214. İddia: Sanhedrin 98a’daki eşek ve bulut tasvirleri Maşiah’ın iki gelişinde gerçekleşir
Hristiyan İddiası:
Daniel, insana benzeyen birinin göğün bulutlarıyla geldiğini anlatır. Zekeriya ise eşeğe binmiş alçakgönüllü bir kraldan söz eder. Talmud’un Sanhedrin bölümünde bu iki tasvir, İsrael’in kurtuluşa layık olup olmamasıyla ilişkilendirilir.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Sanhedrin 98a’nın İsrael layıksa Maşiah’ı bulutlarla, layık değilse eşeğe binmiş olarak anlattığını kabul ederler. Ardından Tanrı’nın iki sözünün de ayrı ayrı gerçekleşmesi gerektiğini söylerler. Bu nedenle bir tasvirin ilk gelişe, diğerinin Maşiah’ın ikinci gelişine ait olduğunu ileri sürerler.
Tanah’ın Cevabı:
Sanhedrin 98a iki tasviri İsrael’in durumuna göre bir gelişin iki olası biçimi olarak açıklar. Hristiyan iddiası Talmud’un İsrael’in durumuna bağladığı bu iki seçeneği, metinde anlatılmayan iki ayrı geliş olarak okur.
Daniel 7:13’te insan oğluna benzeyen biri göğün bulutlarıyla gelir. Zekeriya 9:9’da ise alçakgönüllü bir kral eşeğe binmiş olarak anlatılır. Rabbi Yehoşua ben Levi bu tasvirleri şöyle bağdaştırır: זכו – עם ענני שמיא, לא זכו – עני ורוכב על חמור. Yani: “Layık olurlarsa göğün bulutlarıyla; layık olmazlarsa alçakgönüllü ve eşeğe binmiş olarak.”
Bu cümlede “önce eşek üzerinde, sonra bulutlarla” denmez. Maşiah’ın ölmesi, göğe çıkması ve yüzyıllar sonra geri dönmesi de anlatılmaz. İki tasvir, aynı şartın iki olası durumuna karşılık gelir. Halkın layık olduğu durumda bir biçim, layık olmadığı durumda diğer biçim anlatılır. Bu cümle ikisine bir gerçekleşme sırası vermez.
Hemen önceki tartışma aynı yapıyı daha açık gösterir. Yeşaya 60:22’de Tanrı kurtuluş için hem “zamanında” hem de “onu hızlandıracağım” der. Rabbi Yehoşua ben Levi bunu şöyle açıklar: İsrael layıksa kurtuluş hızlandırılır. Layık değilse önceden belirlenmiş zamanda gerçekleşir.
Bu örnekte ne zaman olacağı İsrael’in durumuna bağlı olan tek bir kurtuluş vardır. Eşek ve bulut örneğinde de tek bir gelişin nasıl olacağı İsrael’in durumuna göre açıklanır.
Raşi, Sanhedrin’deki bu açıklamada bulutlarla gelişi hızla, eşeğe binmiş yoksul kişinin gelişini ise yavaş bir yolculukla ilişkilendirir. Raşi bir gelişin hızlı veya yavaş olmasını açıklar. Ölümden sonra bir geri dönüşten söz etmez.
Zekeriya’nın kendi bağlamı da önemlidir. 9:9’da kral eşeğe binmiş olarak gelir. Hemen sonraki ayette savaş araçlarının kaldırılacağı, kralın uluslara barış bildireceği ve egemenliğinin denizden denize uzanacağı söylenir. Metin bu iki ayeti yüzyıllarla ayrılmış iki gelişe bölmez. Daniel 7:13–14’te insan oğluna benzeyen figüre egemenlik ve krallık verilir. 7:18 ve 7:27’de krallık Yüceler Yücesi’nin kutsallarıyla ilişkilendirilir.
İddianın dayandığı düşünce, Tanrı’nın iki sözünün de mutlaka ayrı ayrı gerçekleşmesi gerektiğidir. Sanhedrin her sözün hangi durumda geçerli olacağını açıklar. Bu açıklamada birbirini izleyen iki olay yerine, halkın durumuna göre yaşanacak tek bir geliş anlatılır.
Yona kitabındaki Nineve örneği de farklı bir durumu anlatır. Kent halkı kötü yolundan dönünce Tanrı ilan edilen felaketi getirmez; Yona, Tanrı’nın merhametli olduğunu ve ilan ettiği felaketi getirmekten vazgeçtiğini söyler (Yona 3:4–10; 4:2). Bu anlatı, uyarının ardından davranışın değişmesini gösterir. Aynı kişinin ölüp yüzyıllar sonra ikinci kez geleceğine dair bir kanıt sunmaz.
Sanhedrin 98a, tek bir Maşiah gelişini iki farklı koşul altında açıklar. Eşeğe binme ve bulutlarla geliş, iki ayrı tarih için verilmiş sözler değildir. Bu yüzden Sanhedrin 98a, İsa’nın öldükten sonra ikinci kez geleceğinin kanıtı olamaz.
Kaynaklar: Bavli Sanhedrin 98a ve Raşi; Daniel 7:13–14, 18, 27; Zekeriya 9:9–10; Yeşaya 60:22; Yeşaya 11:1–12; Yehezkel 37:21–28; Yona 3:4–10, 4:2.



