246. İddia: Şimşon’un mucizevi doğumu ve kardeşlerince teslim edilmesi İsa’yı önceden gösterir
Hristiyan iddiası
“Samson was born by the intervention of God on his mother’s womb, as in a far fuller sense was Jesus. He was betrayed by his brethren (Jud.15:9-13), but after winning the greatest ever victory against the Philistines (cp. the Arabs, Jud.16:30), was finally accepted by his brethren (so Jud.16:31 implies).”
Cevap
Hristiyan yorum Şimşon anlatısından iki motifi seçer: çocuğu olmayan bir kadına meleksel doğum haberi verilmesi ve Yehuda adamlarının Şimşon’u bağlayıp Filistlilere teslim etmesi. Hristiyan tipolojisi bu iki motifi İsa anlatısındaki doğum ve teslim edilme sahneleriyle eşleştirir; Şoftim bu eşitliği kendisi kurmaz. Belirleyici olan, motif benzerliğinin kimlik kehaneti olmadığını ayırmaktır.2511
Şimşon’un doğumu bakire doğumu değildir. Metin annesinin kısır olduğunu söyler ve onun Manoah adlı kocası vardır. Melek, kadının hamile kalacağını bildirir; gebeliğin erkek olmaksızın gerçekleştiğini söylemez. Tanah’ta Sara, Rivka, Rahel ve Hanna gibi başka kısır kadınların doğumları da İlahi müdahaleyle gerçekleşir. Kısırlığın giderilmesi ile partenogenez aynı biyolojik iddia değildir.2512
Yehuda adamlarının Şimşon’u teslim etmesi ise metinde açıkça vardır. Üç bin kişi ona gelir, Filistlilerin üzerlerinde hüküm sürdüğünü hatırlatır ve onu bağlayıp düşmana götürür. Bu, kendi halkından kişiler tarafından teslim edilme motifini taşır. Fakat olayın devamında Şimşon ölmez. Bağları kopar, eşek çene kemiğiyle Filistlileri öldürür ve yaşamaya devam eder. Teslim edilme benzerliği çarmıh ve diriliş senaryosuna dönüşmez.2513
Şimşon’un gerçek ölümü daha sonra Gazze’de olur. Tapınağın sütunlarını yıkar ve Filistlilerle birlikte ölür. Ardından kardeşleri ve babasının bütün evi gelip cesedini alır ve babası Manoah’ın mezarına gömer. Hristiyan yorum 16:31’i Şimşon’un sonunda kardeşleri tarafından kabul edilmesi olarak okur. Fakat ayet kabul ilanı yapmaz; ölünün ailesi tarafından alınarak gömülmesini anlatır. Şimşon mezardan kalkmaz.2514
Şimşon’un hayatındaki başka özellikler de İsa tipolojisi için seçici davranmayı gösterir. Şimşon intikam, kişisel çatışma, cinsel ilişkiler ve şiddetle dolu karmaşık bir şofettir. Tanah onu kusursuz ve günahsız insan korbanı diye çizmez. Birkaç benzer ayrıntıyı alıp biyografinin geri kalanını tipolojinin dışında bırakmak, benzerliği kanıttan daha güçlü gösterir.2515
en güçlü sonuç ölçülüdür. Şimşon’un doğumunun olağanüstü biçimde haber verilmesi ve Yehuda adamlarınca düşmana teslim edilmesi gerçek paralelliklerdir. Fakat bir paralellik peygamberlik kimliği değildir. Bakire doğum yoktur; teslim edildiği sahnede ölüm yoktur; gerçek ölümünden sonra diriliş yoktur; 16:31 ‘İsrael onu sonunda kabul etti’ demez. Hristiyan yorumun Hristiyan biyografisine gerekli çizgileri Şoftim’den seçmesi, Şoftim’in İsa’yı önceden yazdığı anlamına gelmez.2516
Kaynaklar
Duncan Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 37–38; Şoftim 13:2–7; 15:9–13. ↩
Şoftim 13:2–24; Bereşit 18:9–14; 25:21; 30:22–24; I Şemuel 1:5–20. Tanah’ta kısır kadının İlahi yardımla çocuk sahibi olması tekrarlanan bir motiftir. ↩
Şoftim 15:9–20. Şimşon bağlandıktan sonra bağlarını koparır ve savaşı kazanır; bu sahnede ölüm veya diriliş yoktur. ↩
Şoftim 16:28–31. Şimşon ölür; kardeşleri ve babasının evi cesedini alıp gömer. Ayette diriliş veya önder olarak yeniden kabul edilme yoktur. ↩
Şoftim 14–16. Şimşon’un anlatısı kişisel çatışmalar, Filistlilerle savaşlar ve ahlaki açıdan karmaşık olaylar içerir; metin onu kusursuz insan korbanı olarak tanımlamaz. ↩
Şoftim 13:2–24; 15:9–20; 16:28–31. Üç sahne birlikte okunduğunda benzerlikler kadar belirleyici farklar da görünür. ↩
