151. İddia: Yom Kippur’un her yıl yapılması önceki kefaretlerin yetersizliğini kanıtlar

Hristiyan iddiası

“The offering for the sins committed by Israel during the past year meant that the sacrifices for sins which had been offered during that time were not sufficient.”

Cevap

Hristiyan yorumun mantığı burada çok açık olduğu için sınanması da kolaydır. Yıl boyunca hatat korbanları getirildiği halde Yom Kippur’da geçen yılın günahları için yeniden kapara yapılıyorsa, der, demek ki bu korbanlar yeterli değildir. Hayvan kanı gerçek çözüm olamaz; daha üstün bir insan korbanı gerekir.¹⁷⁸⁶

Fakat Vayikra bu çıkarıma izin vermez. Hatat hukukunda aynı sonuç cümlesi tekrar tekrar gelir:

“Kohen onun için kapara yapacak ve ona bağışlanacaktır.”¹⁷⁸⁷

Tora “bağışlanmış gibi sayılacaktır” demez. “Gelecekte başka bir insan öldüğünde bu kapara geçerli olacaktır” da demez. Kendi korban düzeninin sonucunu bağışlanma diye adlandırır.

Yom Kippur için kullanılan dil daha zayıf değil, daha güçlüdür:

“Bu günde sizin için kapara yapılacak, sizi arındırmak için; HaŞem’in önünde bütün günahlarınızdan arınacaksınız.”¹⁷⁸⁸

Aynı Tora birkaç ayet sonra bu hizmetin yılda bir kez yapılmasını emreder.¹⁷⁸⁹

Burada iki önerme aynı bölümde yan yana durur: kapara gerçektir ve avoda yıllıktır. Hristiyan yorumun mantığı doğru olsaydı Tora kendi içinde “arınacaksınız” dedikten dört ayet sonra bu arınmanın yetersizliğini ilan etmiş olurdu. Metin böyle konuşmaz.

Bunun nedeni Yom Kippur’un yalnız bireysel günah korbanlarının ikinci kez yapılması olmamasıdır. Vayikra 16 Kodeş’i, Ohel Moed’i, mizbeahı, kohenliği ve bütün topluluğu içine alan geniş bir tahara ve kapara düzeni kurar.¹⁷⁹⁰

Bir ev her gün temizlenebilir; yine de yıl içinde birikmiş kir için daha kapsamlı bir temizlik yapılabilir. İkinci temizlik birincilerin sahte olduğunu göstermez. Buradaki benzetmenin sınırı açıktır: kapara sıradan temizlik değildir. Fakat tekrarın mantığını gösterir. Yeni kir, önceki temizliği geçmişe dönük olarak iptal etmez.

Rabbinik kaynak da Hristiyan yorumun varsayımını paylaşmaz. Mişna Yoma hatat ve kesin aşam korbanlarının kendi günahları için kapara sağladığını açıkça söyler; Yom Kippur’u ise teşuva ve insanlar arası suçlarda mağdurla barışma şartları içinde ele alır.¹⁷⁹¹

Bu, mekanik bir kan teorisi değildir. Günahın türü, kişinin teşuvası, başka insana verdiği zarar ve kutsal alanın arındırılması birbirinden ayrılır.

Yıllık tekrarın doğal nedeni de vardır: insanlar yeni yıl içinde yeniden günah işler. Yeni suç yeni kapara ihtiyacı doğurur. “Geçen yıl bağışlandın” ile “bu yıl artık hiç günah işleyemezsin” aynı önerme değildir.¹⁷⁹²

Hristiyan yorumun asıl sonucu ancak Tora’ya dışarıdan bir öncül getirildiğinde doğar: hayvan korbanı gerçek kapara sağlayamaz. Oysa Vayikra tam bunu reddeder; kendi avodası için kapara, bağışlanma ve arınma kelimelerini kullanır.¹⁷⁹³

Yom Kippur’un her yıl gelmesi korbanların başarısızlığının kanıtı değildir. Tora’nın kendi sistemi içinde yıllık yenilenmenin parçasıdır.

Kaynaklar

1786. Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 3. Yom Kippur’da önceki yılın günahları için yeniden kapara yapılmasını, o yıl getirilen günah korbanlarının yeterli olmadığının kanıtı sayar; hayvan kanının nihai olarak işe yaramadığını ve insan korbanının gerekli olduğunu ileri sürer. ↩

1787. Vayikra 4:20, 26, 31, 35. Bireysel hatat korbanları için tekrar tekrar “kohen onun için kapara yapacak ve ona bağışlanacaktır” denir. ↩

1788. Vayikra 16:30: “Çünkü bu günde sizin için kapara yapılacak, sizi arındırmak için; HaŞem’in önünde bütün günahlarınızdan arınacaksınız.” ↩

1789. Vayikra 16:34. Aynı bölüm Yom Kippur kaparasını “yılda bir kez” yapılan hukkat olam olarak emreder. Böylece gerçek kapara ile yıllık tekrar Tora’nın kendi metninde birlikte bulunur. ↩

1790. Vayikra 16:16, 18-20, 33. Yom Kippur avodası yalnız bireylerin günahlarını değil, Kodeş’i, Ohel Moed’i, mizbeahı, kohenleri ve bütün halkı kapsayan arındırma/kapara düzenidir. ↩

1791. Mişna Yoma 8:8-9; Bavli, Yoma 85b. Mişna hatat ve kesin aşam korbanlarının ilgili günahlar için kapara sağladığını söyler; Yom Kippur’un kaparası ise teşuva ve insan-insan arası suçlarda mağdurla barışma gibi şartlarla ele alınır. ↩

1792. Tora’nın korban hukuku belirli bir günah işlendikten sonra getirilen belirli korbanları düzenler. Daha sonra işlenen yeni günahlar için yeni kapara gerekmesi, önceki bağışlanmanın sahte olduğu anlamına gelmez. ↩

1793. Vayikra 16’nın Yom Kippur açıklaması hiçbir yerde “hayvan korbanı aslında bağışlamaz” veya “gelecekte insan kanı bunun yerini alacaktır” demez; tam tersine mevcut avodanın kapara ve tahara sonucunu açıkça bildirir. ↩