162. İddia: Yeşaya 8:14’teki tökezleme taşı İsa’dır
Hristiyan iddiası
“Isa.8:14 speaks of Him as the stone which Israel will stumble at.”
Cevap
Hristiyan yorum Yeşaya 8:14’teki “tökezleme taşı”nı İsrael’in reddedeceği Maşiah olarak okur ve bunu İsa’nın reddedilmesiyle birleştirir. İmgenin daha sonraki Hristiyan yazılarında İsa’ya uygulanması bu okumanın tarihini açıklar; fakat Yeşaya’nın kendi cümlesindeki özne önce belirlenmelidir.1892
Bağlam 13. ayette özneyi adlandırır:
et YHWH Tsevaot oto takdişu, ve-hu moraakhem ve-hu ma’aritskhem — “Kutsal sayacağınız O, HaŞem Tsevaot’tur; korkunuz O, dehşetiniz O olsun.”1893
Ardından 14. ayet ve-haya le-mikdaş ule-even negef ule-tsur mikhşol, “O bir kutsal mekan, iki İsrael evi için tökezleme taşı ve sürçme kayası olacak” der. En yakın ve dilbilgisel olarak açık özne YHWH Tsevaot’tur. Metin burada yeni bir kişiyi “İsa” veya “Maşiah” diye tanıtmadan zamirle aynı özneyi sürdürür.1894
Taş ve kaya dilinin Tanah’ta Tanrı için kullanılması da yabancı değildir. Devarim 32 tekrar tekrar Ha-Tsur, “Kaya”, adını Tanrı için kullanır; Tehillim’de HaŞem “kayam ve kurtarıcım” diye anılır. Bu nedenle Yeşaya 8’de YHWH’nin taş/kaya imgesiyle anlatılması kendi başına olağan dışı bir teolojik kimlik problemi yaratmaz.18951896
Klasik Yahudi yorumları ayrıntıda farklı yollar izler. Raşi bölümü Ahaz döneminin siyasi ve dinsel krizinde okur ve tökezlemeyi iki İsrael evinin içindeki tarihsel gruplarla ilişkilendirir. Radak da pasajı kendi tarihsel bağlamına bağlar. Bu yorumlar tek başına bütün mümkün sonraki uygulamaları yasaklamaz; fakat Yeşaya’nın ilk bağlamının sekizinci yüzyıl krizine ve YHWH’ye güven çağrısına bağlı olduğunu gösterir.1897
Daha sonraki bir metin Tanah’taki bir Tanrı imgesini bir kişiye uygulayabilir. Bu, o sonraki metnin teolojisinin konusudur. Hristiyan yorumun kanıtlaması gereken önerme ise “Yeşaya 8:14 doğrudan Nasıralı İsa’yı haber veriyor” cümlesidir. 8:13-14’ün sözdizimi bu kimliği vermez; tersine özneyi YHWH Tsevaot olarak adlandırır.
burada sorun “taş imgesi Maşiah’a hiçbir zaman uygulanamaz” değildir. Sorun, uygulama ile peşatın eşitlenmesidir. Yeşaya’nın kendi cümlesinde kutsal sayılması gereken ve iki İsrael evi için taş olacak olan YHWH’dir. İsa kimliği metne daha sonraki teolojik okuma katmanında girer.1898
Kaynaklar
Duncan Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 6. Heaster Yeşaya 8:14’ü İsrael’in Maşiah’a tökezlemesinin örneklerinden biri olarak kullanır. ↩
Yeşaya 8:13. İbranice metin YHWH Tsevaot’u açıkça özne yapar: “O’nu kutsal sayın.” ↩
Yeşaya 8:14-15. 14. ayette yeni bir özel adlandırılmış kişi sunulmadan ve-haya, “ve O olacak”, biçimiyle önceki özne devam eder. ↩
Devarim 32:4, 15, 18, 30-31. Ha-Tsur, “Kaya”, Tanrı için temel imgelerden biridir. ↩
Tehillim 18:3, 32, 47; 19:15. HaŞem kaya, sığınak ve kurtarıcı diliyle anılır. ↩
Raşi, Yeşaya 8:14-15; Radak, Yeşaya 8:13-15. Her iki yorum da pasajı Ahaz dönemindeki tarihsel kriz ve İsrael/Yehuda içindeki aktörler bağlamında açıklar; ayrıntılı özdeşlikleri farklıdır. ↩
Daha sonraki Hristiyan uygulama için Romalılar 9:32-33 ve I. Petrus 2:8. Bu metinler Yeşaya taş imgesini Hristiyan teolojisi içinde yeniden kullanır; bu katman Yeşaya 8’in peşatıyla ayrılmalıdır. ↩
