2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası
132. İddia: Adam’ın soyundan gelen herkesin ölmesi, insanın doğası gereği günahlı olduğunu gösterir
Bereşit, Adam ve Hava’dan sonraki insan hayatında zahmet, acı ve ölüm bulunduğunu anlatır. Sonraki kuşaklar da ölümlüdür. Bir insanın atalarının yaşadığı bir sonucu yaşaması, o ataların işlediği suçun kendisine de ait olup olmadığı sorusundan ayrıdır.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Bereşit, Adam ve Hava’dan sonraki insan hayatında zahmet, acı ve ölüm bulunduğunu anlatır. Sonraki kuşaklar da ölümlüdür. Bir insanın atalarının yaşadığı bir sonucu yaşaması, o ataların işlediği suçun kendisine de ait olup olmadığı sorusundan ayrıdır.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Adam ve Hava’nın soyundan gelen herkesin ölmesini insanın doğası gereği günahlı olduğuna kanıt sayarlar. Aynı görüşte, kusursuz bir insanın bile sırf ölümlü bir doğaya sahip olduğu için ölebileceği de kabul edilir.
Tanah’ın Cevabı:
Bereşit 3, Adam’ın işlediği günahın ardından insan hayatında zahmet, acı ve ölüm bulunduğunu anlatır. Sonraki kuşaklar bu dünyada yaşar. Ancak aynı sonuçların yaşanması, Adam’ın kişisel suçunun her yeni doğan çocuğun suçu sayılması anlamına gelmez.
Yehezkel 18:20’nin kişisel sorumluluk hükmü הַנֶּפֶשׁ הַחֹטֵאת הִיא תָמוּת בֵּן לֹא־יִשָּׂא בַּעֲוֺן הָאָב וְאָב לֹא יִשָּׂא בַּעֲוֺן הַבֵּן şeklindedir: “Günah işleyen kişi ölecektir; oğul babanın suçunu, baba oğlun suçunu taşımayacaktır.” Lo yissa ba-avon (לֹא־יִשָּׂא בַּעֲוֺן), bir başkasının yaptığı bir iş yüzünden suçlu sayılmamayı açıkça anlatır. Bereşit 3’te ölümlülüğün insan hayatının bir parçası haline geldiğinin anlatılması, bu yargı hükmünü iptal etmemektedir. İnsanların aynı ölümlülük durumunu paylaşması ile belli bir eylemin suçlusu sayılması iki ayrı kavramdır.
Yehezkel 18:20, oğlun babanın, babanın oğlun günahını taşımayacağını açıkça bildirir. Devarim 24:16, insan mahkemesinde ebeveynlerin çocukların suçu yüzünden öldürülmesini yasaklar; Melahim Bet 14:6 bu hükmün uygulanmasını anlatır. Yehezkel 18, Tanrı’nın kişisel sorumlulukla ilgili hükmünü ayrıca açıklar.
Kohelet 9:2, doğruyla kötünün ölümle karşılaşabildiğini bildirir. Bereşit 25:8’de Avraam’ın, Devarim 34:5’te Moşe’nin ölümü anlatılır. Onların ölmesi, Adam’ın yaptığı kötülüğü bizzat işlemiş sayıldıkları anlamına gelmez. Hristiyanların insanın ölümlü oluşunu doğuştan taşınan kişisel günahın kanıtı diye kullanması, ortak sonuçla bireysel suç arasındaki ayrımı siler.
Devarim 24:16’da לֹא־יוּמְתוּ אָבוֹת עַל־בָּנִים וּבָנִים לֹא־יוּמְתוּ עַל־אָבוֹת אִישׁ בְּחֶטְאוֹ יוּמָתוּ denir: “Babalar çocuklar yüzünden, çocuklar babalar yüzünden öldürülmeyecek; herkes kendi suçu yüzünden öldürülecektir.” Bu hüküm insan mahkemesindeki cezayı düzenlemektedir. Yehezkel 18:20 ise Tanrı’nın kişisel sorumluluk hükmünü ayrıca açıklar. Avraam ile Moşe’nin de ölmüş olması, onların Adam’ın belirli itaatsizliğini bizzat işlemiş oldukları anlamına gelmez.
Ölüm, tek başına insanın doğasının ahlaki niteliğini de kanıtlamaz. İddiada kusursuz bir insanın ölümlü olduğu için ölebileceği kabul ediliyorsa, birinin ölmesinden onun kişisel olarak günah işlediği sonucu çıkarılamaz. Bu kabulün kendisi, insanın ölümünden onun mutlaka günah işlediği sonucunun çıkmadığını gösterir.
Yehezkel 18:5–18 bu ayrımı aile içindeki farklı kuşaklarla somutlaştırır. Doğru bir kişi, onun kötü davranan oğlu ve babasının yaptıklarını görüp aynı yolu izlemeyen torun anlatılır. Üçü de aynı aileye aittir, fakat hepsi aynı biçimde yaşamaz. Aynı aileden gelmeleri, her birinin diğerinin davranışından sorumlu tutulmasına yol açmaz. Yehezkel 18:5–18.
Bereşit 8:21 insan yüreğinin gençliğinden itibaren kötülüğe eğilimini de bildirir. Eğilimin varlığı, ölüm olayından tek başına çıkarılmış bir sonuç değildir. Bereşit 4:7’de Kayin günah karşısında uyarılır ve kendi eyleminden sorumlu tutulur. Bereşit 8:21, 4:6–7.
Tanah kaynakları: Bereşit 3:17–24, 25:8; Yehezkel 18:1–22; Devarim 24:16, 34:5; II Melahim 14:6; Kohelet 9:2.
224. İddia: Kusursuz bir insan bile Adam soyundan olduğu için ölmek zorundadır
Bereşit, Adam’a toprağa döneceğinin söylenmesini ve sonraki kuşaklardan insanların ölümlerini anlatır. Talmud da insanın kendi günahı bulunmadan ölüp ölemeyeceğini tartışır. Birinin neden ölümlü olduğu ve ölümünün başkalarının günahları için ne anlama geldiği farklı sorulardır.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Bereşit, Adam’a toprağa döneceğinin söylenmesini ve sonraki kuşaklardan insanların ölümlerini anlatır. Talmud da insanın kendi günahı bulunmadan ölüp ölemeyeceğini tartışır. Birinin neden ölümlü olduğu ve ölümünün başkalarının günahları için ne anlama geldiği farklı sorulardır.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Adam’ın soyundan gelen herkesin ölümlü olduğunu ve kusursuz bir insanın da öleceğini söylerler. İsa’yı insan ve Adam’ın soyundan biri olarak gördükleri için çarmıhta öldürülmeseydi bile sonunda yaşlılıktan öleceğini ileri sürerler.
Tanah’ın Cevabı:
Yahudi kaynakları, bir insanın kendi günahı bulunmadan da ölebileceği görüşünü tartışır. Bir insanın ölebilecek olması, Adam’ın günahını kendisinin işlemiş sayıldığını veya öldüğünde başkalarının bağışlanacağını göstermez. Bunlar ayrı ayrı gösterilmesi gereken iddialardır.
Bereşit 3:19’da Adam’a “Topraksın ve toprağa döneceksin” denir. 3:22–24, yaşam ağacına erişimin engellenmesini anlatır. Bereşit 5’te soy çizgisi boyunca doğum ve ölüm kayıtları yer alır. Adam’ın günahı ile insanlığın ölümlü durumu arasında rabbinik kaynaklarda da bağ kurulur.
Şabat 55b’de Rav Ami, ölüm ile kişisel günah arasında doğrudan bağ kuran bir görüş ileri sürer. Talmud’daki tartışma buna, Binyamin ben Yaakov, Amram, Yişay ve Kilav’ın “yılan yüzünden” öldüğünü söyleyen bir kaynakla karşı çıkar. Burada söz edilen, Adam ve Havva’nın anlatısındaki yılanla başlayan olayın insanın ölümlülüğüne etkisidir.
Tartışmada, insanın kendi günahı olmadan da ölebileceği sonucuna varılır. Bu rabbinik tartışmada ölümlülük, her insanın kişisel suç işlemiş olmasına bağlanmaz.
Kohelet 9:2 de doğru kişiyle kötünün ölümle karşılaştığını anlatır. Bir kişinin ölmüş olması, tek başına onun belirli bir suç işlediğinin kanıtı değildir.
Önceki kuşakların davranışlarının sonuçları sonraki kuşakları etkileyebilir. Fakat bir sonucun içinde yaşamak, o davranışı kişinin kendisinin yaptığı anlamına gelmez. Yehezkel 18:20, “Oğul babanın suçunu taşımayacak” der. Devarim 24:16 da yargıda herkesin kendi günahından sorumlu tutulmasını emreder. Adam’ın davranışından sonra ölümlü olarak yaşamak, onun yaptığı davranıştan kişisel olarak suçlu sayılmak değildir.
Kişisel günahı olmadan ölen birinin, ölümüyle başkalarının suçlarını giderdiği ileri sürülüyorsa bunun ayrıca gösterilmesi gerekir. Şabat 55b’de adı verilen dört kişinin ölümü böyle bir insan korbanı olarak sunulmaz. Yehezkel 14:14–20 de Noah, Daniel ve İyov’un kendi doğruluklarıyla başkalarını kurtaracağını söylemez. Ayette her birinin kendi canını kurtaracağı vurgulanır.
Tora’nın korban hükümleri sununun türünü, yerini ve uygulanışını belirler (Vayikra 1–7). Bir insanın biyolojik olarak ölmesi, tek başına onun başkalarının günahı için korban olduğunu göstermez. Vayikra 5:11–13 ise belirli günahlar için kan içermeyen un sunusunun ardından bağışlanma bildirir.
Bereşit 22:11–13’te Yitshak’ın öldürülmesi durdurulur ve koç sunulur. Devarim 12:31 ile Yeremya 7:31 insan kurbanı uygulamalarını kınar. Bu metinler, bir insan ölümünün herkesin günahını gidermenin zorunlu yolu olduğunu bildirmez.
Kusursuz bir insanın da ölebilmesi, onun başka insanların suçunu üstlendiği anlamına gelmez. Birinin ölümü, hangi suçtan sorumlu olduğunu veya ölümünün bir kapara olup olmadığını göstermez. İsa’nın Adam soyundan geldiği için ölebileceği iddiasından, ölümünün başkalarının günahlarını gidereceği sonucu çıkmaz.
Kaynaklar: Bereşit 3:17–24, 5:1–31, 22:11–13; Şabat 55b; Kohelet 9:2; Yehezkel 18:20, 14:14–20; Devarim 12:31, 24:16; Yeremya 7:31; Vayikra 1–7, 5:11–13.
