205. İddia: Zerubavel’in yükselmesi Yehoyahin lanetinin kaldırıldığını gösterir
Hristiyan iddiası
“It is worth remembering that Jeconiah’s grandson was Zerubbabel, whom God was clearly willing to see reigning over Israel (see the many references to him in Zechariah).”
Cevap
Bu iddia, Hristiyan yorumun bu bölümdeki en sağlam noktalarından biridir. Haggay, Zerubavel’e Tanrı’nın hizmetkarı ve seçilmişi diye hitap eder ve onu “mühür” gibi yapacağını söyler.2212 Yeremya 22:24’te Yehoyahin için kullanılan aynı mühür imgesinin tersine çevrilmesi tesadüfi değildir. Burada eski bir hükmün ardından yeniden seçilme dili vardır.
Raşi bunu açıkça söyler. Haggay 2:23’teki “seni mühür gibi yapacağım” sözünü Yeremya 22:24 ve 22:30 ile karşılaştırır; Yehoyahin’in teşuvasının yarar sağladığını, Zerubavel’in doğduğunu ve mühür gibi kılındığını belirtir.2213 Şir HaŞirim Rabbah da aynı karşıtlığı “teşuva hükmü ve yemini bozar” ilkesi altında işler.2214 Rambam’ın Hilkhot Teşuva 7:6’da bu örneği tekrar etmesi, yorumun kenarda kalmış bir polemik cevabı olmadığını gösterir.2215
Dolayısıyla burada cevap “Hayır, lanet hiç kaldırılmadı” olamaz. Böyle bir cevap Yahudi kaynaklarını Hristiyan itirazına uydurmak olurdu. Yehoyahin hükmünü ebedi ve geri döndürülemez bir hanedan yasağı gibi kullanmak klasik Yahudi geleneğiyle uyuşmaz.
Haggay’ın sözleri açıktır. Zerubavel metinde Yehuda’nın kralı diye değil, peha, yani vali/yönetici olarak anılır; Haggay 1:1 ve 1:14 bu unvanı açıkça kullanır.2216 Haggay 2:23 de “David’in tahtına oturdun” demez. Mühür imgesi seçilmişlik, değer ve ilahi korumayı bildirir; rabbinik yorum bunu Yehoyahin hükmünün tersine çevrilmesi olarak okur. Zerubavel’in fiilen David tahtında bağımsız kral olduğu sonucu ise metinde yoktur.
Böylece iki sonuç ayrılır. Birincisi, Yehoyahin üzerinden gelen soyun sırf Yeremya 22:30 nedeniyle sonsuza dek diskalifiye edildiği iddiası savunulamaz. İkincisi, bu soyun belirli bir sonraki adayı doğrudan Maşiah yaptığı da söylenemez. Hükmün kaldırılması bir engeli kaldırır; soy zincirini kurmaz, adayın kimliğini belirlemez ve Maşiah görevlerini yerine getirmez.
Bu nedenle Matta’nın Yosef üzerinden verdiği soy çizelgesinde Yehoyahin bulunmasına karşı yalnız “lanetli soy” itirazı kullanmak yeterli değildir; Haggay 2:23 ve sonraki Yahudi kaynakları bu itirazı sınırlar. Fakat bundan Yosef’in biyolojik olmayan babalığının David taht hakkını aktardığı, başka bir soy çizelgesinin Miryam’a ait olduğu veya iki Hristiyan metinleri soy listesinin aynı tarihsel zinciri kanıtladığı sonucu çıkmaz. Bunlar başka iddialardır ve her biri kendi kanıtını gerektirir.2217
Zerubavel örneği Yehoyahin itirazının mutlak biçimini geçersiz kılar. İsa’nın David soyuna ilişkin soyunu ise tek başına doğrulamaz. Hristiyan yorumun bu noktada kazandığı şey bir Maşiah kanıtı değil, belirli bir karşı itirazın kaldırılmasıdır.
Kaynaklar
Haggay 2:23. Tanrı Zerubavel’i “kulum” ve “seçilmiş” diye adlandırır ve “seni mühür gibi yapacağım” der. ↩
Raşi, Haggay 2:23. Raşi Yeremya 22:24 ve 22:30’u açıkça hatırlatır ve “Yehoyahin’in teşuvasının yarar sağladığını öğrendik; Zerubavel doğdu ve mühür gibi kılındı” diye yorumlar. ↩
Şir HaŞirim Rabbah 8:6. Yehoyahin/Zerubavel örneği “teşuvanın hükmü ve yemini kaldırması” başlığı altında işlenir. ↩
Rambam, Hilkhot Teşuva 7:6. Aynı Yehoyahin-Zerubavel karşıtlığını teşuvanın uzak olanı Tanrı’ya yaklaştırması ilkesinin örneği olarak kullanır. ↩
Haggay 1:1, 1:14; 2:2. Zerubavel burada peha Yehuda, yani Yehuda valisi/yöneticisi olarak anılır; “kral” unvanı kullanılmaz. ↩
Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 16–19, İsa’nın soyuna ilişkin bölüm. Heaster Yosef’in evlat edinen babalığı, Miryam hattı ve Yehoyahin hükmü dahil birkaç ayrı soy savını birlikte kullanır; bunların her biri bağımsız kanıt gerektirir. ↩
