171. İddia: Mezmurlar 80 ve 110’daki sağ el dili İsa’nın Maşiah olduğunu kanıtlar
Hristiyan İddiası:
Tehilim 80’de Tanrı’nın sağındaki bir adam için yardım istenir. Tehilim 110’da ise Tanrı birine “Sağımda otur” der. Her iki şiirde de sağ taraf anılır, ancak kimin konuştuğu ve sağdaki kişiye ilişkin ne söylendiği ayetten ayete değişir.
Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, iki mezmurda da Tanrı’nın sağında bulunan kişinin İsa olduğunu söylerler. Tehilim 80’deki adamı Tehilim 110’da oturmaya çağrılan efendiyle bir tutarlar. Böylece İsa’nın Maşiah olarak Tanrı’nın yanında hüküm sürdüğü sonucuna varırlar.
Tanah’ın Cevabı:
“Sağ” sözcüğünün kimi ve neyi anlattığını her mezmurun kendi sahnesi belirler. Tehilim 80, İsrael’in kurtuluşu için edilen bir duadır. Tehilim 110’da ise Tanrı bir efendiye “Sağımda otur” der. Yahudi yorumlarında bu sözler Maşiah ile de ilişkilendirilmiştir. Hiçbiri Nasıralı İsa’yı adlandırmaz.
Tehilim 80, Tanrı’ya “İsrael’in Çobanı” diye seslenir; Efrayim, Binyamin ve Manaşşe için yardım ister. Mısır’dan çıkarılıp ülkeye dikilen asma, yani üzüm bitkisi, İsrael’i anlatır (80:9–16). Halk, zarar görmüş asmanın yeniden korunmasını ve Tanrı’nın yüzünü parlatmasını, yani onlara yeniden iyilik ve yakınlık göstermesini ister.
Masoretik 80:18’de תְּהִי־יָדְךָ עַל־אִישׁ יְמִינֶךָ עַל־בֶּן־אָדָם אִמַּצְתָּ לָּךְ denir: “Elin sağındaki adamın üzerinde olsun, kendin için güçlendirdiğin insan oğlunun üzerinde.” Bu, Tanrı’nın elinin onun üzerinde olması için edilen yardım duasıdır. Tanrı’nın elinin o kişinin üzerinde olması, onu koruması ve güçlendirmesi için edilen duayı anlatır. Ayette kişinin gökte Tanrı’nın sağında bir tahtta oturduğu söylenmez. Hemen ardından topluluk, Tanrı’dan kendisine yeniden yaşam vermesini ister (80:19–20).
Tehilim 80’in Aramice Targumu, 16. ayette Tanrı’nın güçlendirdiği kişi için “Kral Maşiah” der. İbn Ezra da ilgili açıklamasında İsrael ve Maşiah ben Efrayim yorumlarına yer verir. Bu yorumlar ayeti Maşiah’a bağlar. Geleneksel İbranice metin ise burada kişinin adını veya “Kral Maşiah” unvanını vermez. Maşiah’a yapılan bir yorum, onun kimliğini ayrıca İsa olarak belirlemez.
Tehilim 110:1’de נְאֻם יְהוָה לַאדֹנִי שֵׁב לִימִינִי, “Haşem’in efendime sözü: Sağımda otur” denir. 110:2’de yönetim asasının Siyon’dan uzanması anlatılır. Adoni, “efendim”, insanlar için de kullanılan bir saygı ve yetki ifadesidir. “Efendim” ile Tanrı’nın adı İbranice metinde iki ayrı sözcüktür.
Midraş Tehilim, 110. mezmurdaki sözü Avraam’ın savaşıyla ilişkilendirdiği gibi Maşiah hakkında da kullanır. Midraş, ayetler üzerine yapılan Yahudi yorumlarını içeren bir kaynak türüdür. Başka bir midraş açıklaması Kral Maşiah’ın Tanrı’nın sağında oturtulmasından söz eder. Aynı ayetin farklı kişilere uygulanması, her uygulamanın mezmurun tek mümkün anlamı olduğunu göstermez. Bu yorumlarda İsa’nın çarmıhı, dirilişi ve ikinci gelişi de anlatılmaz.
“Sağ” sözü Tanrı’nın yardımını anlatmak için başka yerlerde de kullanılır. Tehilim 16:8 ve 109:31’de Tanrı kişinin sağındadır. Bu örnekler, Tanrı’nın birinin sağında olmasının Tanrı’nın o kişiye desteğini de anlatabildiğini gösterir. Bu yüzden 80. ve 110. mezmurlarda aynı yönün anılması, ikisindeki kişinin de İsa olduğunu kanıtlamaz. Tanah’ın vaat ettiği kral, adalet, barış ve İsrael’in toplanması gibi sonuçlarla tanımlanır (Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8, Yehezkel 37:21–28). Sağ tarafla ilgili sözler bu vaatlerin gerçekleştiğini göstermez.
Tanah kaynakları: Tehilim 80, özellikle Masoretik 80:9–20; Tehilim 110; Tehilim 16:8; 109:31; I Divre HaYamim 29:23; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28. Yorumlar: Targum Tehilim 80:16; İbn Ezra, Tehilim 80:18–19; Midraş Tehilim 110:1 ve 2:9.



