Misyoner İddiaları Arşivi

3 iddia 1 ilgili makale Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

İddialar ve Cevaplar

139. İddia: Bereşit 49:10’daki Şilo Maşiah’tır; “asa”nın Yehuda’dan ayrılması İsa’ya karşı kronolojik bir engel oluşturmaz

Bereşit 49’da Yaakov, oğlu Yehuda’ya yönetimle ilgili bir söz söyler. Burada asa, yönetme yetkisini anlatır ve Şilo’nun gelişi diye çevrilen bir söz yer alır. Ayetin Yehuda’nın yönetim hakkını nasıl anlattığıyla Şilo’nun kim olduğu ayrı ayrı incelenmelidir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bereşit 49’da Yaakov, oğlu Yehuda’ya yönetimle ilgili bir söz söyler. Burada asa, yönetme yetkisini anlatır ve Şilo’nun gelişi diye çevrilen bir söz yer alır. Ayetin Yehuda’nın yönetim hakkını nasıl anlattığıyla Şilo’nun kim olduğu ayrı ayrı incelenmelidir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Bereşit 49:10’daki Şilo’yu Maşiah, yani Mesih olarak okurlar. Ayetin Yehuda’nın her dönemde bağımsız bir devlet olarak yönetilmesini gerektirmediğini söylerler. Bu nedenle asanın ne zaman el değiştirdiğinin İsa’ya karşı bir tarih engeli oluşturmadığını savunurlar ve Şilo’nun gelişiyle tamamlanacağını söyledikleri Yehuda krallık vaadini İsa’ya bağlarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Bereşit 49:10, Yehuda’nın asası, yönetim yetkisi ve halkların bağlılığı hakkında sözler içerir. Ayetteki Şilo kelimesi İsa’nın özel adı değildir. Şilo sözcüğü, İsa’nın adını veya Roma döneminde sona erecek bir tarih hesaplamasını içermez.

Bereşit 49:10’un İbranicesi לֹא־יָסוּר שֵׁבֶט מִיהוּדָה וּמְחֹקֵק מִבֵּין רַגְלָיו עַד כִּי־יָבֹא שִׁילֹה וְלוֹ יִקְּהַת עַמִּים şeklindedir. Şevet (שֵׁבֶט) yönetim asası demektir. Mehokek (מְחֹקֵק) hüküm veren yöneticinin göreviyle, yikkhat ammim (יִקְּהַת עַמִּים) ise halkların ona yönelmesi veya bağlılığıyla ilişkilidir. Şilo (שִׁילֹה) sözcüğünün dil bakımından nasıl anlaşılacağı ve ayetin nasıl yorumlanacağı konusunda farklı açıklamalar vardır.

Raşi ve Ramban’ın bu pasajı David hanedanının ve gelecekteki Maşiah’ın yönetimiyle ilişkilendirmesi gerçek bir klasik yorumdur. Bunun kabul edilmesi, kelimenin Nasıralı İsa’nın özel adı olduğu veya Roma döneminde belirli bir yılı hesaplamaya imkan verdiği anlamına gelmez. Ayette Roma, MÖ/MS takvimi ya da İsa’nın yaşam yılı belirtilmemektedir.

Yehuda’nın yönetimi tarih boyunca sürgün ve yabancı egemenlik nedeniyle kesintiye uğramıştır. Asa, Yehuda’nın kesintisiz siyasi egemenliğini tarihleyen bir takvim değildir. Şemuel Bet 7:12–16, David soyunun geleceğini; Yeremya 23:5–8, adil kralın yönetimini ve İsrael’in güvenliğini anlatır.

Melahim Bet 25:1–7’de Yehuda kralı Sidkiya’nın Babil tarafından yenilip esir alınması anlatılır. Ezra 1:1–4’te dönüş iznini veren ise Yehudalı bağımsız bir kral değil, Pers kralı Koreş’tir. Böylece yabancı egemenlik ve Yehuda’nın kendi kralıyla yönetildiği dönemin sona ermesi, İsa’nın yaşadığı dönemden çok önce Tanah’ın kendi tarihinde zaten vardır. “Asa”yı yalnız Roma çağında sona eren kesintisiz siyasi bağımsızlık diye okumak bu tarihi açıklamaz.

Bereşit 49:10’daki halkların bağlılığı sözünün Maşiah’la ilişkilendirilmesi, Yeşaya 11:1–12 ve Yehezkel 37:21–28’deki İsrael’in toplanması, adalet ve barış görevlerini ortadan kaldırmaz. Şilo’yu Maşiah olarak okumak, onun kimliğini ayrıca belirlemeyi gerektirir. Ayet İsa’nın adını vermez.

Ramban, Yehuda’nın krallık yetkisini yorumlarken bunun yabancı esaret dönemlerinde hiçbir siyasi kesintiye uğramayacağını söylemediğini; İsrael üzerinde kalıcı meşru hanedan hakkının Yehuda ve David soyu ile ilişkisini açıkladığını belirtir. Tanah’ın kendi anlatısında Sidkiya’nın Babil tarafından devrilmesi ve sonraki dönüşün Pers kralı Koreş tarafından duyurulması, İsa’dan çok önce Yehuda’nın bağımsız devlet yönetiminin kesintiye uğradığını gösterir. Dolayısıyla “siyasi asa ancak İsa’nın döneminde ortadan kalktı” şeklindeki tarihsel öncül doğru değildir. Metnin Maşiah’la ilgili yorumu yapılırken Yeşaya 11, Yeremya 23 ve Yehezkel 37’nin bildirdiği gerçek yönetim, İsrael’in toplanması ve barış görevleri de korunmalıdır.

İddiada ayetin “hak sahibi gelene kadar” anlamında okunması ve bunun Yehezkel’deki, hakkın sahibine verileceğini söyleyen sözle ilişkilendirilmesi de önerilir. Onkelos ve Raşi’nin Bereşit 49:10’u Maşiah’ın krallığıyla ilişkilendiren açıklamaları vardır. Bu kaynaklar ayetin Maşiah yönünde okunabildiğini gösterir; Maşiah’ın İsa olduğunu söylemez. Yehezkel 21:32, Raşi, Bereşit 49:10.

Hristiyan yorum kesintisiz siyasi bağımsızlık varsayımını reddederken Yehuda’nın Roma döneminde güç kaybettiği tarihi zorunlu bir son tarih olarak kullanamaz. Ayeti Maşiah hakkında okumak, onun kim olduğunu henüz göstermez. Halkların ona bağlılığı ve peygamberlerin anlattığı adil yönetim, kimlik değerlendirilirken göz önünde tutulmalıdır.

Tanah kaynakları: Bereşit 49:10; II Melahim 25:1–7; Ezra 1:1–4; Şemuel Bet 7:12–16; Yeremya 23:5–8; Yeşaya 11:1–12; Yehezkel 37:21–28. Filolojik ve yorum tarihi: Raşi, Bereşit 49:10; Ramban, Bereşit 49:10.

Bu iddianın sayfası

74. İddia: “Yapıcıların reddettiği taş” İsa’dır

Tehilim 118’de bir taşın yapıya yerleştirilmesiyle ilgili bir benzetme vardır. Ustaların işe yaramaz diye ayırdığı taş, sonunda yapının en önemli yerlerinden birine konur. Bu görüntü, küçümsenen birinin Haşem’in yardımıyla yükselmesini anlatır. Taşın kimi veya neyi gösterdiği ise sözün geçtiği yere göre anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 118’de bir taşın yapıya yerleştirilmesiyle ilgili bir benzetme vardır. Ustaların işe yaramaz diye ayırdığı taş, sonunda yapının en önemli yerlerinden birine konur. Bu görüntü, küçümsenen birinin Haşem’in yardımıyla yükselmesini anlatır. Taşın kimi veya neyi gösterdiği ise sözün geçtiği yere göre anlaşılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Tehilim 118:22’de ustaların reddettiği ve köşenin başı olan taşı Maşiah, yani Mesih olarak okurlar. Onlara göre İsrael’in önderleri İsa’yı reddetti, Tanrı ise onu diriltip yüceltti. Bereşit 49, Daniel 2, Zekeriya 3 ve Yeşaya’daki taş benzetmelerini de aynı Maşiah’a bağlarlar. Bu ayetler birlikte okunduğunda reddedilen taşın İsa olduğunun anlaşıldığını savunurlar.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 118’de insanların değersiz saydığı şey, Haşem’in sağladığı kurtuluşla onurlu bir yere yükselir: “Yapıcıların reddettiği taş köşenin başı oldu” (118:22). Yapıcılar taşı işe yaramaz görmüş, fakat o taş yapıda başlıca yeri almıştır. Benzetmenin gücü, insanın verdiği hükmün Haşem’in hükmü karşısında boşa çıkmasındadır. Hemen öncesinde kurtuluş için şükredilir; ardından “Bu Haşem’den oldu” denir ve sevince çağrılır. İsa’nın adı bu benzetmeye sonradan yerleştirilir. Matta 21:42 ve Elçilerin İşleri 4:11’de yapılan uygulama, Hristiyan iddiasının kendisidir; Tanah’ın bu kimliği önceden belirlediğinin ayrı bir kanıtı olarak kullanılamaz.

Talmud’un Pesahim 119a bölümü, bu ilahinin sözlerini David ve ailesiyle ilişkilendirir: Şükür sözünü David’in, reddedilen taş sözünü babası Yişay’ın, sonraki övgüyü kardeşlerinin söylediği anlatılır. Bu açıklamada taşın yükselişi David’in seçilmesiyle birlikte düşünülür.

Tehilim 118’de kullanılan רֹאשׁ פִּנָּה, yapının köşesinde baş yeri alan taşı anlatır. Aynı kelimeler Yeşaya 28:16’daki “sağlam temel” ifadesini içermez. Mezmurun imgesi, değersiz görülen birinin Haşem’in yardımıyla en önemli yere gelmesidir. Şemuel, Yişay’ın büyük oğullarını birer birer gördüğünde aradığı kralı aralarında bulmadı. Ailenin başlangıçta çağırmadığı, sürünün başındaki David getirildiğinde Haşem onun meshedilmesini buyurdu. Targum’un taş benzetmesini David’le ilişkilendirmesi, bu seçilişin sırasını izler. (Şemuel Alef 16:6–13).

Şiirdeki kurtuluşun nasıl gerçekleştiği de açıktır. Konuşan, “Ölmeyeceğim; yaşayacağım ve Haşem’in yaptıklarını anlatacağım” der. Sonraki ayet bunu daha da belirginleştirir: “Haşem beni ağır biçimde terbiye etti, fakat ölüme teslim etmedi” (118:17–18). Ardından doğruluk kapılarından girip şükretmek ister. Burada ölümün eline bırakılmamış bir hayat için sevinilir. Bu sözleri önce öldürülme, sonra dirilme şeklinde açıklamak, “ölüme teslim etmedi” ifadesini “ölüme teslim etti ve sonra geri getirdi” haline çevirir. İsa’nın dirilişine ilişkin inanç, bu değişikliği mezmurun kendi anlamı yapmaz.

Şükrana çağrılanlar İsrael, Aharon evi ve Haşem’den korkanlardır. Kuşatma anlatısında ise “Bütün uluslar beni kuşattı” sözü ve düşman çemberinin yarılması yer alır (118:1–4, 10–12). Kurtuluş İsrael’in ibadet hayatının içindedir; şiir Haşem’in evi, bayram sevinci ve sunakla devam eder (118:26–27). Bu bağlamdan bütün Yahudi halkını taşı reddeden yapıcılarla özdeşleştiren bir hüküm üretilemez. Sav daha dar tutulup yapıcıların yalnız İsa’ya karşı çıkan önderler olduğu söylendiğinde de onların kimliğini mezmurdan göstermek gerekir. Metin kuşatan ulusları adlandırır, fakat yapıcıları belirli bir dönemin Yahudi önderleri diye tanıtmaz. Birinin önderler tarafından reddedilmiş olması, onun Haşem tarafından seçildiğini kanıtlamaz; yanlış kişilerin de reddedilmesi mümkündür.

Bu eksik kimlik bilgisi, başka kitaplardaki her taş sözcüğünü aynı kişinin adı sayarak tamamlanamaz. Taş, içinde bulunduğu anlatıya göre sağlam bir dayanağı, yapının önemli bir parçasını veya yolda karşılaşılan engeli anlatabilir. Yeşaya 8:13–14’te kutsal sayılması istenen Haşem’dir; İsrael’in iki evi, yani İsrael ve Yehuda için çarpma taşı ve tökezleme kayası olacak olan da aynı öznedir. Yeşaya 28:16–17’de ise Haşem Siyon’a güvenilir bir temel taşı koyar ve adaletle doğruluğu ölçü yapar. Birinde Haşem taşa benzetilir, diğerinde taşı koyan O’dur.

Bereşit 49:22–26’da Yosef’e verilen bereket anlatılır. “İsrael’in taşı” sözü de ona güç veren Yaakov’un Kudretlisi’nin ve babasının Tanrısı’nın anıldığı bu bölümde geçer. Bu kullanımların her birine dışarıdan İsa adı konulduğunda, ortak sözcükten yararlanılmış olur; ortak bir kişi kanıtlanmış olmaz. Haşem’e ait bir benzetmenin İsa’ya temsil yoluyla uygulandığı veya İsa’nın Tanrısal kimliğini gösterdiği savı da önce bu bağı kanıtlamak zorundadır. Bağı baştan kabul edip ayeti onun doğrulaması saymak, aynı iddiayı iki kez kullanmaktır.

Taşın krallıkla ilişkilendirildiği yerlerde de benzetmenin açıklaması göz ardı edilemez. Daniel 2:34–45’te insan eli değmeden kopan taş heykeli parçalar; Daniel bunun, göklerin Tanrısı’nın kuracağı ve yok olmayacak krallıkla ilişkisini açıklar. Midraş Tanhuma, Daniel’deki taşı Kral Maşiah’a da uygular. Bu yorumda kral krallığı temsil eder; yine de bütün taş ayetleri aynı kişinin hayatını anlatmaz. Bu görümde verilen bilgi, önceki krallıkları sona erdirecek ve yıkılmayacak bir krallıktır.

Zekeriya 3:8–9’da da getirilecek kul, “Filiz” diye anılır; ardından kohen, yani kutsal hizmette görevli Yehoşua’nın önüne konulmuş taş tanıtılır. İki imge yan yana bulunduğu için taşın doğrudan o kulun başka adı olduğu söylenemez. Devam eden görümde Zerubavel’in elleriyle Tapınağın temelinin atılması ve yine onun elleriyle tamamlanması anlatılır (4:6–10). Buradaki yapı ve yeniden kuruluş bağını silip yalnız taş sözcüğünü almak, taşın anlatıdaki görevini kaybettirir.

Bir kişinin önce küçümsenip sonra yükselmesi, gelecekteki kralın kimliğini tek başına belirlemez. Tanah’ın bu kral için verdiği görevler somuttur. Yeşaya 11:1–12’de Yişay’ın, yani David’in babasının kökünden çıkacak yönetici adaletle hükmeder; İsrael’in dağılmışları toplanır ve yeryüzü Haşem bilgisiyle dolar. Yeremya 23:5–8’de David için yetiştirilecek doğru kralın günlerinde Yehuda kurtulur, İsrael güven içinde yaşar ve halk ülkesine getirilir. Reddedilmiş olmak bu işleri gerçekleştirmek değildir. Bunların ileride yapılacağını söylemek de reddedilme olayını gerçekleşmiş krallık kanıtı yapmaz. Tehilim 118’in taşını İsa diye tanımlayan sav, Tanah’ın açıkça verdiği görevleri bir benzetmeyle değiştirdiği için yanlıştır.

Tanah kaynakları: Tehilim 118:1–24 ve 118:25–29; Bereşit 49:22–26; Daniel 2:34–45; Zekeriya 3:8–9 ve 4:6–10; Yeşaya 8:13–14, 28:16–17 ve 11:1–12; Yeremya 23:5–8.

Bu iddianın sayfası

232. İddia: Şilo ve Yehuda’nın asası, İsa’da gerçekleşecek kalıcı krallığı bildirir

Bereşit 49’da Yaakov, Yehuda’nın yönetim gücünü bir asayla anlatır. Şilo’nun gelişinden ve halkların ona bağlılığından söz eder. Yehuda’nın bağımsız krallığının ne zaman sona erdiği ve bu ayetteki asanın neyi anlattığı iki ayrı sorudur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bereşit 49’da Yaakov, Yehuda’nın yönetim gücünü bir asayla anlatır. Şilo’nun gelişinden ve halkların ona bağlılığından söz eder. Yehuda’nın bağımsız krallığının ne zaman sona erdiği ve bu ayetteki asanın neyi anlattığı iki ayrı sorudur.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, asayı hiç kesilmeden süren bir krallık olarak değil, Yehuda’ya ait yönetim hakkı olarak okurlar. Yehezkel 21’deki tahtın devrilmesiyle hakkın sahibine verilmesi arasındaki süreyi, krallığın geçici olarak ortadan kalkmasıyla açıklarlar. Şilo’nun Maşiah olduğunu ve krallık vaadinin İsa’da gerçekleşeceğini ileri sürerler.

Tanah’ın Cevabı:

Şilo’nun Maşiah ile ilişkilendirilmesi eski Yahudi yorumlarında da bulunur. Fakat Şilo’nun Maşiah olarak yorumlanması, onun İsa olduğunun veya ayetin İsa’nın geliş tarihini verdiğinin kanıtı değildir.

Bereşit 49:10’da şöyle denir: לֹא־יָסוּר שֵׁבֶט מִיהוּדָה וּמְחֹקֵק מִבֵּין רַגְלָיו עַד כִּי־יָבֹא שִׁילֹה וְלוֹ יִקְּהַת עַמִּים. Ayet, asanın Yehuda’dan ayrılmamasından, Şilo’nun gelişinden ve halkların ona bağlılığından söz eder. Tora’nın Aramice çevirilerinden Onkelos bunu Maşiah’ın gelişi ve krallığın ona ait olmasıyla ilişkilendirir. Şilo ifadesi hakkında başka dilsel açıklamalar da vardır.

Yehuda’nın son kralı Birinci Tapınak döneminin sonunda tahttan indirildi. Asa o anda Yehuda’dan ayrılmış olsaydı, bu okumaya göre Şilo’nun İsa’dan yüzyıllar önce gelmesi gerekirdi.

Bu itiraza karşı, asanın, Yehuda’nın başında her zaman bağımsız bir kral bulunacağı anlamına gelemeyeceği, Yehuda’ya ait krallık ilkesinin gelecekte Maşiah’ta gerçekleşeceği savunulur. Buna göre son kralın devrilişi, İsa’nın ne zamana kadar gelmiş olması gerektiğini belirleyen bir tarih sayılmaz.

II Melahim 25, Babil’in Yehuda krallığını yıkışını ve sürgünü anlatır. “Asa” kesintisiz bağımsız krallık demekse bu siyasi kesinti İsa’dan çok önce yaşanmıştır. Asa, daha geniş bir yönetim hakkı veya otorite çizgisi anlamında yorumlanırsa, bağımsız krallığın kesildiği tarihten otomatik olarak bir Maşiah son tarihi çıkarılamaz.

Sanhedrin 5a, asayı Babil’deki sürgün önderleriyle, ayetteki diğer yönetim ifadesini İsrael ülkesindeki önderlerle ilişkilendirir. Raşi de bu yorumdan yararlanır. Bu rabbinik açıklama, Yehuda’yla ilişkili otoritenin ülke bağımsız bir krallık olmadan da sürebildiğini gösterir. Bu yorum İsa’yı ayetteki kişi olarak tanımlamaz.

Hristiyan yorumun kullandığı Yehezkel 21:30–32’de, Hristiyan numaralandırmasında 21:25–27, yönetimin devrilmesinden ve hakkın sahibi gelince ona verilmesinden söz edilir. Bu bölüm, bir dönem fiili krallığın bulunmaması ile gelecekte hükümdarlığın vaat edilmesini birlikte anlatır. Yehezkel, İsa’yı o hak sahibi olarak adlandırmaz.

Bereşit 49:10’daki İbranice ad sözcüğü “kadar” demektir. Bu sözcük her bağlamda, belirtilen noktadan sonra önceki durumun tersine döneceği anlamına gelmez. Bereşit 28:15’te Tanrı Yaakov’a vaadini yerine getirinceye kadar onu bırakmayacağını söyler. Bu sözden Tanrı’nın, vaadi yerine getirdikten sonra Yaakov’u terk edeceği sonucu çıkmaz. Dolayısıyla 49:10 yalnız bu sözcükten hareketle basit bir son tarih hesabına dönüştürülemez.

Ayetin sonundaki halkların bağlılığı da önemlidir. Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8 ve Yehezkel 37:21–28, David soyundan yönetimle birlikte adaleti, İsrael’in toplanmasını ve güvenliği anlatır. İsa’nın yaşamı sırasında David krallığı kurulmamış ve bu vaat edilen sonuçlar gerçekleşmemiştir. Bunları daha sonraki bir ikinci gelişe bağlamak, Bereşit 49:10’un verdiği bir takvim değildir.

Bereşit krallık vaadini Yehuda’ya bağlar. İsa’nın o kral olduğunu göstermek için, aynı krallıkla ilgili olarak peygamberlerin bildirdiği olayların onun zamanında gerçekleştiğini göstermek gerekir. Şilo’ya Maşiah anlamı vermek, onun İsa olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Kaynaklar: Bereşit 49:8–12, 28:15; Targum Onkelos ve Raşi, Bereşit 49:10; Sanhedrin 5a; II Melahim 25; Yehezkel 21:30–32; Şemuel Bet 7:12–16; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

İlgili Makaleler