların kutsalının meshedilmesini de sayar. İddia, İsa’nın ölümünü bu kefaretle ilişkilendirir. Ancak Daniel, İsa’yı veya onun ölümünü bu sonucun kaynağı olarak adlandırmaz. Yalnızca savaşın yaklaşık yedi yıl sürmesi, ayette sayılan sonuçların her birinin hangi olayla gerçekleştiğini göstermez. Daniel 9:24.
Hesabın önceki bölümü de açıklanmalıdır. İddia 69 haftayı İsa’nın ölümü için seçilen MS 33,5 tarihinde bitirip son haftayı yaklaşık MS 66’da başlatır. Aradaki yaklaşık 33 yılın neden sayılmadığı Daniel’de belirtilmez. Son dönemde yedi yıllık bir savaş aralığı bulunması, önceki yaklaşık 33 yılın neden hesaba katılmadığını açıklamaz.
Tanah kaynakları: Daniel 9:24–27; Yeremya 25:11–12.



