250. İddia: Yeni antlaşma İsa’nın ölümüyle zaten kurulmuştur; fakat İsrael onu gelecekte ulusal olarak kabul edecektir
Hristiyan iddiası
“That Kingdom will be when Israel nationally accept the New Covenant. This has already been made, seeing that Israel have broken the Old Covenant by their disobedience, resulting in God’s divorcing of them, and the destruction of the temple and priesthood make it impossible to keep the Old Covenant. It therefore follows that Israel’s repentance and their acceptance of the New Covenant are the same thing. We have shown above that their repentance will be for killing their Messiah, through whom the New Covenant was made.”
Cevap
Hristiyan yorumun yeni antlaşma anlayışı iki zaman katmanını birlikte kullanır. Bir yandan Yeremya 31’in İsrael ve Yehuda için gelecekte ulusal biçimde gerçekleşeceğini kabul eder; bütün İsrael’in henüz bu durumda olmadığını söyler. Öte yandan yeni antlaşmanın temeli olarak İsa’nın ölümünü görür ve bugün İsa’yı kabul eden kişinin bu antlaşmanın bağışlanmasına girebildiğini savunur. Bu, kaba biçimde “Hristiyan yorum antlaşmanın hem var hem yok olduğunu söylüyor” diye özetlenmemelidir. Gerçek sav, antlaşmanın Maşiah’ın ölümüyle açıldığı fakat ulusal İsrael’de tamamlanmasının geleceğe kaldığı iki-aşamalı bir modeldir.2535
Sorulması gereken şey bu modelin Yeremya’nın kendi cümlesinden çıkıp çıkmadığıdır. Peygamber “İsrael evi ve Yehuda evi ile yeni bir antlaşma yapacağım” der. Ardından aynı antlaşmanın özelliklerini tek tasvir içinde verir: Tora içlerine konacak, yüreklerine yazılacak; HaŞem onların Tanrısı, onlar O’nun halkı olacak; küçükten büyüğe O’nu bilecekler ve suçları bağışlanacaktır. Metin bu unsurları yüzyıllarla ayrılmış iki hukuki evreye bölmez.2536
Hristiyan yorum, Hristiyan gelenekteki “şimdiden fakat henüz tamamlanmadı” şemasını Yeremya’ya taşır. Fakat bunu Yeremya’nın peşatı diye sunmak başka şeydir. Ayette “antlaşma önce başka topluluklarda veya bireylerde Maşiah’ın kanıyla başlayacak, İsrael ve Yehuda binlerce yıl sonra ulusal olarak katılacaktır” cümlesi yoktur. Bu zaman bölünmesini yapan peygamber değil, sonraki Hristiyan eskatolojisidir.2537
Üstelik yeni antlaşmanın içeriği eski Tora’nın karşıtı değildir. HaŞem “Tora’mı” — Torati — insanların içine koyacağını söyler. Yehezkel 36 yeni yürek ve yeni ruhu “yasalarımda yürümeniz ve hükümlerimi koruyup yapmanız” sonucuna bağlar. Bu iki peygamber birlikte okunduğunda yenilik, İsrael’in HaŞem’e bağlılığının içsel ve kalıcı hale gelmesidir. Tora’nın İsa’nın ölümüyle hukuken kaldırılması bu tasvirlerin içinde yoktur.2538
Yeni antlaşma vaadının hemen ardından Yeremya İsrael’in ulusal sürekliliğini de güvence altına alır. Güneş, ay ve yıldız düzeni sürdükçe İsrael soyunun HaŞem’in önünde ulus olmaktan çıkmayacağını söyler. Bu, antlaşmanın İsrael’den alınarak başka bir topluluğa taşınması fikrine sınır koyar. Gelecekteki derin yenilenme İsrael’in ortadan kalkmasıyla değil, İsrael ve Yehuda’nın dönüşümüyle gerçekleşir.2539
Hristiyan yorumun modeli Yeremya’nın sözlerinden değil, Hristiyan teolojisinin ek öncüllerinden oluşur. Peygamber bir antlaşma, belirli taraflar ve belirli sonuçlar anlatır. İsa’nın ölümüyle bu antlaşmanın ilk hukuki aşamasının zaten başladığı, ardından yaklaşık iki bin yıllık bir ara dönem geldiği ve ulusal tarafın sonra katılacağı söylenmez. Yeremya’nın tamamlanmış tablosuna bakıldığında ölçü açıktır: İsrael ve Yehuda dönüşür, Tora yüreğe yazılır, HaŞem bilgisi yayılır ve suç bağışlanır. Bu tablonun büyük bölümü gerçekleşmemişse antlaşmanın peygamberlikteki gerçekleşmesi de tamamlanmış sayılamaz.2540
Kaynaklar
Duncan Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 2–3, 41–42, 55–56. Heaster yeni antlaşmayı İsa’nın kurbanına bağlar; bireysel Yahudilerin şimdi girebileceğini, ulusal gerçekleşmenin ise Maşiahın yeniden görünmesine kadar tamamlanmayacağını savunur. ↩
Yeremya 31:31–34. Antlaşmanın tarafları ve temel belirtileri aynı peygamberlik birimi içinde birlikte anlatılır. ↩
Yeremya 31:31–34. Pasajda birinci yüzyılda başlayan bireysel/Gentil aşama ile gelecekteki ulusal İsrael aşaması şeklinde açık bir kronoloji bulunmaz. ↩
Yeremya 31:33; Yehezkel 36:26–28. İçsel yenilenme HaŞem’in Tora’sı, yasaları ve hükümlerine itaatle sonuçlanır. ↩
Yeremya 31:35–37. Yeni antlaşma pasajının hemen devamında İsrael’in ulusal sürekliliği kozmik düzenle güvence altına alınır. ↩
Yeremya 31:31–37; Yehezkel 37:21–28. Gelecek antlaşma ve ulusal restorasyon aynı İsrael merkezli gelecek düzeninin parçalarıdır. ↩
