174. İddia: Mezmur 89 Maşiah’ın fırtınayı sakinleştireceğini bildirir

Hristiyan iddiası

“calm a storm (Ps. 89:10)”

Cevap

Tehillim 89:10’daki deniz üzerindeki egemenlik dili, İsa’nın fırtınayı sakinleştirdiği anlatılarla eşleştirilir. Hristiyan yorumun bağlantısı iki veriye dayanır: Tanah’ta denize hükmetmek ilahi kudret imgesidir; Hristiyan metinleri de İsa’yı deniz üzerinde egemenlik gösteren bir sahnede tasvir eder. Bunun Tehillim 89 tarafından önceden Maşiah’a yüklenmiş aynı eylem olup olmadığı ise ayrıca gösterilmelidir.²⁰¹³

Ancak Tehillim 89:10’da eylemi yapan Maşiah değildir. Birkaç ayet önce hitabın öznesi açıkça belirlenir: “YHWH, orduların Tanrısı, Senin gibi kim vardır?” Ardından aynı ikinci tekil kişi devam eder: “Denizin kabarmasına Sen hükmedersin; dalgaları yükseldiğinde Sen onları yatıştırırsın.”²⁰¹⁴

Bir sonraki ayet aynı özneyi korur: “Rahav’ı ezilmiş biri gibi Sen parçaladın; güçlü kolunla düşmanlarını dağıttın.” Şiirsel dizinin amacı gelecekteki kralın mucizelerini sıralamak değil, YHWH’nin yaratılış ve düşmanlar üzerindeki egemenliğini övmektir.²⁰¹⁵

Raşi de ayeti bu şekilde okur. Dalgaların yükseldiğinde Tanrı tarafından bastırıldığını açıklar; hemen sonraki “Rahav”ı Mısır ile ilişkilendirir. Yani klasik Yahudi yorumunda bu cümle Maşiah’ın gelecekte yapacağı mucizenin teknik tarifi haline gelmez.²⁰¹⁶

Hazal’ın deniz üzerine aggadaları da temel ayrımı değiştirmez. Deniz, sınırları ve dalgaları üzerinde son hüküm Kutsal Olan’a aittir. Bava Batra’daki deniz ve denizin meleği anlatıları bu kozmik egemenliği Tanrı’ya verir; insan Maşiah’ın fırtına sakinleştirmesine ilişkin bir Maşiah ölçütü üretmez.²⁰¹⁷

Burada Santala’nın kitabındaki düzen de önemlidir. “Tehillim’in Maşiah hakkında söyledikleri” başlığı altında Tehillim 89:10, Hristiyan metinlerinde İsa’ya atfedilen eylemlerle eşleştirilen bir Hristiyan liste içinde yer alır. Aynı sayfalarda bu özel ayetin rabbinik gelenekte “Maşiah fırtına sakinleştirecektir” şeklinde yorumlandığını gösteren bağımsız bir kaynak sunulmaz.²⁰¹⁸

Hristiyan metinleri bu Tanrısal deniz imgelerini İsa’ya uygular. Bu uygulama Hristiyan metinlerinin kendi teolojik yorumudur. Fakat bu, başka bir önermedir. Tanah açısından sorulan soru, Tehillim 89’un Maşiah’a bu mucizeyi görev olarak verip vermediğidir. Ayetin öznesi YHWH olduğuna göre cevap hayırdır.

İki metindeki motiflerin örtüşmesi, kehanetin öznesini değiştirmez ve Hristiyan yorumun sonucunu üretmez. YHWH hakkında söylenen bir fiili daha sonraki İsa anlatısında görmek, Tehillim’in “Maşiah’ı bu mucizeden tanıyın” dediği anlamına gelmez.

Kaynaklar

2013. Heaster, Jesus for Jews, PDF s. 7; listede Tehillim 89:10 “he will calm a storm” biçiminde Maşiah’a ait bir özellik olarak verilir. Heaster bu listenin daha önce rabbinik kaynaklarda Maşiah’a uygulanmış pasajlardan oluştuğunu söyler. ↩

2014. Tehillim 89:9–10. İbranice: “YHWH Elohei Tsevaot mi kamokha… Atta moşel be-geut ha-yam; be-so galav atta teşabbehem.” “Sen” zamiri YHWH’ye yöneliktir. ↩

2015. Tehillim 89:11–14. “Rahav” burada kaos/deniz canavarı imgesiyle ve klasik yorumda Mısır’la ilişkilendirilir; dizinin öznesi yine YHWH’dir. ↩

2016. Raşi, Tehillim 89:10–11. Raşi 89:10’daki yatıştırmayı Tanrı’nın dalgalara hükmetmesi olarak açıklar; 89:11’de Rahav’ı Mısır olarak yorumlar. ↩

2017. Bava Batra 74b, deniz ve denizin prensi hakkındaki aggadik anlatılar. Bu malzeme denizin sınırlandırılmasını ve hüküm altına alınmasını Kutsal Olan’ın kudreti olarak işler. ↩

2018. Santala, The Messiah in the Old Testament in the Light of Rabbinical Writings, “What the Psalms have to say about Christ”. Santala burada önce Hristiyan İncili’nde İsa’ya atfedilen özelliklerle Tehillim ayetlerini eşleştiren bir liste verir; Tehillim 89:10 için ayrıca bir rabbinik “Maşiah fırtına sakinleştirir” kaynağı göstermemektedir. ↩