47. İddia: Zekeriya 3’te kirli giysiler içindeki kişi Maşiah’tır
Hristiyan İddiası:
Zekeriya, Tanah’ta bir peygamberdir. Kitabının üçüncü bölümünde bir görüm, yani kendisine gösterilen bir sahne anlatır. Bu sahnede kutsal hizmetin başındaki görevli olan başkohen kirli giysiler içindedir. Giysileri değiştirilirken kendisine bunun ne anlama geldiği de söylenir.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, kirli giysiler içindeki kişiyi Maşiah, yani Mesih olarak okurlar. Kirli giysileri onun insanların günahlarını üstlenmesiyle, temiz giysileri ise ölümden sonra yüceltilmesiyle ilişkilendirirler. Yehoşua’nın gerçekten yaşamış bir başkohen olduğunu kabul edenler de onun İsa’yı önceden temsil ettiğini söylerler. Başka bir açıklamada ise kirli giysiler ölümlü insan doğasını, temiz giysiler ölümsüz bir doğayı temsil eder.
Tanah’ın Cevabı:
Görümün başında kişi adı ve göreviyle tanıtılır: “Başkohen Yehoşua’yı bana gösterdi.” Kirli giysileri çıkarılırken ona “Bak, suçunu üzerinden kaldırdım” denir. Ardından temiz giysiler giydirilir ve görevine ilişkin sözler söylenir. Zekeriya, suçundan arındırılan başkoheni anlatır; başkalarının yerine öldürülüp dirilen bir kişiyi anlatmaz (Zekeriya 3:1–10).
Yehoşua, sürgünden dönüş döneminde yaşamış bir başkohendir. Hagay 1:1 onu Yehotsadak’ın oğlu olarak, Yehuda valisi Zerubbavel’in yanında anar. Ezra 5:2’de ikisi Tapınağı yeniden yapmaya başlar; peygamberler onlara yardım eder. Zekeriya 4:9 da temeli atan Zerubbavel’in yapıyı tamamlayacağını bildirir. Görümün kişisi, görevi ve yaşadığı dönem bilinen Yehoşua’dır.
Sahnede Şatan, yani burada suçlayan kişi, Yehoşua’nın sağında durur. Haşem suçlayanı azarlar, Yeruşalayim’i seçtiğini hatırlatır ve Yehoşua’yı ateşten kurtarılmış bir oduna benzetir. Sonra kirli giysiler çıkarılır, suçu kaldırılır ve başına temiz bir sarık konur. Başkohenin halkı temsil etmesi, Yeruşalayim ile ilgili bu sözlere daha geniş bir anlam verir. Ancak halkı temsil etmek, halkın bütün suçlarının cezasını ölerek üstlenmek demek değildir. Görümde arındırılan kişi Yehoşua’dır.
Kirli giysilerin anlamı da sözle açıklanır: הֶעֱבַרְתִּי מֵעָלֶיךָ עֲוֹנֶךָ, yani “suçunu üzerinden kaldırdım”. Talmud’da Sanhedrin 93a olarak anılan bölüm, bu giysileri Yehoşua’nın oğullarının kohenliğe uygun olmayan evliliklerine ve onun buna karşı çıkmamasına bağlar. Bu rabbinik açıklamada da giysilerin sahibi tarihsel başkohendir.
Yeşaya’nın görümü, arınma ile görev arasındaki bağı gösterir. Yeşaya dudaklarının temiz olmadığını ve dudakları temiz olmayan bir halk arasında yaşadığını söyler. Seraf denilen bir melek, sunaktan aldığı korla dudaklarına dokunur ve ona “Suçun kaldırıldı, günahın bağışlandı” der (Yeşaya 6:5–7). Peygamberin arınması, insan doğasından çıkarılması veya ölüp başka bir bedenle dirilmesi değildir. Zekeriya’da da giysi değişimi suçun kaldırılmasıyla açıklanır; giysileri ölümlü ve ölümsüz bedenler olarak tanımlayan söz ayette bulunmaz.
Arınmadan sonra Yehoşua’ya bir görev verilir: Haşem’in yollarında yürür ve görevini korursa O’nun evini yönetecek, avlularını gözetecektir. Ona, “Bu duranların arasında sana yürüme yolları vereceğim” denir (Zekeriya 3:6–7). Raşi, bu son söze ilişkin Targum’daki, yani Tanah’ın Aramice çevirisindeki açıklamayı aktarır: Ölülerin dirilişinde Yehoşua diriltilecek ve seraflar arasında yürüyecektir. Raşi, ayetin yalın anlamını da Yehoşua’nın oğullarının geleceğiyle ilişkilendirir (Raşi, Zekeriya 3:7). Diriliş açıklamasında kendisine seslenilen kişi yine Yehoşua’dır; melekler arasında yürümek de onun Tanrı’ya veya meleğe dönüşmesi demek değildir.
Sekizinci ayette başkohene ve önünde oturan arkadaşlarına seslenilir; onların birer işaret olduğu söylenir. Ardından Haşem, “İşte kulum Dal’ı getiriyorum” der. Yehoşua ile arkadaşları, sözün söylendiği kişilerdir. “Dal” ise sonradan getirileceği bildirilen kulun adıdır. Kiminle konuşulduğu ve kimin geleceğinin söylendiği birbirinden ayrılır. Bir kişinin gelecekte olacaklara işaret etmesi, onun yaşadığı her olayın başka birinin hayatında aynı biçimde tekrarlanacağını göstermez.
Raşi, aynı bölümde “kulum Dal” sözünü Zerubbavel ile ilişkilendirir; Tapınağın ve kentin yeniden kurulmasında ona verilecek başarıdan söz eder (Raşi, Zekeriya 3:8). Bu, Dal hakkındaki bütün yorumların aynı olduğu anlamına gelmez. Raşi’nin diriliş açıklamasına başvurulurken onun Yehoşua ile Dal arasında yaptığı ayrım da görülmelidir.
Dokuzuncu ayette Yehoşua’nın önüne konulan taş, Dokuzuncu ayette Yehoşua’nın önüne konulan taş ve taşın üzerindeki yedi göz anılır. Haşem, bu taşın üzerine işleme yapacağını bildirir. Haşem ülkenin suçunu bir günde kaldıracağını söyler. Sonraki ayette herkesin komşusunu asmasının ve incir ağacının altına çağırdığı huzurlu bir yaşam anlatılır. Hristiyan yorum bu günü çarmıha, taşın işlenmesini İsa’nın yaralarına bağlar; ülkenin arınmasını onun gelecekteki dönüşüne yerleştiren bir açıklama da vardır. Ayet ise taşın işlenmesini bir insanın yaralanmasıyla açıklamaz ve günü İsa’nın ölüm tarihi olarak adlandırmaz.
Yehoşua’nın giysileri, suçu ve görevi görümün kendi içinde açıklanır. Bu ayrıntıları İsa’nın ölümü, dirilişi ve doğasının değişmesiyle eşleştirmek, metnin verdiği anlamın yerine başka bir yaşam öyküsü koyar.
Tanah kaynakları: Zekeriya 3:1–10; Hagay 1:1; Ezra 5:2; Zekeriya 4:9; Yeşaya 6:5–7.



