247. İddia: Devora’ya yeterli destek verilmemesi İsa’nın İsrael tarafından reddedilmesinin tipidir
Hristiyan iddiası
“Israel were unwilling to fully support the great campaigns and victory of the great judge Deborah (Jud.5:15-17).”
Cevap
Devora’nın ilahisi İsrael’in bütün kabilelerinin savaşa aynı biçimde katılmadığını açıkça söyler. Reuven arasında büyük kararsızlıklar vardır; Gilad Yarden’in ötesinde kalır; Dan gemilerin yanında, Aşer kıyıda oturur. Buna karşılık Zevulun ve Naftali hayatlarını tehlikeye atan kabileler olarak övülür. İsrael içinde bölünmüş tepki vardır.2517
Fakat Şoftim bu bölünmeyi Devora’nın kişiliğinin İsrael tarafından reddedilmesi olarak anlatmaz. Savaş Sisera ve Yavin’in baskısına karşıdır. Bazı kabileler çağrıya cevap verir, bazıları vermez. Devora zaten İsrael’i yargılayan navi olarak tanıtılmıştır; İsrael oğulları yargı için onun yanına çıkar. Metnin başlangıç portresi, Hristiyan yorumun ihtiyaç duyduğu halkın Tanrı’nın gönderdiği kurtarıcıyı reddetmesi şemasından farklıdır.2518
İlahinin kendisi de Devora’yı reddedilmiş kişi gibi değil, İsrael’de önderlerin öne çıkması ve halkın gönüllü olması karşısında HaŞem’e övgü söyleyen kişi olarak gösterir. “İsrael’de önderler öne çıktığında, halk gönüllü olduğunda HaŞem’i kutsayın” sözleriyle başlar. Sorun bütün ulusun Devora’yı reddetmesi değil, belirli kabilelerin ortak savaşa katılmamasıdır.2519
Bu ayrım tipolojinin gücünü değiştirir. Bir ulusal seferde herkesin aynı kararlılıkla davranmaması çok genel bir tarihsel olgudur. Böyle bir durum gelecekte belirli bir kişiyi tanımlayan kehanet işareti olamaz. Moşe döneminde de İsrael içinde ayrılıklar vardır; David’in krallığı sırasında kabileler farklı davranır; Ezra-Nehemya döneminde dönüşe herkes katılmaz. Bölünmüş toplumsal tepki tek bir Maşiah kimliğine özgü değildir.2520
Dahası, Şoftim 5’in amacı hangi kabilelerin savaş yükünü taşıdığını ve hangilerinin geri durduğunu hatırlamaktır. Zevulun, Naftali, Efrayim, Binyamin ve başka gruplar olumlu biçimde anılır. Eğer sahne “İsrael Devora’yı reddetti” diye özetlenirse metnin övdüğü İsraelli katılımcılar görünmez hale gelir. Hristiyan yorum Hristiyan örüntü için gereken olumsuz tarafı seçmekte, aynı şiirin olumlu tarafını tipolojinin dışında bırakmaktadır.2521
Hristiyan yorum, Devora’ya eksik askeri destek ile İsa’nın Maşiah kimliğinin reddedilmesini “Tanrı’nın istediği bir işe herkesin katılmaması” ortak paydasında birleştirir; bu ortaklık kimlik kanıtı değildir. Şoftim Devora’nın deneyimini gelecek Maşiahın reddedilmesine işaret diye açıklamaz; Devora ölmez, dirilmez ve ikinci kez gelmez. Hristiyan yorumun tipolojisi metnin verdiği tarihsel eleştiriden daha geniş bir teolojik şema üretir.2522
Kaynaklar
Duncan Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 37; Şoftim 5:14–18. Heaster Devora’nın büyük seferine İsrael’in tam destek vermemesini İsa’nın reddedilmesine tip sayar. ↩
Şoftim 4:4–6. Devora navi ve İsrael’in yargıcıdır; İsrael oğullarının hüküm için ona geldiği belirtilir. ↩
Şoftim 5:2, 9. İlahide gönüllü halk ve önderler övülür; bazı kabilelerin katılmaması bunun karşısında eleştirilir. ↩
Bamidbar 13–14; II Şemuel 2–5; Ezra 1–2. İsrael tarihinde farklı grupların aynı çağrıya farklı tepki vermesi tekrar eden bir olgudur. ↩
Şoftim 5:14–18. İlahide hem savaşa katılan hem geri duran kabileler ayrıntılı biçimde sayılır. ↩
Şoftim 4–5. Devora anlatısında ölüm-diriliş-ikinci geliş dizisi veya Nasıralı İsa’ya açık gönderme bulunmaz. ↩
