164. İddia: İsrael İsa’yı ne kadar erken kabul ederse Maşiah Krallığı o kadar erken gelir

Hristiyan iddiası

“All logical analysis points to this Messiah being Jesus- and the sooner Israel accept him, the quicker His Kingdom will be established.”

Cevap

Önceki kimlik iddiaları burada bir şart cümlesine dönüşür. İsrael’in Maşiah’ı öldürdüğü kabul edilir; Maşiah’ın İsa olduğu kabul edilir; peygamberlerin teşuva çağrıları da “İsa’yı kabul etmek” olarak yeniden tanımlanır. Sonuç olarak ulusal kabul ne kadar erken olursa Krallığın o kadar erken geleceği söylenir.¹⁹⁰⁹

Tora’nın sürgün ve dönüş hakkındaki en açık bölümlerinden biri Devarim 30’dur. Metin dönüşün yönünü adıyla verir:

ve-şavta ad YHWH Elohekha ve-şamata be-qolo — “Tanrın HaŞem’e dönecek ve O’nun sesini dinleyeceksin.”¹⁹¹⁰

Ardından HaŞem’in sürgünleri toplayacağı, ülkeye döndüreceği ve yüreği sevgiye açacağı anlatılır. Bölümün şartı “gelecekte belirli bir Maşiah adayını kabul et” değildir. HaŞem’e dönüş, O’nun sesini dinleme ve Tora’da yazılı mitsvalara yönelme açıkça söylenir.¹⁹¹¹

Yeşaya 59:20 de benzer bir ilişki kurar: “Tsiyon’a bir kurtarıcı gelecek, Yaakov’da suçtan dönenlere.” Buradaki şavei peşa, “suçtan dönenler”, teşuva dilidir. Bavli Yoma 86b bu ayeti tam bu biçimde okur ve teşuvanın geulayı yaklaştırdığını söyler. Fakat ne ayet ne de bu rabbinik deraş teşuvayı “İsa’yı kabul etmek” diye tanımlar.^19121913

Hazal’ın daha geniş tartışması ayrıca dikkat çekicidir. Sanhedrin 97b’de Rav kurtuluşun teşuva ve iyi eylemlere bağlı olduğunu söyler; Rabbi Eliezer ile Rabbi Yehoşua ise İsrael’in teşuva etmemesi halinde kurtuluşun nasıl gerçekleşeceğini tartışır. Rabbi Yehoşua, Tanrı’nın onları sonunda dönüşe yönelteceği veya zamanın ilahi iradeyle işleyeceği ayetleri öne çıkarır. Yani Hazal içinde mekanizmanın kendisi tartışmalıdır.¹⁹¹⁴

Bu tartışma Hristiyan yorum lehine gizli bir “İsa kabulü” üretmez. Tam tersine, farklı görüşlerin ortak kelime dağarcığı HaŞem’e dönüş, günahı bırakma, iyi eylemler ve ilahi kurtuluştur. Hristiyan Maşiah kimliği bu kavramların içinde verilmiş bir öncül değildir. Onu eklemek için önce İsa’nın Tanah ölçütleriyle Maşiah olduğunun bağımsız olarak kanıtlanması gerekir.

Hristiyan yorumun cümlesi böylece döngüsel hale gelir: İsa’nın Maşiah olduğu varsayılır; Maşiah’ın kabulünü isteyen sonuç bu varsayımın kanıtı sayılır; İsrael’in onu kabul etmemesi de Krallığın gecikmesinin açıklaması olur. Bu yapı adayın gerçekleşmeyen görevlerini aday aleyhine delil olmaktan çıkarır. Oysa peygamberler teşuvayı belirli bir başarısız adayın kimliğini onaylama şartına bağlamaz.¹⁹¹⁵

Tanah’ın söyleyebileceğimiz açık ilkesi daha sadedir: İsrael’in HaŞem’e dönmesi ve yollarını düzeltmesi kurtuluş diliyle ilişkilidir. “İsa’yı ne kadar erken kabul ederseniz Krallık o kadar erken gelir” cümlesi bu ayetlerde yoktur. Bu, Hristiyan yorumun kendi Maşiah tanımının peygamberlerin teşuva diline yerleştirilmesidir.¹⁹¹⁶

Kaynaklar

1909. Duncan Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 6-7. Heaster İsrael’in ulusal olarak Maşiah’ın öldürülmesine tövbe etmesini Yeni Antlaşmayı kabul etmekle özdeşleştirir ve “the sooner Israel accept him, the quicker His Kingdom will be established” der. ↩

1910. Devarim 30:1-3. Dönüşün yönü ad YHWH Elohekha, “Tanrın HaŞem’e”, ve ölçüsü O’nun sesini dinlemektir. ↩

1911. Devarim 30:4-10. Sürgünlerin toplanması, ülkeye dönüş, yüreğin sünneti ve “bu Tora kitabında yazılı mitsvalara ve hükümlerine” dönme aynı bölümde birbirine bağlanır. ↩

1912. Yeşaya 59:20: “Tsiyon’a bir kurtarıcı gelecek, Yaakov’da suçtan dönenlere.” Masoretik metin u-le-shavei pesha be-Yaakov ifadesini kullanır. ↩

1913. Bavli, Yoma 86b. Rabbi Yonatan, Yeşaya 59:20’den hareketle teşuvanın geulayı yaklaştırdığını söyler. ↩

1914. Bavli, Sanhedrin 97b-98a. Rav, Şmuel, Rabbi Eliezer ve Rabbi Yehoşua arasında kurtuluşun teşuvaya ne ölçüde bağlı olduğu tartışılır. Sugya farklı mekanizmalar sunsa da “İsa’yı kabul etme” şartı kurmaz. ↩

1915. Heaster’ın aynı bölümde kullandığı Vayikra 26, Devarim 30, I. Melahim 8, Yeremya 3-4 ve Yeşaya 59 gibi Tanah pasajları dönüşü HaŞem’e, antlaşmaya ve günahı bırakmaya bağlar; Nasıralı İsa’yı şart olarak adlandırmaz. ↩

1916. Sanhedrin 97b’nin tartışması, Maşiah’a ilişkin zamanlamanın rabbinik gelenekte bile tek bir basit formüle indirgenmediğini gösterir. Bu kaynak katmanı Tanah’ın açık teşuva dilinden ayrıca tutulmalıdır. ↩