Misyoner İddiaları Arşivi

4 iddia 1 ilgili makale Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

İddialar ve Cevaplar

125. İddia: Yeruşalayim’i yıkan Roma orduları aslında dirilmiş İsa’nın ordularıdır

Daniel 9’da Yeruşalayim’in ve kutsal yerin, gelecek bir önderin halkı tarafından yıkılacağı söylenir. Bir ordu şehri yıkmışsa, o ordunun kime bağlı olduğu ayrı bir bilgidir. Ayetin hangi halkı ve hangi önderi anlattığı kendi sözlerinden anlaşılmalıdır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Daniel 9’da Yeruşalayim’in ve kutsal yerin, gelecek bir önderin halkı tarafından yıkılacağı söylenir. Bir ordu şehri yıkmışsa, o ordunun kime bağlı olduğu ayrı bir bilgidir. Ayetin hangi halkı ve hangi önderi anlattığı kendi sözlerinden anlaşılmalıdır.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Yeruşalayim’i yıkan Roma askerlerinin dirilmiş İsa’nın ordusu olduğunu söylerler. Matta 28:18’de İsa’ya dirilişten sonra yetki verilmesini ve Matta 22:1–7’de orduların bir şehri yıkmasını Daniel 9:26’yla birleştirirler. Böylece Tapınağın yıkılmasını, İsa’nın Maşiah, yani Mesih olduğunun doğrulanması sayarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Daniel 9:26, “gelecek önderin halkı”nın Yeruşalayim’i ve kutsal yeri yıkacağını bildirir. Yıkımı gerçekleştiren taraf, önderin halkı diye anılan topluluktur. Ayet bu halkı dirilmiş İsa’nın askerleri veya Tanrı’nın kutsal ordusu diye adlandırmaz.

Daniel 9:26’da וְהָעִיר וְהַקֹּדֶשׁ יַשְׁחִית עַם נָגִיד הַבָּא denir: “Şehri ve kutsal yeri gelecek önderin halkı yıkacak.” Burada yıkıcı topluluğu tanımlayan am (עַם, halk), nagid ha-ba (נָגִיד הַבָּא, gelecek önder) ile ilişkilendirilir. Ayet, bu topluluğun İsa’nın dirilişten sonra gönderdiği askerler olduğunu söylemez; yashhit (יַשְׁחִית) fiili şehrin ve kutsal yerin yıkımıyla ilgilidir.

Yeruşalayim’in Roma tarafından yıkılmasını bu ifadeyle ilişkilendirmek, yıkıcı ordunun ilahi yetkiyle meshedilmiş bir kralın kutsal ordusu olduğunu göstermez.

İbranice söz diziminde şehri ve kutsal yeri anlatan sözler baştadır. Ardından yıkma fiili ve onun öznesi olan “gelecek önderin halkı” gelir. Bir önceki cümledeki meshedilmiş kişi, kendi başına gelen bir olayın öznesidir. Yıkımı gerçekleştiren halk ise ayrı bir cümlede ortaya çıkar. Bu iki cümlenin öznesi, ayette aynı kişi veya onun ordusu diye tanımlanmaz. (Daniel 9:25–27).

Yeşaya 10:5–15’te Asur, Tanrı’nın yargısında araç olur; daha sonra kendi kibri yüzünden hesap verir. Yeremya 25:8–12, Babil’in yıkımda araç kılınmasını ve daha sonra onun da cezalandırılmasını anlatır. Tanrı’nın bir yabancı orduyu yargısında kullanması, o ordunun hükümdarını Maşiah yapmaz.

Daniel 9:25’teki “meshedilmiş önder” ile 9:26’daki “gelecek önder” aynı kişi olarak adlandırılmaz. Hristiyanların Roma askerlerini İsa’nın dirildikten sonraki ordusu saymaları, peygamberin sözlerine hem yeni bir komutan hem yeni bir ölümden dönüş öyküsü ekler. Yeruşalayim’in yıkılması Daniel 9’da anlatılan felakettir; İsa’nın Maşiah olduğunun ilanı değildir.

Yeşaya 10:5’te Aşur, Tanrı’nın yargısında kullanılan bir asa olarak tanıtılırken 10:12–15’te kendi kibrinden dolayı yargılanacağı da açıklanır. Yeremya 25:9–12’ye göre Haşem Babil’i yıkım için kullanır. Babil, buna rağmen daha sonra kendi yaptıklarının hesabını verir. Yıkımın Tanrı’nın hükmü içinde gerçekleşmesiyle onu yapan ordunun Tanrı veya Maşiah tarafından yönetilen kutsal bir topluluk olması birbirine eşit değildir. Daniel 9:25’teki maşiah nagid ile 9:26’daki nagid ha-ba ifadelerinin zorunlu olarak aynı kişiyi belirttiği de metinde açıklanmaz.

Bu yorumun kurulması için önce Daniel’de kesilen kişinin İsa olduğu kabul edilir. Ardından Matta’daki diriliş ve yetki anlatısı Daniel’e bağlanır; Roma orduları da İsa’nın orduları sayılır. Daniel’in cümlesinde bu bağlantılar kurulmaz. “Gelecek önderin halkı” sözünü “Maşiah’ın orduları” diye değiştirmek, ayetin vermediği kimliği baştan kabul etmektir. Bu yorumdan çıkan sonuç da aynı kimliği bağımsız olarak kanıtlayamaz.

Tanah kaynakları: Daniel 9:24–27, özellikle 9:25–26; Yeşaya 10:5–15; Yeremya 25:8–12.

Bu iddianın sayfası

51. İddia: Maşiah’ın aynı anda hem Tanrı hem insan olması gerekir

Maşiah, Tanah’ta David’in soyundan gelecek ve halkı adaletle yönetecek kraldır. Hristiyan iddiası bu görevin ötesine geçer ve kralın yalnızca insan olup olmadığı sorusunu ortaya atar. Bu soruya cevap vermek için kralın kim olduğu, Haşem’le ilişkisi ve David’le soy bağı ayrı ayrı ele alınmalıdır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Maşiah, Tanah’ta David’in soyundan gelecek ve halkı adaletle yönetecek kraldır. Hristiyan iddiası bu görevin ötesine geçer ve kralın yalnızca insan olup olmadığı sorusunu ortaya atar. Bu soruya cevap vermek için kralın kim olduğu, Haşem’le ilişkisi ve David’le soy bağı ayrı ayrı ele alınmalıdır.

Bu öğretiyi benimseyen Hristiyanlar, Maşiah’ın, yani Mesih’in aynı anda hem tam Tanrı hem tam insan olması gerektiğini savunurlar. İsa’nın insan doğasını annesi Miryam’dan aldığını, başlangıcı olmayan Tanrı’nın Oğlu olduğunu ve insan babası olmadan doğduğunu söylerler. David soyuna verilen oğulluk sözünü, İmmanuel adını ve Yeşaya 9’daki “Güçlü Tanrı” ifadesini buna dayanak gösterirler. David’le soy bağını açıklamak için iki yol önerirler. Birinde Yosef’in biyolojik baba olmadan baba sayıldığını, diğerinde Miryam’ın soyunun David’e uzandığını ileri sürerler.

Tanah’ın Cevabı:

Yehezkel 34:23–24’te Haşem, İsrael’in başına getireceği yöneticiyi “kulum David” diye adlandırır: “Ben onların Tanrısı olacağım, kulum David de aralarında önder olacak.” Yehezkel 37:24–27’de halk bu kralın yönetiminde Haşem’in hükümlerini yerine getirir; Haşem de kutsal yerini halkın arasında kurar. Tanrı halkının Tanrısıdır; görevlendirdiği kral ise O’nun kuludur.

Hristiyan açıklaması, İsa’nın insan doğasıyla kul, Tanrısal doğasıyla Tanrı olduğunu söyler. Bu açıklamada aynı kişiye iki ayrı nitelik yüklenir. Yehezkel ise kralı halkın arasındaki kul ve önder, Haşem’i de halkın Tanrısı olarak tanıtır. Kralın aynı zamanda Tanrı olduğunu söylemez. Hoşea 11:8–9’da Haşem, Efrayim’i yok etmeyeceğini söylerken “Ben Tanrı’yım, insan değilim; senin ortandaki Kutsal Olan’ım” der. Bamidbar 23:19’da da Tanrı’nın yalan söyleyen veya sözünden dönen bir insan olmadığı belirtilir. Halkının arasında bulunan ve sözünü yerine getiren Haşem’dir.

Krala “oğul” denmesi de onu Tanrı yapmaz. Şemuel Bet 7:12–14’te Haşem, David’in soyundan gelecek krala baba olacağını söyler. Divre HaYamim Alef 22:9–10 bu sözü Şelomo’ya bağlar. Şelomo, David ile Batşeva’nın oğludur (Şemuel Bet 12:24). Tehilim 2:6–8’de oğul ilanı kralın Siyon’a yerleştirilmesiyle birlikte gelir. Aynı aile dili Mısır’dan çıkarılan İsrael halkı için de kullanılır (Şemot 4:22–23; Devarim 14:1–2).

Yeşaya 7’de Ahaz döneminde bir çocuk işaret olarak verilir. Çocuk iyiyi kötüden ayırmayı öğrenmeden önce Ahaz’ın korktuğu iki kralın ülkesi terk edilecektir. Çocuğa verilen İmmanuel adı “Tanrı bizimle” demektir. Yeşaya 8:8–10’da aynı söz, düşmanların planlarının boşa çıkmasıyla ilişkilendirilir. Çocuğun adı Tanrı’nın halkıyla birlikte olduğunu bildirir; Tanrı’nın onun insan babasının yerini aldığını söylemez.

Tanah, Haşem’in çocuk sahibi olamayan veya yaşlanmış kadınlara çocuk verdiğini de anlatır. Sara, Avraam’a bir oğul doğurur (Bereşit 21:1–3); Haşem Hanna’yı hatırlar ve Şemuel doğar (Şemuel Alef 1:19–20); Manoah’ın eşine de bir oğul doğuracağı bildirilir (Şofetim 13:2–5). Bu olaylarda Tanrı’nın yardımı ile insanın soy bağı ayrı şeylerdir.

Yeşaya 9:5–6’daki “Güçlü Tanrı” sözü daha doğrudan bir kanıt olarak gösterilir. Aynı ifade Yeşaya 10:20–21’de Haşem için kullanılır. Yeşaya 9’daki adların nasıl gruplandırılacağı konusunda farklı okumalar vardır. Sorulardan biri, hangi sözlerin çocuğun adı olarak okunacağıdır. Ayetteki adların tümü çocuğa ait kabul edildiğinde de adın içindeki sözlerin kimi anlattığı ayrıca incelenmelidir. Yeremya 23:5–6’da David için çıkacak kral “Haşem doğruluğumuzdur” adıyla anılır; Yeremya 33:15–16’da aynı ad Yeruşalayim’e verilir. Ad, şehrin Tanrı olduğunu söylemez.

Yeşaya 9’da çocuk David’in tahtında adaletle yönetecektir; bunu gerçekleştirecek olanın Haşem olduğu söylenir. Yeşaya 9:3’teki Midyan benzetmesi 10:26’da Asur’un yenilgisi için de kullanılır. Haşem’in gayretinin bunu gerçekleştireceği sözü ise Yeruşalayim’in Asur’dan kurtuluşu anlatılırken yeniden geçer (Yeşaya 37:31–32). Kralın yönetimi, Haşem’in halkını kurtarmasıyla birlikte anlatılır.

David’in tahtına oturacak kralın soyu da önemlidir. Yeşaya 11:1–3 onu Yişay’ın kökünden çıkan bir filiz olarak anlatır; Haşem’in ruhu onun üzerindedir. Yeremya onu David için çıkarılacak doğru dal olarak adlandırır. David’e verilen vaat onun evini, soyunu ve tahtını kapsar (Şemuel Bet 7:12–16).

Tora’da halk ailelerine ve baba evlerine göre kaydedilir (Bamidbar 1:18). Bir kişinin Yahudi olması, hangi kabileden geldiği veya David’in krallık ailesine bağlı olup olmadığıyla aynı soru değildir. Hristiyan anlatısında Yosef’in David soyundan geldiği, fakat İsa’nın biyolojik babası olmadığı söylenir. Tanah’ta, David soyundan bir erkeğin kendisinden doğmayan bir çocuğu evlat edinmesiyle David’in krallık soyunun o çocuğa geçtiğini bildiren bir hüküm gösterilmez. Yosef’in biyolojik baba sayılması ise insan babası olmadan doğum iddiasıyla çelişir.

Luka’daki soy listesinin Miryam’a ait olduğu ve onun David soyundan geldiği de ileri sürülür. Anne tarafından akrabalık gerçektir ve Tanah’ta kaydedilir. Şeşan’ın kızı Mısırlı Yarha’dan Attay’ı doğurur; sonraki kuşaklar listelenir. Böyle bir listenin anneden gelen akrabalığı göstermesi, taht hakkını da o yolla verdiği anlamına gelmez.

Yair, Hetsron’un ailesinde sayılırken babasının annesi üzerinden bağlı olduğu Menaşe’nin adıyla da anılır. Huram’ın annesinin Dan soyundan, babasının Sur’lu olduğu bildirilir (Divre HaYamim Alef 2:21–23, 34–41; Bamidbar 32:41; Divre HaYamim Bet 2:13). Bu kayıtlar anne tarafından bağı gösterir; David’in tahtının o bağ yoluyla aktarıldığını söylemez. Kohenlikte de sunak görevi Aharon’a ve oğullarına verilmiştir (Bamidbar 18:7).

Tselofhad’ın kızları babalarının toprağını miras alır (Bamidbar 27:6–11). Miras başka bir kabileye geçmesin diye kendi babalarının kabilesi içinde evlenmeleri istenir; toprak babalarının kabilesinde kalır (Bamidbar 36:6–12). Bir kızın mülk alabilmesi, David’in krallık soyunun anne çizgisinden aktarıldığını göstermez.

Yeşaya 7’de çocuğun adıyla Haşem’in yaptığı iş birlikte okunur. İmmanuel “Tanrı bizimle” demektir. 8:10’da, düşmanların planının başarısız olması aynı sözle açıklandığında Tanrı’nın kim olduğu ve kimin yanında bulunduğu cümlenin içinden anlaşılır. Çocuğun adı bu desteği hatırlatır. 7:16’da verilen süre, çocuğun erken gelişimini Ahaz’ın korktuğu iki kralın sonuna bağlar. Adın taşıdığı ilahi mesaj, çocuğun Tanrısal bir doğaya sahip olduğunu veya insan babası olmadan doğduğunu bildiren bir söz içermez. Yeşaya 7:13–16 ve 8:8–10.

Matta’nın anlatısı İsa’nın gebeliğine dair özel iddiayı kendisi anlatır ve İmmanuel sözünü o anlatıya uygular. Yeşaya, Ahaz döneminde bir çocuğun doğumunu ve iki kralın sonunu anlatır. Bu iki cümle biçimi arasındaki fark, adın anlamıyla çocuğun doğasının aynı şey sayılmasına engeldir. Tanah’ın gelecekteki kralı için verdiği bilgi, kralın David soyundan çıkacağı ve Haşem’in onu halkının başına getireceğidir. Matta 1:18–25 ve Yehezkel 37:24–28.

Tanah, Haşem’i İsrael’in Tanrısı; David soyundan getireceği kralı da O’nun kulu olarak tanıtır. Oğulluk dili, Tanrı’nın halkıyla ve seçtiği kralla ilişkisini anlatır. Bu sözlerden hem Tanrı hem insan olan bir Maşiah sonucu çıkmaz.

Yeşaya 9 için Masoretik ayet numaraları kullanılmıştır. Buradaki 9:3 ve 9:5–6, birçok Hristiyan baskısında 9:4 ve 9:6–7 olarak geçer.

Tanah kaynakları: Yehezkel 34:23–24; Yehezkel 37:24–27; Hoşea 11:8–9; Bamidbar 23; Şemuel Bet 7:12–14; Şemuel Bet 12:24; Divre HaYamim Alef 22:9–10; Tehilim 2:6–8; Şemot 4; Devarim 14; Yeşaya 7; Yeşaya 8; Bereşit 21; Şemuel Alef 1:19–20; Şofetim 13; Yeşaya 9:5–6; Yeşaya 9; Yeşaya 10; Yeşaya 37; Yeremya 23; Yeremya 33; Yeşaya 11; Şemuel Bet 7:12–16; Bamidbar 1:18; Divre HaYamim Alef 2; Bamidbar 32; Divre HaYamim Bet 2; Bamidbar 18; Bamidbar 27:6–11; Bamidbar 36; Şemot 4:22; Devarim 14:1; Bamidbar 23:19.

Bu iddianın sayfası

84. İddia: Yeşaya 49 İsrael tarafından reddedilen Maşiah’ı anlatır

Yeşaya 49’da Haşem, kuluna “İsrael” diye seslenir. Ardından ona dağılmış İsrael’i geri getirme ve diğer halklara ışık olma görevi verir. Kulun kimi temsil ettiği ve diğer halklara neden ulaştığı, bölümde bu iki görevin nasıl birbirine bağlandığına bakılarak anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya 49’da Haşem, kuluna “İsrael” diye seslenir. Ardından ona dağılmış İsrael’i geri getirme ve diğer halklara ışık olma görevi verir. Kulun kimi temsil ettiği ve diğer halklara neden ulaştığı, bölümde bu iki görevin nasıl birbirine bağlandığına bakılarak anlaşılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, kul İsrael’i Haşem’e geri getirmekle görevlendirildiği için onun İsrael halkının kendisi olamayacağını söylerler. Onlara göre kulun “İsrael” diye anılması, Maşiah’ın, yani Mesih’in halkı tek bir kişi olarak temsil etmesinden gelir. İsrael’in bu Maşiah’ı reddetmesi üzerine kurtuluşun diğer halklara açıldığını savunurlar ve hor görülen kulun İsa olduğunu söylerler.

Tanah’ın Cevabı:

Haşem kula doğrudan adıyla seslenir. “Sen Benim kulumsun, İsrael. Yüceliğimi senin aracılığınla göstereceğim.” Birkaç ayet sonra görevini de verir. Kul, Yaakov’u Haşem’e döndürecek ve İsrael’den sağ kalanları geri getirecektir. Bu iki söz birbirini bozmaz. İsrael’in içinden çıkan bir peygamber halkı adına konuşabilir ve aynı halkı uyarmakla görevlendirilebilir. İsrael’in Haşem’e bağlı kalan kesimi de dağılmış halkının yeniden toplanmasına hizmet edebilir. Halkını geri çağıranla geri çağrılanlar farklı görevler üstlenir. Bu iki taraf yine de aynı halka ait olabilir. Bu ayrımdan İsa’nın kimliğini çıkarmak yanlıştır. (Yeşaya 49:3–6)

Raşi, bölümün başlangıcında konuşanı, İsrael’i uyarmakla görevli peygamber Yeşaya olarak açıklar. Tanah’ın Aramice çeviri ve açıklaması olan Targum Yonatan, 49:3’te “kulum İsrael” der; 49:6’da ise kabileleri geri getirmekle görevli olanları “kullarım” diye çoğul anar. Bu açıklamalar, halkın içinden bir kişinin veya topluluğun aynı halk için görev üstlenebileceğini gösterir.

Yeşaya’nın başka yerlerinde de Haşem, Avraam’ın soyuna “İsrael, kulum” diye seslenir. Yaakov’u rahimden biçimlendirenin kendisi olduğunu söyler. Dolayısıyla 49. bölümde kulun daha doğmadan çağrılması ve tek ağızdan konuşması, İsrael adının ancak tek bir kişiye ait olabileceğini göstermez. Kula verilen kılıç benzetmesi de önce onun ağzına, yani sözüne bağlanır.

Öte yandan İsrael adını taşıyan herkes aynı şekilde davranmaz. Yeşaya, Haşem’in adını anarken doğrulukla davranmayan İsraellilerden söz eder. Baskıdan kurtulup Haşem’e dayanacak halkın sağ kalan kesimini ve uğruna halkın bütünü yok edilmeyecek kulları da tanır. Böylece İsrael adını koruyarak halkın içinde farklı roller bulunduğunu gösterir. (Yeşaya 41:8–9, 44:1–2,21, 48:1–8, 10:20–22, 65:8–9)

Kul, emeğinin boşa gittiğinden yakınır. Ardından hakkını ve emeğinin karşılığını Haşem’e bırakır. Haşem de Yaakov’un kabilelerinin ayağa kaldırılmasını ve İsrael’in geri getirilmesini yeniden dile getirir. Buna uluslara ışık olma görevini ekler. Böylece Haşem’in kurtuluşu dünyanın uçlarına ulaşacaktır. Hristiyan iddiası bu genişlemeyi bir reddedilmenin sonucu sayar. Oysa kulun İsrael’e yönelik işi aynı cümlenin içinde sürer. Uluslara ulaşan ışık, İsrael’in yerine başka bir halkın konulmasına dayanmaz. (Yeşaya 49:1–6)

Hor görülmenin ardından ne olacağı da bellidir. Haşem, hükümdarların kulu durumundaki kişiye kralların ayağa kalkacağını ve yöneticilerin önünde eğileceğini söyler. Ayette adı verilmeyen ulusu Yahudiler, hor görülen kişiyi İsa diye belirlemek, metnin vermediği iki kimliği ona ekler. Raşi hor görüleni İsrael olarak açıklar. Aşağılanma sahnesinde ölüm, çarmıh, başkalarının günahını üstlenme veya diriliş anlatılmaz. Bölüm ilerlediğinde aynı saygı görüntüsü Siyon için de kullanılır. Uluslar onun oğullarını ve kızlarını taşır. Krallar çocuklarının koruyucusu olur, saray kadınları onları emzirir ve yöneticiler önünde eğilir. Böylece önce hükümdarların baskısı altında yaşayıp sonra onların saygısını görmek, Siyon’un çocuklarına kavuşmasıyla birleşir. (Yeşaya 49:7, 49:23)

“Seni halk için antlaşma olarak vereceğim” sözünün ardından gelen işler de bu dönüşe aittir. Ülke yeniden ayağa kaldırılır, ıssız kalmış miraslar paylaştırılır ve tutsaklara çıkmaları söylenir. Kulun kanının dökülmesi veya korban olarak sunulması bu cümleye Hristiyan yorumuyla eklenir. İsa da burada verilen ülkeyi yeniden kurma ve sürgünleri geri getirme işlerini gerçekleştirmemiştir. Siyon kendisini unutulmuş sanır. Haşem ona “Ben seni unutmayacağım” diye cevap verir. İsa’nın reddedildiğini ve bu yüzden kurtuluşun İsrael’den alınıp uluslara verildiğini ileri süren yorum, bölümün söylediği şeyi tersine çevirir. Yeşaya’nın vaadinde uluslar İsrael’in yerini almaz. Siyon’un çocuklarını geri getirirler. (Yeşaya 49:8–23)

Tanah kaynakları · Yeşaya 49 · 49:3–9 · 49:23 · 41:8–9 · 44:1–2,21 · 48:1–8 · 65:8–9 · 10:20–22.

Bu iddianın sayfası

63. İddia: Yeşaya’daki “kul” doğal olarak Maşiah’tır

Yeşaya’da “kul”, Haşem’e bağlı olan ve bir görev verilen kişi veya topluluk için kullanılır. Peygamber, kitabın bazı bölümlerinde kulun adını doğrudan verir. 52. bölümün sonunda ise ağır acı çeken, sonradan yükseltilen bir kuldan söz eder. Bu kişinin kim olduğunu anlamak için şiirin başladığı yere ve Yeşaya’nın daha önce kimi kul diye andığına bakılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya’da “kul”, Haşem’e bağlı olan ve bir görev verilen kişi veya topluluk için kullanılır. Peygamber, kitabın bazı bölümlerinde kulun adını doğrudan verir. 52. bölümün sonunda ise ağır acı çeken, sonradan yükseltilen bir kuldan söz eder. Bu kişinin kim olduğunu anlamak için şiirin başladığı yere ve Yeşaya’nın daha önce kimi kul diye andığına bakılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Yeşaya 52:13–53:12’de acı çeken kulun İsrael halkı olamayacağını söylerler. Onlara göre kul, başkalarının suçları için ölen İsa’dır. Yeşaya 52:14’ü, İsa’nın herkesten daha fazla bedensel acı çekeceğinin haberi olarak okurlar. Ayrıca Yeşaya 49’da kula İsrael’i geri getirme görevi verildiğini hatırlatır ve bu görevin kulun halktan ayrı bir kişi olduğunu gösterdiğini savunurlar.

Tanah’ın Cevabı:

Haşem, Yeşaya 41:8–9’da kuluna “İsrael” ve “Yaakov” diye seslenir. 43:10’da Haşem aynı cümlede İsrael’e “Siz Benim tanıklarımsınız” der ve topluluğu tekil olarak “seçtiğim kulum” diye anar. 44:21’de yine aynı adı duyarız. 48:20’de kurtarılan kul Yaakov’dur. 49:3’te ad, doğrudan kula söylenir: “Sen kulumsun, İsrael.” Tanah başka yerlerde Avraam, Moşe, David ve peygamberleri de kul olarak adlandırır. Yeşaya’nın bu bölümünde ise unvanın kime ait olduğu tekrarla belirlenmiştir.

Şiir başlamadan hemen önce Haşem, Mısır ve Asur baskısını yaşayan halkından söz eder (52:4–5). Yeruşalayim’in yıkıntılarına sevinmeleri söylenir ve uluslar Haşem’in kurtarışını görür (52:9–10). Haşem, ülkeden çıkacak halkının önünde ve arkasında yer alır (52:12). Bu dizinin ardından “Kulum başarılı olacak” sözü gelir (52:13). Bir zamanlar görünüşü insanları dehşete düşüren kulun yücelmesi kralları susturur (52:14–15). Görünüşteki ağır bozulma, tarihte çekilmiş bütün acıları karşılaştıran bir sıralama değildir. 54:1–3’te doğum ve genişleyen çadır diliyle aynı halkın yeniden çoğalması anlatılır.

Yeşaya 49:5–6’da İsrael adını taşıyan kul dağılmış İsrael’i toplamak ve uluslara ışık olmakla görevlidir. “İsrael” adıyla anılan bir topluluk, halkın içinde Haşem’e sadık kalanları temsil edebilir. Bir halkın kendi içinde dönüşe öncülük edenlerle dönmeye çağrılanlar bulunabilir. Ayet, kulun adını kendi göreviyle değiştirmez.

Yeşaya, halkın tamamı ile halkın içindeki sadık kişileri birbirinden ayırır. 65:8–9’da içinde hala üzüm suyu bulunan salkım atılmaz. Peygamber bu örnekle, halkın içinde sadık kalanlar varsa bütün halkın yok sayılmayacağını anlatır. Tanrı da kulları uğruna her şeyi yok etmez ve Yaakov’un soyuna yurdunu miras verir. Sefanya 3:12–13 de İsrael’den geriye kalanların ağzında hile bulunmayacağını söyler. Yeşaya 53:9’da kul için de ağzında hile bulunmadığı söylenir. Halkın günahları ile onun içindeki sadık kişilerin yaşadıkları aynı şey değildir.

Yeşaya 52:15’te krallar daha önce kendilerine söylenmemiş olanı görür ve duymadıklarını kavrar. Bir sonraki ayet “Duyduğumuza kim inandı?” diye başlar (53:1). Uluslar, hor gördükleri İsrael’in acısını önce Haşem’in onu reddetmesi olarak anlamış, şimdi o acının kendi isyanlarıyla ilişkisini görmüşlerdir (53:4–6). 53:8’deki “halkımın suçu” ifadesi de bir kralın kendi halkından söz etmesi olarak anlaşılabilir. “Biz” diyenlerin bu değişimi, şahsi bir kurtuluş kurbanının ilanından başka bir olay anlatır.

Kulun kesilip alınması ve mezarı, topluluk diline yabancı değildir. Yehezkel 37:11–14’te mezarlardan çıkarılan kuru kemiklerin kimliği açıkça verilir: “Bütün İsrael evi.” Ölüm dili, sürgün ve yıkımın ağırlığını anlatır. Yeşaya 53:10–12’de de kulun canı aşam ile anıldıktan sonra ona soyunu görmek, uzun yaşamak ve ganimeti paylaşmak vaat edilir. Kul suçlular için yakar ve ulusların günahlarının ortaya çıkardığı yükü taşır. 54. bölümde bu vaadin karşılığı İsrael’in çocukları ve yeniden dolan şehirlerdir.

Yahudi kaynaklarında Maşiah’a uygulanan açıklamalar da vardır. Tanah’ın Aramice çeviri ve açıklamalarından biri olan Targum Yonatan, 52:13’te “kulum” sözünü “kulum Maşiah” diye açıklar. Sanhedrin 98b, Maşiah’ın adı üzerine bir tartışmada Yeşaya 53:4’ü kullanır. Yalkut Şimoni de bölümdeki sözleri Maşiah’la ilişkilendirir. Bunlar gerçek yorumlardır; fakat “Maşiah” sözünün ayetin İbranice metninde yazdığını veya sözü edilen kişinin İsa olduğunu göstermez.

Targum’un kendi açıklamasına bakıldığında farklı kişiler ve topluluklar da görülür. 52:14’te İsrael evinin aşağılanmasından söz eder. 53:10’da halktan geriye kalanların arınacağını, Maşiahlarının krallığını göreceğini ve Tora’yı yerine getirenlerin başarılı olacağını anlatır. 53:12’de Maşiah’ın canını ölüme verdiği, birçoklarının günahı için dua ettiği ve asilerin onun sayesinde bağışlandığı söylenir; aynı açıklamada asiler Tora’ya bağlanır. Bu yorumdaki ifadeler İsa’nın kimliğine veya Tora’yı kaldıran bir kurtuluş öğretisine delil oluşturmaz.

Öte yandan Raşi, 52:13’teki kulu Yaakov’un içindeki doğru kişiler olarak açıklar. 49:1’de ise konuşmayı peygamber Yeşaya’ya bağlar. Bu açıklamalar, “kul” sözünün geçtiği her yerde tek bir kişinin anlatıldığını varsaymanın yanlış olduğunu gösterir.

Yeşaya’nın kul diye adlandırdığı İsrael, ulusların önünde aşağılanır, onların suçlarının yükünü taşır ve sonunda yüceltilir. Hristiyan okuması bu halkın yerine İsa’yı koyar, sonra yaraları çarmıha, sessizliği yargılamaya ve uzayan günleri dirilişe bağlar. Şiirin başındaki kurtuluş, kulun adı, konuşan uluslar ve sonunda vaat edilen soy, halk olarak anlatılan İsrael’i gösterir.

Tanah kaynakları: Yeşaya 41:8–9, 43:10, 44:1–2, 21, 48:20, 49:3–6, 52:4–15, 53:1–12, 54:1–17, 10:20–22, 33:23–24 ve 65:8–9, Sefanya 3:12–13, Yehezkel 37:11–14 ve 39:10, Yeremya 29:7, Bereşit 26:24, Bamidbar 12:7, Şemuel Bet 7:5, Yeremya 7:25. Yeşaya 52’nin

Bu iddianın sayfası

İlgili Makaleler