2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası
59. İddia: Tehilim 16 Maşiah’ın ölmesini ve kısa süre sonra dirilmesini anlatır
Tehilim 16, tehlike içindeki bir insanın Haşem’e sığındığı bir duadır. Dua eden kişi ölüler diyarına bırakılmayacağına güvenir. Bu sözün ölüm tehlikesinden kurtulmayı mı, yoksa öldükten sonra yeniden yaşamayı mı anlattığını anlamak için duanın başına ve sonuna birlikte bakılır.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Tehilim 16, tehlike içindeki bir insanın Haşem’e sığındığı bir duadır. Dua eden kişi ölüler diyarına bırakılmayacağına güvenir. Bu sözün ölüm tehlikesinden kurtulmayı mı, yoksa öldükten sonra yeniden yaşamayı mı anlattığını anlamak için duanın başına ve sonuna birlikte bakılır.
Bu yorumu savunan Hristiyanlar, Tehilim 16:10’da Tanrı’ya bağlı kişinin ölüler diyarına bırakılmayacağı ve çürümeyi görmeyeceği sözünü esas alırlar. David’in öldüğünü ve bedeninin çürüdüğünü söyleyerek ayetin David’i anlatamayacağı sonucuna varırlar. Onlara göre söz, David’in soyundan gelecek Maşiah’ın, yani Mesih’in öleceğini ve bedeni çürümeden kısa süre içinde dirileceğini haber verir. Bu kişinin İsa olduğunu savunurlar.
Tanah’ın Cevabı:
David’in duası “Beni koru ey Tanrı, çünkü Sana sığınıyorum” sözleriyle başlar. Haşem’in sağında olduğunu, bu yüzden sarsılmayacağını söyler. Yüreği sevinir ve bedeni güven içinde yaşar. Sonra şöyle der: “Canımı ölüler diyarına bırakmayacaksın; Sana bağlı olanın çukuru görmesine izin vermeyeceksin.” Ardından Haşem’in ona yaşam yolunu göstereceğini söyler. Duanın başındaki korunma isteği ile sonundaki yaşam ümidi birbirini tamamlar (Tehilim 16:1–11).
“Bırakmayacaksın” sözü, konuşanın önce öldüğünü ve kısa süre sonra dirildiğini söylemez. Ölümden korunma güveni de bu dille anlatılabilir. Yona balığın içindeyken “Ölüler diyarının karnından yardım çağırdım” der (Yona 2:2–3). Dua eden Yona’nın ağır sıkıntısı Şeol, yani ölüler diyarı sözüyle anlatılır. Tehilim 116:8–9’da ölümden kurtarılan kişi, yaşayanların ülkesinde Haşem’in önünde yürüyeceğini söyler.
Tehilim 30:3–4’te David iyileştirildiğini, canının ölüler diyarı diye anılan Şeol’den çıkarıldığını ve hayatta tutulduğunu söyler. Aynı mezmurda “Çukura inersem kanımdan ne yarar? Toz Sana şükreder mi?” diye yakarır (30:10). Burada “çukur” diye çevrilen שַׁחַת (şahat), Tehilim 16:10’da da geçer.
Elçilerin İşleri 2:27, mezmuru Grekçe çevirisine yakın biçimde aktarır ve “sadığının çürümeyi görmesine izin vermeyeceksin” der. “Bedeni çürümedi” sözü ise 2:31’de mezmurun İsa’ya uygulandığı açıklamada yer alır. İbranice mezmurda David, “canımı Şeol’e bırakmayacaksın” diye Haşem’e seslenir. Bir kişinin öldükten sonra kısa sürede dirildiği iddiasını bu korunma duasıyla ilişkilendiren, onu alıntılayan anlatıdır. (Tehilim 16:8–11).
Tehilim 49:8–10, insanın servetiyle bir başkasını kurtarıp onun sonsuza dek yaşamasını ve “şahatı görmemesini” sağlayamayacağını söyler. Sözcük çukur, yıkım veya çürüme gibi karşılıklarla çevrilir. Hangi karşılık seçilirse seçilsin, tek başına “önce ölecek, sonra bedeni çürümeden dirilecek” olayını anlatmaz.
Tehilim 16:9 bedenin güven içinde yaşayacağını söyler; sonraki ayette konuşanın canı ve Haşem’e bağlı kişi anılır. Bedenin mezarda belirli bir süre kaldığı ve çürüme başlamadan çıkarıldığı bilgisi verilmez. “Sana bağlı olan” ifadesi de yalnız Maşiah’a ait bir ad değildir. Tehilim 30:5’te aynı söz birden fazla insan için kullanılır. Bu insanlar Haşem’e bağlı olan kimselerdir.
David’in sonunda ölmesi, daha önce ölüm tehlikesinden kurtulmak için dua etmiş olmasına engel değildir. Bir hastalıktan kurtulan kişi, Haşem’in onu ölümden kurtardığını söyleyebilir. Yıllar sonra ölmesi, önceki kurtuluşunu ortadan kaldırmaz.
Haşem’e güven ölümün ötesine de uzanır. Tehilim 49:16’da kişi, canının ölüler diyarının elinden kurtarılacağına ve Haşem tarafından alınacağına güvenir. Radak, Tehilim 16:10’u da nefeşin, yani insanın canının, ölümden sonraki kaderiyle ilişkilendirir (Radak, Tehilim 16:10). Yoma 87a ise aynı ayeti başkalarını doğru yola yönelten kişinin geleceği hakkında kullanır. Bu açıklamalar ayeti İsa’nın birkaç gün sonra dirilişi olarak tanımlamaz.
Tanah ölülerin dirilişini açıkça bildirir: Yeşaya 26:19’da “Ölülerin yaşayacak”, Daniel 12:2’de toprakta uyuyanların uyanacağı söylenir. Hanna’nın duasında da Haşem’in öldürdüğü ve yaşattığı, Şeol’e indirdiği ve çıkardığı anlatılır (Şemuel Alef 2:6). Ölüm sonrası yaşamı veya dirilişi kabul etmek, Tehilim 16’daki kişinin İsa olduğunu ve kısa süre içinde dirildiğini göstermez.
Elçilerin İşleri 2:25–32 ve 13:35–37, David’in ölümünü anarak mezmuru İsa’nın dirilişine uygular. Tehilim 16 ise konuşanın İsa olduğunu, ne kadar süre ölü kaldığını veya bedenin çürümesinden önce dirileceğini söylemez. Bu ayrıntılar, mezmurun kendi anlatımından değil, Elçilerin İşleri’nin onu İsa’ya uygulamasından gelir.
Tanah kaynakları: Tehilim 16:1–11; Tehilim 30:3–5 ve 30:10; Tehilim 49:8–10 ve 49:16; Tehilim 116:8–9; Yona 2:2–3; Şemuel Alef 2:6; Yeşaya 26:19; Daniel 12:2. Tehilim 30:10 ve 49:10 bazı çevirilerde 30:9 ve 49:9’dur. Karşılaştırılan Hristiyan metinleri: Elçilerin İşleri 2:25–32; 13:35–37.
60. İddia: Tehilim 16:11 göğe yükselişi anlatır
Tehilim 16’nın sonunda dua eden kişi, Haşem’in kendisine yaşam yolunu göstereceğini ve O’nun huzurunda sevinç bulacağını söyler. Mezmurun birkaç ayet önce Haşem’in dua eden kişinin sağında durmasını nasıl anlattığı, bu son sözün anlaşılmasına yardım eder.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Tehilim 16’nın sonunda dua eden kişi, Haşem’in kendisine yaşam yolunu göstereceğini ve O’nun huzurunda sevinç bulacağını söyler. Mezmurun birkaç ayet önce Haşem’in dua eden kişinin sağında durmasını nasıl anlattığı, bu son sözün anlaşılmasına yardım eder.
Bu görüşü benimseyen Hristiyanlar önce Tehilim 16:10’u, Maşiah’ın, yani Mesih’in bedeni çürümeden dirileceği şeklinde okurlar. Sonraki ayetteki huzur ve sağda bulunma sözlerini de onun Tanrı’nın huzuruna yükselip Tanrı’nın sağında kalıcı mutluluğa kavuşması olarak yorumlarlar. Ayetlerin bu sırayla gelmesini, İsa’nın dirildikten sonra göğe yükselmesinin önceden bildirildiğine kanıt sayarlar.
Tanah’ın Cevabı:
Tehilim 16:11 şöyle der: “Bana yaşam yolunu bildireceksin; huzurunda sevinç doluluğu, sağında sonsuza dek hoşluklar vardır.” Aynı mezmurda David birkaç cümle önce “Haşem’i daima önümde tuttum; O sağımda olduğu için sarsılmam” der (Tehilim 16:8–11). David, Haşem’in desteğine güvenir ve O’nun yakınlığından sevinç duyar. Son ayette bir kişinin yeryüzünden göğe yükseldiği söylenmez.
Tanah’ta “sağ el” güç ve yardımı anlatmak için kullanılır. Şemot 15:6’da Haşem’in düşmanı parçalayan sağ eli O’nun gücünü gösterir. Tehilim 63:9’da kişiyi destekleyen sağ el, yardımını anlatır. Yeşaya 41:10’da “Seni doğruluk sağ elimle destekleyeceğim” sözü İsrael’e yöneltilir. Şelomo da göklerin ve göklerin göklerinin Haşem’i içine alamayacağını söyler (Melahim Alef 8:27). Bu ifadeler Tanrı’nın bedenini tarif etmez; O’nun gücünü ve desteğini anlatır.
Tehilim 16:8’de Haşem, dua eden insanın sağındadır. Bu yakınlık, konuşanı sarsılmaktan korur. 11. ayette sağ el dili yeniden gelir ve yaşam yoluyla beraber Tanrı’nın huzurundaki sevinci anlatır. Elçilerin İşleri bu sözleri bir diriliş anlatısına alır. Mezmur ise sağ el imgesini, göğe çıkan bir insanın yolunu tarif etmekten önce yeryüzünde kendisine sığınan kişiye yardım eden Haşem için kullanır. (Tehilim 16:7–11).
Haşem’in huzurunda bulunmak da tek başına yeryüzünden ayrılmayı bildirmez. Tehilim 27:4’te David, hayatının bütün günlerinde Haşem’in evinde bulunmayı ve O’nun güzelliğini görmeyi ister. Tehilim 140:14’te doğru kişilerin O’nun huzurunda yaşayacağı söylenir.
Midraş Tehilim 16, “Huzurunda sevinç doluluğu” sözünü gelecekte Tanrısal huzura kavuşacak doğru kişilerle ilişkilendirir. Aynı ayeti ölüm sonrası sevinçle okumak mümkündür. Bu yorum, belirli bir kişinin dirildikten sonra bedeniyle göğe yükseldiğini söylemez.
Hristiyan açıklamasında “sağ” sözü fiziksel yön olarak değil, İsa’ya verilen onur ve yetki olarak da anlaşılabilir. Birine onur ve yetki verilmesi, o kişinin bir yerden başka bir yere gittiğini göstermez. Tehilim 16:11’de Haşem’in bildirdiği şey yaşam yoludur; bir bedenin yeryüzünden göğe taşınması anlatılmaz.
Tanah bir yükselişi anlatırken bunu açıkça söyleyebilir. Eliyahu için “Eliyahu kasırgayla göğe çıktı” denir (Melahim Bet 2:11). Burada yükselen kişi ve hareket belirtilir. Tehilim 16:11’de ise “gök” veya “yükselmek” sözcükleri bulunmaz.
Hristiyan iddiası, önce 10. ayetteki Şeol’e bırakılmama sözünü İsa’nın ölümü ve dirilişi olarak okur. Ardından 11. ayetteki sevinci onun göğe yükselişine bağlar. Mezmurda bu iki ayeti “dirilişten sonra yükseliş” diye birbirine bağlayan bir zaman ifadesi yoktur. David’in duası Haşem’e güven, korunma ve O’nun huzurundaki yaşam sevincini anlatır; İsa’nın göğe yükselişini bildirmez.
Tanah kaynakları: Tehilim 16:8–11; Şemot 15:6; Tehilim 63:9; Yeşaya 41:10; Melahim Alef 8:27; Tehilim 27:4; Tehilim 140:14; Melahim Bet 2:11. Tehilim 140:14 bazı çevirilerde 140:13 olarak numaralandırılır. Karşılaştırılan Hristiyan metinleri: Elçilerin İşleri 1:9; 2:25–35.
