149. İddia: Hoşea 3 bugünkü dönemi ve yaklaşan son savaşı tarif eder
Hristiyan iddiası
“Surely that time is now – ” the latter days” of Daniel, Jeremiah, Ezekiel, when Israel will be regathered and invaded in a final holocaust before Messiah’s coming.”
Cevap
Hristiyan yorum Hoşea 3:4-5’i kendi çağının anahtarlarından biri haline getirir. İsrael’in uzun süre kral, yönetici ve zevah olmadan kalacağını; ardından “son günlerde” HaŞem’e ve David’e döneceğini okur. Buraya kadar metne yakındır. Sonra bir adım daha atar: “o zaman kesinlikle şimdidir” der ve bu dönemi İsrael’in yeniden toplanması, son bir istilaya uğraması ve Maşiah’ın gelişinin hemen öncesiyle özdeşleştirir.1769
Hoşea’nın sözleri teşuva ile bağışlanma arasındaki ilişkiyi açıklar. Peygamber, İsrael’in uzun bir yoksunluk döneminden sonra geri döneceğini ve aharit ha-yamim’de HaŞem’i ve “kralları David”i arayacağını açıkça söyler.1770
Bu, Yahudi Maşiah beklentisiyle bütünüyle uyumludur. Radak ayeti “kurtuluş zamanına yakın” bir teşuva olarak okur. Daha da önemlisi, aktardığı Hazal geleneğinde dönüş üç şeyi yeniden aramakla anlatılır: göklerin krallığı, David hanedanı ve Bet HaMikdaş.1771
Raşi de aynı rabbinik hattı aktarır. İsrael’in gelecekteki dönüşü, Tora düzeninden ayrılışın onaylanması değil; terk edilen bağların yeniden aranmasıdır.1772
Burada Hristiyan yorumun okumasında garip bir terslik ortaya çıkar. Hoşea 3’ü “eski düzen bitti” diye kullanmak ister; oysa klasik Yahudi okuma ayetin sonunu tam tersine, HaŞem’e, David krallığına ve Mikdaş’a dönüş olarak duyar.
Metnin söylemediği şey ise modern tarih haritasıdır. Hoşea burada belirli bir devlet adı vermez, askeri bir koalisyon çizmez, bir dünya savaşının tarihini söylemez ve İsa’nın dönüşünü adlandırmaz.1773
“Aharit ha-yamim” geleceğe dönük ciddi bir ifadedir; fakat “gelecek” ile “tam olarak benim yaşadığım siyasal dönem” aynı cümle değildir. Bir pusula yön gösterebilir; takvim tarihi vermez. Hristiyan yorum yön bildiren peygamberlik dilini tarih damgasına dönüştürür.
Zevahın uzun süre bulunmaması da kendi başına ilga anlamına gelmez. Hoşea bunu kral, yönetici ve diğer kurumlarla birlikte bir mahrumiyet listesi içinde verir. Kralın yüzyıllarca bulunmaması “David krallığı Tanrı tarafından iptal edildi” demiyorsa, zevahın bulunmaması da kendiliğinden “korban mitsvası kaldırıldı” diyemez.1774
Hoşea’nın güçlü sonucu başka yerdedir: İsrael dağılabilir, yönetim ve avoda kesilebilir, fakat öykü dönüşle biter. Hristiyan yorumun yakın savaş takvimi metnin üstüne eklenmiştir; peygamberin açık sözü ise İsrael’in HaŞem’e ve David soyuna ilişkin krallığa yeniden yönelmesidir.
Kaynaklar
Duncan Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 3. Hoşea 3:4-5’i kendi çağındaki İsrael ile özdeşleştirir; “Surely that time is now” diyerek bunu “latter days” içinde İsrael’in yeniden toplanması ve Maşiah’ın gelişinden önceki nihai istilayla ilişkilendirir. ↩
Hoşea 3:4-5. 4. ayette İsrael’in “uzun günler” kral, yönetici, zevah, matseva, efod ve terafim olmadan kalacağı; 5. ayette ardından HaŞem’e ve “kralları David”e döneceği ve bunun aharit ha-yamim’de olacağı söylenir. ↩
Radak, Hoşea 3:5: “Bu, günlerin sonunda, kurtuluş zamanına yakın olacaktır; İsrael oğulları teşuva ile dönecektir.” Ardından Hazal’dan, kurtuluş işaretinin göklerin krallığını, David hanedanını ve Bet HaMikdaş’ı yeniden aramakla bağlantılı olduğu geleneği aktarır. ↩
Raşi, Hoşea 3:5; Rabbi Şimon ben Yohay ve Rabbi Şimon ben Menasya adına aktarılan gelenekte İsrael’in yeniden HaŞem’i, David krallığını ve Bet HaMikdaş’ı araması vurgulanır. ↩
Hoşea 3:4-5’in İbranice metninde belirli modern devletler, bir askeri koalisyon, “nihai savaş”, Roma sonrası kronoloji veya İsa’nın dönüşü adıyla belirtilmez. ↩
Hoşea 3:4’te zevahın yokluğu bir dönemsel mahrumiyet listesi içindedir; 3:5’teki dönüş, klasik Yahudi yorumunda beritin ve kutsal düzenin yeniden kurulması yönünde okunur. Bu yüzden ayet “zevah sonsuza dek kaldırıldı” demez. ↩
