Misyoner İddiaları Arşivi

2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

145. İddia: Bet HaMikdaş’ın MS 70’te yıkılması İsa’nın reddedilmesinin cezasıdır

Romalılar MS 70’te Yeruşalayim’i kuşattı ve İkinci Bet HaMikdaş, yani Tapınak yıkıldı. Bir yıkımın nasıl gerçekleştiğiyle Haşem’in onu belirli bir suçun cezası olarak bildirdiğinin gösterilmesi iki ayrı konudur. Tanah’ta bir yıkım için hangi nedenin verildiğini anlamak için peygamberlerin kendi sözlerine bakılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Romalılar MS 70’te Yeruşalayim’i kuşattı ve İkinci Bet HaMikdaş, yani Tapınak yıkıldı. Bir yıkımın nasıl gerçekleştiğiyle Haşem’in onu belirli bir suçun cezası olarak bildirdiğinin gösterilmesi iki ayrı konudur. Tanah’ta bir yıkım için hangi nedenin verildiğini anlamak için peygamberlerin kendi sözlerine bakılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Roma’nın MS 70’te İkinci Tapınağı yıkmasını Haşem’in Yahudilere verdiği bir ceza olarak görürler. Onlara göre bu cezanın nedeni, Yahudilerin İsa’yı reddetmesidir.

Tanah’ın Cevabı:

MS 70’te İkinci Tapınağın yıkılması tarihsel bir felakettir. Ancak “Bu felaket Yahudilerin İsa’yı reddetmesinin cezasıdır” hükmü Tanah’ta yer almaz. Yeremya 7:9–15, hırsızlık, cinayet, yalan ve putperestliğe karşı uyarır; Melahim Bet 24:3–4, masum kan dökülmesinin ağır sonuçlarını açıklar. Bu peygamberliklerin hiçbirinde Tapınağın yıkılmasının nedeni 'İsa’nın reddi' diye yazmaz.

Yeremya 7:12–15, Haşem’in adının anıldığı bir kutsal yerin insanların yaptığı kötülüğe kalkan olmayacağını, Şilo örneğiyle gösterir. Peygamber Şilo’ya gidip İsrael’in işlediği kötülük yüzünden orada ne olduğuna bakılmasını ister. Yıkımın hangi davranış yüzünden geldiği, peygamberin adını verdiği suçtan öğrenilir. İkinci Tapınağın MS 70’te yıkıldığı bilgisi, kendi başına yeni bir suç veya yeni bir antlaşma ilan etmez. (Yeremya 7:9–15).

Yeremya 7:9’da halkın suçları הֲגָנֹב רָצֹחַ וְנָאֹף וְהִשָּׁבֵעַ לַשֶּׁקֶר וְקַטֵּר לַבָּעַל sözleriyle sayılmaktadır: “Çalmak, öldürmek, zina etmek, yalan yere yemin etmek ve Baal’e tütsü sunmak...” 7:14–15 bu davranışlarla birlikte kutsal yerin ve halkın karşılaşacağı hükmü bildirir. Bu pasajın tarihsel bağlamı Birinci Tapınağın ayakta olduğu dönemdir. Peygamber burada MS 70 yıkımının gerekçesini belirli bir birinci yüzyıl kişisine karşı tutuma bağlamamaktadır. Önceki yıkımda görülen ahlaki ve antlaşmaya ilişkin uyarıların bulunması, sonraki bütün felaketlere metinde yazılı olmayan özel bir suç yüklenebileceği anlamına gelmez.

Vayikra 26, halkın günahına bağlı sürgün ve yıkımı bildirir; 26:44–45’te ise Tanrı’nın sürgündeki İsrael’le antlaşmasını bozmayacağı açıkça söylenir. Hoşea 1:9 ve 2:25 (bazı Hristiyan baskılarında 2:23), “Halkım değilsiniz” yargısının ardından aynı halkın yeniden kabulünü anlatır.

Hoşea 2:1’de (bazı Hristiyan baskılarında 1:10) İsrael yeniden “Yaşayan Tanrı’nın oğulları” diye anılır; 2:25’te (bazı Hristiyan baskılarında 2:23) Tanrı “Halkımsın” der. Bet HaMikdaş’ın yıkımı Yeremya 7 ve 25’te halkın yanlış davranışıyla ilişkilendirilen önceki yıkım örneğini hatırlatır; bu, her yıkımın tek bir sonradan yaşamış kişiye karşı tutumun cezası olduğu anlamına gelmez.

Daniel 9:26 şehrin ve kutsal yerin yıkılmasından söz eder; bunun nedenini “İsa’yı reddettiler” diye açıklamaz. Hristiyanların MS 70 yıkımını böyle bir cezaya dönüştürmeleri, Tanah’ın açıkça bildirmediği tarihsel ve ahlaki bir suçlamayı peygamberin ağzına koymaktır.

Vayikra 26:44 sürgün ve cezayı açıkça değerlendirdiği halde לֹא־מְאַסְתִּים וְלֹא־גְעַלְתִּים לְכַלֹּתָם לְהָפֵר בְּרִיתִי אִתָּם, “Onları reddetmedim ve onlarla antlaşmamı bozmak üzere onları yok etmedim” der. Bu söz, yıkım ve sürgünün İsrael’in Haşem’le antlaşmasını sona erdirmediğini de gösterir. Daniel 9:26 şehrin ve kutsal yerin yıkılacağını anlatırken buna neden olarak “İsa’yı reddetmek” ifadesini kullanmamaktadır. Tarihsel yıkımın yaşanmış olması ile Haşem’in bütün halkı belirli bir suç yüzünden cezalandırdığının ileri sürülmesi iki ayrı konudur; ikincisi Tanah’ta gösterilmedikçe peygamberlik hükmü sayılamaz.

İddiayı savunan metinde Daniel 9:26, meshedilmiş kişinin kesilmesinden sonra Yahudilerin artık onun halkı olmayacağı şeklinde aktarılır. Oysa ayette şehrin ve kutsal yerin עַם נָגִיד הַבָּא, yani “gelecek önderin halkı” tarafından yıkılacağı söylenir. İbranice cümlede “Yahudiler artık onun halkı olmayacak” ifadesi bulunmaz. Daniel 9:26.

Yıkımın tarihsel olarak nasıl gerçekleştiği ile Haşem’in onu hangi suçun cezası olarak bildirdiği ayrı sorulardır. Roma ordusunun kuşatması ve Tapınağın yıkılması tarihsel olaylardır. Bu olayların kendisi, belirli bir teolojik açıklamayı tek başına kanıtlamaz.

Talmud’un Yoma 9b bölümü, İkinci Tapınak’ın yıkımını nedensiz nefretle ilişkilendiren bir açıklama verir. Bu, sonraki rabbinik döneme ait ahlaki bir yorumdur. Bu yorumda da İsa’nın reddedilmesi yıkımın nedeni olarak gösterilmez. Roma’nın Tapınağı yıkmış olması, Haşem’in bütün bir halkı İsa’yı reddettiği için cezalandırdığı iddiasını kanıtlamaz.

Tanah kaynakları: Yeremya 7:9–15, 25:1–14; II Melahim 24:3–4; Vayikra 26:40–45; Hoşea 1:9 ve 2:25; Daniel 9:26.

Bu iddianın sayfası

237. İddia: Yeremya 3’te antlaşma sandığının artık anılmayacak olması Sinay düzeninin değiştirildiğini kanıtlar

Antlaşma sandığının nasıl yapılacağı Tora’da anlatılır. Tanıklık levhaları bu kutsal sandığın içine konur. Yeremya, bir gün bu sandığın artık anılmayacağını söyler. Aynı bölümde Yeruşalayim’in Tanrı’nın tahtı olarak adlandırılacağı ve ulusların orada toplanacağı da bildirilir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Antlaşma sandığının nasıl yapılacağı Tora’da anlatılır. Tanıklık levhaları bu kutsal sandığın içine konur. Yeremya, bir gün bu sandığın artık anılmayacağını söyler. Aynı bölümde Yeruşalayim’in Tanrı’nın tahtı olarak adlandırılacağı ve ulusların orada toplanacağı da bildirilir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Yeruşalayim’in Tanrı’nın tahtı olmasını sandığın yerini alan bir değişiklik olarak okurlar. Onlara göre yeni antlaşma döneminde ulusların Yeruşalayim’e yönelmesi ve sandığın artık anılmaması, Sinay’da kurulan düzenin yerini yeni bir antlaşmanın aldığını gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Yeremya 3:16 gelecekte antlaşma sandığıyla ilgili bir değişim bildirir. Sandık artık anılmayacak, akla gelmeyecek, aranmayacak ve yeniden yapılmayacaktır. Fakat ayet bu değişimden Tora’nın bütün hükümlerinin sona erdiği sonucunu çıkarmaz.

Ayetin hemen devamında Yeruşalayim’in כִּסֵּא יְהוָה, “Tanrı’nın tahtı” diye adlandırılacağı ve bütün ulusların Tanrı’nın adına orada toplanacağı söylenir (Yeremya 3:17). 3:18’de İsrael ve Yehuda’nın birlikte atalarına verilen ülkeye döneceği bildirilir. Sandıkla ilgili söz, halkın dönüşünü ve ulusların Tanrı’ya yönelişini anlatan bu gelecek tasvirinin içindedir.

Sandığın anılmayacağı vaadinin hemen öncesinde Haşem halkına, kendilerini bilgi ve anlayışla güdecek önderler vereceğini söyler. Ardından Yeruşalayim bütün ulusların Haşem’in adı için toplandığı yer olur. Şemot’ta Moşe Tanrı’nın sesini sandığın örtüsü üzerinden işitir. Yeremya’nın daha sonra Tora’nın halka verileceğini anlattığı vaatte de konuşan aynı Haşem’dir. Yeremya’da yeni olan, şehir ve halkın Tanrı’ya yönelişinin kazandığı genişliktir. (Yeremya 3:14–18).

Şemot 25:10–22, sandığın yapımını ve tanıklık levhalarının içine konulmasını emreder. Sandığın kutsal hizmetteki görevlerinden biri bu levhaları taşımaktır. Tora aynı zamanda adalet ve Şabat gibi, uygulanması sandığın orada bulunmasına bağlı olmayan buyruklar verir. Sandığın gelecekte artık anılmaması ile Tora’nın kaldırılması ayrı iddialardır.

Nitekim aynı Yeremya kitabı yeni antlaşmayı anlatırken Tanrı’nın אֶת־תּוֹרָתִי, Torati, “Tora’mı” halkın içine koyacağını ve yüreğine yazacağını söyler (31:31–34). Antlaşmanın tarafları yine İsrael ve Yehuda’dır. Yeremya, sandık hakkındaki değişimi bildirdiği gibi, Tora’nın İsrael ve Yehuda’nın yüreğine yazılacağını da bildirir.

Yeremya, Tapınağın yıkılması ve sürgün konusunda uyarırken de halkı adalete, Şabat’a ve Tanrı’ya dönüşe çağırır (Yeremya 7:1–15; 17:19–27). Bir kutsal eşyanın veya hizmetin belirli tarihsel koşullarda bulunmaması, bütün Tora’nın geçersiz olduğu sonucunu doğurmaz.

Yehezkel 40–48’in gelecek tasvirinde Mikdaş, kohenler, sunak, korbanlar, Şabatlar ve belirlenmiş zamanlar da vardır. Yehezkel’in verdiği ayrıntıların Tora’daki uygulamalarla nasıl ilişkilendirildiği ayrıca yorumlanır. Fakat Yeremya’da sandığın artık anılmayacak olması, Yehezkel’in bildirdiği bütün kutsal hizmetlerin de ortadan kalkacağı anlamına gelmez.

Yehezkel 36:26–27, Tanrı’nın yeni yürek ve ruh vererek halkı kendi hükümlerinde yürüteceğini söyler. 37:21–28’de İsrael’in birleşmesi ve kutsal yerin halkın arasında bulunması vaat edilir.

Yeremya sandık hakkında gerçek bir değişim bildirir. Aynı peygamber, Tanrı’nın Tora’sını İsrael ve Yehuda’nın yüreğine yazacağını da söyler. Sandığın artık anılmayacağını söyleyen ayet, Sinay’da verilen Tora’nın kaldırıldığını söylemez. Yeni antlaşma hakkındaki açık söz, Tanrı’nın kendi Tora’sını halkına benimseteceğidir.

Kaynaklar: Yeremya 3:14–18, 7:1–15, 17:19–27 ve 31:31–34; Şemot 25:10–22; Yehezkel 36:24–28, 37:21–28 ve 40–48.

Bu iddianın sayfası