1 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası
8. İddia: İnsan Tora’yı gerçekten yerine getiremez
Tora, bir yandan ne yapılması gerektiğini öğretir, bir yandan da buyruğunu çiğneyen kişinin ne yapacağını düzenler. Dolayısıyla bir insanın hiç günah işlememesi ile günah işledikten sonra doğru yola dönmesi ayrı durumlardır.
İddiayı ve cevabı oku
Hristiyan İddiası:
Tora, bir yandan ne yapılması gerektiğini öğretir, bir yandan da buyruğunu çiğneyen kişinin ne yapacağını düzenler. Dolayısıyla bir insanın hiç günah işlememesi ile günah işledikten sonra doğru yola dönmesi ayrı durumlardır.
Bu Hristiyan iddiası, insanın günaha yatkın olduğu ve Tora’nın bütün emirlerine ömrü boyunca kusursuzca uyamayacağı düşüncesine dayanır. Bu görüşü savunanlar, insanın Tora’ya itaat ederek Tanrı tarafından kabul edilemeyeceği ve yalnız İsa’ya iman ederek kurtulabileceği sonucuna varırlar.
Tanah’ın Cevabı:
Tanah, günahını bırakan ve doğru yaşayan kişiye açıkça bağışlanma vaat eder. Yehezkel 18:21–22’de kötülüklerinden dönüp Haşem’in hükümlerini koruyan, adalet ve doğrulukla yaşayan kişinin yaşayacağı ve önceki suçlarının ona karşı hatırlanmayacağı söylenir (Yehezkel 18:21–22). Bu söz, geçmişte günah işlemiş olan kişiye verilir. Onun Tora’ya dönerek yeniden kabul edilmesini imkansız sayan Hristiyan iddiası, peygamberin bu açık sözüyle çelişir.
Tora’nın insanın önüne koyduğu görev, yerine getirilebilir bir görevdir. Moşe, “Bugün sana emrettiğim bu buyruk senin için erişilemez değildir ve uzakta değildir” der. Onu öğrenip uygulamak için göğe çıkılması veya denizin ötesine gidilmesi gerekmez. Ardından “Söz sana çok yakındır; ağzında ve yüreğindedir, onu yapman için” denir (Devarim 30:11–14). Son sözcük לַעֲשֹׂתוֹ, “onu yapmak” anlamındadır. Sözün insana yakın olmasının amacı, buyruğun yerine getirilmesidir. Aynı bölümde yaşam ile ölüm insanın önüne konur ve “Yaşamı seç” diye emredilir (30:19–20). Bu seçim, Haşem’i sevmek, sesini dinlemek ve O’na bağlanmakla açıklanır.
Bu sözler, hiç hata yapmamış bir topluluğa söylenmemiştir. Bölümün başında halkın milletler arasına dağılması, ardından Haşem’e dönmesi ve Tora kitabında yazılı emirleri yeniden yerine getirmesi anlatılır (Devarim 30:1–10). Dönüş yolunun koşulları, halktan nasıl davranmasının istendiğini gösterir; bu koşullar yolun kapalı olduğu anlamına gelmez. Haşem’in halkın yüreğini değiştireceği vaadinin ardından da Moşe’nin “bugün sana emrettiğim” dediği buyrukların uygulanacağı söylenir. Dolayısıyla gelecekteki iç değişim, Tora’ya itaatin yerini alan bir yol olarak kullanılamaz. Değişen yürek, verilen emirlere yönelmektedir.
Yerine getirilecek emirler, kişinin görevine ve durumuna göre belirlenir. Vayikra 21’de kutsal sunu hizmetini yürüten kohenlere özel hükümler vardır. Devarim 17:14–20’de ise kralın servet ve güç biriktirmesine sınırlar konur; Tora’yı okuyup uygulaması emredilir (Vayikra 21; Devarim 17:14–20). Kral olmayan bir İsraelli, krala verilen görevi üstlenmediği için emre aykırı davranmış olmaz. Tora’ya uymak, kişinin kendisine verilen emirleri yerine getirmesi demektir. Ayrı kişilere verilmiş bütün görevleri tek bir kişide toplayıp onun hepsini yapamadığını söylemek, Tora’nın insandan istediği şeyi değiştirmektir.
Tanah, insanın günah işlediğini açıkça söyler: “Yeryüzünde iyilik yapıp da hiç günah işlemeyen doğru bir insan yoktur” (Kohelet 7:20). Şelomo’nun duasında da günah işlemeyen insan bulunmadığı söylenir. Bunun ardından sürgündeki halkın suçunu kabul edip bütün yüreğiyle Haşem’e dönmesi, duasının işitilmesi ve bağışlanması istenir (Melahim Alef 8:46–50). İnsanın günahkar olmasıyla yeniden kabul edilmesi aynı anlatımın içindedir. İnsanın günah işlemesi, onu tövbeye çağırmanın nedenidir.
Tora’da bu dönüşün somut görevleri de vardır. Vayikra 5:5–13’te ele alınan günahlar için suçun itiraf edilmesi ve maddi güce göre belirlenen sununun getirilmesi emredilir. Küçükbaş hayvan almaya gücü yetmeyen kişi iki kuş getirir. Kuş almaya da gücü yetmezse belirtilen miktarda un getirir. Bu kişinin de bağışlanacağı bildirilir (Vayikra 5:5–13). Aynı bölümde, başkasının malını haksız biçimde elinde tutup bunu yalan yeminle inkar eden kişinin malı geri vermesi, belirlenen ek ödemeyi yapması ve suç sunusunu getirmesi istenir (5:20–26). Yanlışını kabul edip malı sahibine geri veren kişi, Tora’nın düzeltme emrini yerine getirir.
İsrael’in tarih boyunca emirlere karşı gelmiş olması da itaatin imkansızlığına delil gösterilir. Nehemya 9:26’da halkın Tora’yı arkasına attığı, Yeşaya 65:2–3’te kendi düşüncelerinin ardından kötü bir yolda yürüdüğü anlatılır (Nehemya 9:26–31; Yeşaya 65:2–3). Bu ayetler yapılan yanlışları belirtir. Nehemya’da aynı halkın tekrar tekrar Haşem’e seslendiği ve merhametle kurtarıldığı da anlatılır; 9:29’da uyarının amacı halkı Tora’ya döndürmektir. Bir emre karşı gelinmiş olması, o emre uyulamayacağını göstermez. Dönüşün henüz bütün halkta gerçekleşmemiş olması da dönüş vaadini ortadan kaldırmaz.
Devarim’in yakınlık sözü Romalılar 10:6–9’da başka bir amaca bağlanır. Göğe çıkma sorusu Mesih’i aşağı indirmekle, derinliğe inme sorusu onu ölülerden çıkarmakla ilişkilendirilir. Sözün ağızda ve yürekte olduğu ifadesi alıntılanır; Devarim 30:14’ün sonundaki “onu yapman için” sözü bu alıntıya alınmaz. Yakındaki söz, duyurulan iman bildirisi olarak açıklanır; ardından ağızla İsa’nın Rab olduğunu açıklamak ve yürekle diriltildiğine inanmak kurtuluşa bağlanır (Romalılar 10:6–9). Moşe’nin sözünde ise ağız ve yürek, verilen buyruğu yerine getirmeye yöneliktir. Yapılacak olan, aynı bölümde Tora kitabında yazılı emirlerle belirtilmiştir. İsa’nın dirilişine imanla kurulan bağlantı bu pasajda bulunmamaktadır. Bu alıntıyla Tora’ya itaatin imkansızlığını savunmak, ayetin açıkladığı amacı tersine çevirmektir.
İnsanın günah işlemesi, buyruğa uymanın imkansızlığını veya dönüşün geçersizliğini kanıtlamaz. Tora sözü insanın yapabileceği kadar yakın gösterir. Yehezkel de kötülüğünü bırakan kişiye yaşam vaat eder. Bağışlanmayı yalnız İsa’ya imana bağlayan sonuç, bu yolu ortadan kaldırır.
Tanah kaynakları: Devarim 30:1–14 (özgün metin); Vayikra 21 (özgün metin); Devarim 17:14–20; Vayikra 5:5–13 ve 5:20–26 (5:5–13 özgün metin; 5:20–26 özgün metin); Yehezkel 18:21–22; Kohelet 7:20. Ek Tanah kaynakları: Devarim 30:19–20; Melahim Alef 8:46–50; Nehemya 9:26–31; Yeşaya 65:2–3. Vayikra 5:20–26, birçok Hristiyan çeviride 6:1–7 olarak numaralandırılır. Karşılaştırılan Hristiyan metni: Romalılar 10:6–9.
Rabbinik açıklamalar: Eruvin 55a içinde Devarim’deki gök ve deniz ifadeleri, Tora’yı öğrenmek için gösterilecek çabayla açıklanır; Rava ve Rabbi Yohanan tarafından kibir de öğrenmenin engeli olarak ele alınır. Rambam, Mişne Tora, Hilhot Teşuva 5:1 içinde, kişinin iyi yola yönelip doğru insan olmasının da kötü yola yönelmesinin de kendi seçimine bağlı olduğunu açıklar.
