140. İddia: Tehilim 22 İsa’nın çarmıha gerilişini önceden bildirir
Hristiyan İddiası:
Tehilim 22, canı tehlikede olan bir insanın duasıdır. Mezmur alayı, kuşatılmayı ve giysilerin paylaşılmasını anlatır. Elden ve ayaktan söz eden ayet ise eski metinlerde farklı biçimlerde okunmuştur. Bu ayrıntıların ne gösterdiği, hem kullanılan kelimelerden hem de duanın nasıl sona erdiğinden anlaşılır.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, mezmurdaki alayı, bedenle ilgili acı tasvirlerini, el ve ayaklara ilişkin sözü ve giysilerin paylaşılmasını İsa’nın çarmıhta yaşadıklarıyla birleştirirler. Bu ayrıntıların bir arada bulunmasını, Tehilim 22’nin İsa’nın çarmıha gerilişini ve çektiği acıları önceden bildirdiğine kanıt sayarlar.
Tanah’ın Cevabı:
Tehilim 22, düşmanları tarafından kuşatılmış ve ölüm tehlikesi yaşayan bir insanın duasıdır. Geleneksel İbranice metnin, yani Masoretik metnin 22:13–17 ayetlerinde boğalar, aslanlar ve köpekler düşmanların saldırganlığını anlatır. Alay edilmesi, gücünün tükenmesi ve giysilerinin paylaşılması bu ağır sıkıntının parçalarıdır (Masoretik 22:8–9, 15–19). Mezmur, Roma idamına ilişkin bir tarih veya kişinin adını vermez.
Masoretik Tehilim 22:17’deki ifade כָּאֲרִי יָדַי וְרַגְלָי, “Aslan gibi, ellerim ve ayaklarım” biçimindedir. Ka’ari (כָּאֲרִי) bir aslan benzetmesidir. “Deldiler” gibi yapılmış bir hareketi söylemez. Önceki ayetlerde boğalar, aslanlar ve köpeklerle ifade edilen saldırganlık, bu benzetmenin doğal şiirsel bağlamıdır. Eski Grekçe çevirideki fiil ile başka bir İbranice yazmadaki biçim, eski metinlerde bulunan farklı okumalardır. Hangi okuma tercih edilirse edilsin bir kişinin çarmıhta nasıl infaz edildiğini ve Maşiah olduğunu ayrıca kanıtlamaz.
İbranice Tehilim 22:17’de, Türkçe Kutsal Kitap’ın 22:16 diye numaraladığı yerde, כָּאֲרִי (ka’ari), ‘aslan gibi’ yazılıdır. Yeşaya 38:13 aynı sözü kemikleri kıran bir aslan benzetmesinde kullanır. Bazı Türkçe Hristiyan çevirilerinde “deldiler” okuması bulunur. Bu okumanın eski metin tarihi de vardır: Nahal Hever’deki İbranice Tehilim parçası yaygın olarak כארו (ka’aru) biçiminde okunur; son harfin okunması ve kelimenin anlamı tartışmalıdır.
Eski Grekçe çeviride ὤρυξαν (“kazdılar, oydular”) fiili görülür. Bu nedenle fiilli okumanın ilk defa modern Hristiyan çevirmenlerce icat edildiğini söylemek doğru değildir. Ancak Masoretik כָּאֲרִי (ka’ari) sözcüğü “aslan gibi” anlamındadır; bu farklı tanıkların hiçbirinde İsa’nın adı, Roma çarmıhı veya çiviyle infaz biçimi açıkça belirtilmemektedir. Eski metinlerdeki kelime farkı, ayetin nasıl okunduğunu anlamaya yardım eder. Ayette anılan kişinin Maşiah olduğunu göstermez.
Masoretik Tehilim 22:19’da giysilerin paylaşılması ve kura çekilmesi de anlatılır. Şoftim 5:30, ganimetlerin paylaştırılmasını savaş ve yağma sahnesinde kullanır. Elbiselerin paylaşılması da tek başına belirli bir kişiyi ve infaz yöntemini tanımlamaz. Tehilim 22’nin sonunda konuşan kişi Tanrı’ya yardım için yakarır ve aldığı karşılığı anlatır: ‘Adını kardeşlerime duyuracağım’ (Masoretik 22:23). Masoretik 22:25 ise Tanrı’nın mazlumun çağrısını işittiğini bildirir.
Masoretik Tehilim 22:15’te konuşan kişi su gibi döküldüğünü ve yüreğinin balmumu gibi eridiğini söyler. Ayet, dökülen şeyin İsa’nın kanı olduğunu söylemez; aynı satırda kalbin gerçekten balmumuna dönüştüğü de anlatılmaz. Şiirin güçlü acı imgelerini daha sonra yaşanan bir idamda bedende meydana gelen değişiklikler gibi yorumlamak, benzetmeye metinde bulunmayan nesne ve olayları ekler.
Mezmur, dua eden kişinin acısıyla başlar. Duasının işitilmesi ve Tanrı’ya şükretmesiyle sona erer. İsa’nın ölümünü anlatan sonraki metinlerden alınan ayrıntıları bu eski duaya geri taşıyarak onu çarmıh kehaneti ilan etmek, Tehilim 22’nin anlatıcı ve olaylarını değiştirmektir.
Masoretik 22:23’te konuşan kişi אֲסַפְּרָה שִׁמְךָ לְאֶחָי בְּתוֹךְ קָהָל אֲהַלְלֶךָּ, “Adını kardeşlerime anlatacağım; topluluğun içinde Seni öveceğim” der. 22:25’te ise Tanrı’nın mazlumun yakarışını duyduğu açıkça belirtilmektedir. Şiirin sonunda yardımın işitilmesi ve İsrael topluluğu önünde şükür bulunur. Şiirdeki her beden tasvirini fiziksel infazın tıbbi ayrıntısı olarak ele almak yerine duanın izlediği sırayı korumak gerekir. Konuşan kişi önce acısını anlatır, sonra korunmak için dua eder ve sonunda duyulduğu için Haşem’e şükreder.
Mezmur, ölüm tehlikesi içindeki yakarıştan Tanrı’ya övgüye ilerler. Konuşan kişi canının kılıçtan ve aslanın ağzından kurtarılmasını ister; ardından Tanrı’nın adını kardeşlerine duyuracağını söyler. Tanrı’nın yakarışı işitmesi, mezmurun kendi akışında ölüm tehlikesinden kurtuluş ve şükürle bağlantılıdır. Metin bu noktada birinin öldükten sonra dirildiğini söylemez. Tehilim 22:20–25.
Giysilerin paylaşılması gibi ortak sözler, sonraki anlatının mezmurun dilinden yararlanmasıyla da açıklanabilir. Bir metindeki ifadelerin daha sonraki bir anlatıda bulunması, o metnin tek bir kişiyi önceden haber verdiğini göstermez. Mezmurdan İsa’nın çarmıhı sonucunu çıkarmak için hem kişiyi hem de infazı dışarıdan eklemek gerekir.
Tanah kaynakları: Tehilim 22:8–25, özellikle Masoretik 22:17, 22:19, 22:23 ve 22:25; Yeşaya 38:13; Şoftim 5:30. Metin karşılaştırması: Masoretik כארי, Nahal Hever Tehilim parçası כארו, Septuaginta ὤρυξαν.



