Misyoner İddiaları Arşivi

2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

147. İddia: Zekeriya 9’daki “antlaşma kanı” Maşiah’ın dökülen kanıdır

Zekeriya 9’da Haşem, Yeruşalayim’i temsil eden Siyon’a seslenir. Önce ona kralının geleceğini, sonra antlaşma kanı sayesinde tutsaklarını çıkardığını söyler. Bu iki sözün yan yana gelmesi, antlaşmanın kime ait olduğu ve kanın nereden geldiği sorularını doğurur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Zekeriya 9’da Haşem, Yeruşalayim’i temsil eden Siyon’a seslenir. Önce ona kralının geleceğini, sonra antlaşma kanı sayesinde tutsaklarını çıkardığını söyler. Bu iki sözün yan yana gelmesi, antlaşmanın kime ait olduğu ve kanın nereden geldiği sorularını doğurur.

Bu yorumu savunan Hristiyanlar, Zekeriya 9:11’deki “antlaşmanın kanı” sözünü İsa’nın döktüğü kan olarak okurlar. Böylece Siyon’un tutsaklarının kurtarılmasını anlatan ayeti, Maşiah’ın, yani Mesih’in kendi kanını dökmesiyle ilişkilendirirler.

Tanah’ın Cevabı:

Zekeriya 9:9’da “Siyon kızı” ve “Yeruşalayim kızı”na seslenilir; kral ise “senin kralın” diye üçüncü kişi olarak anlatılır. 9:11’de “senin antlaşmanın kanı” sözü kadın olarak seslenilen aynı şehre yönelir. İbranice be-dam beritekh ifadesindeki “senin” eki Siyon’a yöneliktir; kanın kimden geldiğini tek başına söylemez.

Zekeriya 9:11’in İbranicesi גַּם־אַתְּ בְּדַם־בְּרִיתֵךְ שִׁלַּחְתִּי אֲסִירַיִךְ מִבּוֹר אֵין מַיִם בּוֹ şeklindedir: “Sana gelince, antlaşmanın kanı sayesinde tutsaklarını susuz çukurdan çıkardım.” Başlangıçtaki gam at (גַּם־אַתְּ) bir kadına “sen” diye seslenirken kullanılan biçimdedir. Burada o biçim Siyon için kullanılır. Beritekh (בְּרִיתֵךְ) sözcüğündeki iyelik eki de aynı dişil muhataba aittir. 9:9’daki Siyon kızı ve Yeruşalayim kızı hitabıyla bağlantı kurulduğunda bu muhatap Siyon’dur; kral ise malkekh (“senin kralın”) diye ayrı anlatılmıştır. Ayet, kralın kendi bedeninden kan dökmesini emreden bir ifade kullanmamaktadır.

Şemot 24:8’de Moşe, İsrael’e “İşte Haşem’in sizinle yaptığı antlaşmanın kanı” der. Tanah antlaşmanın kanını daha önce Tanrı’yla İsrael arasındaki bağ için kullanmıştır. Zekeriya 9:11, tutsakların susuz çukurdan çıkarılmasını anlatır; kralın kendi kanını dökmesini değil. Zekeriya 9:9–11’de kralın gelişi, barış vaadi ve Siyon’un antlaşma kanıyla kurtuluşu aynı anlatının parçalarıdır. Dişil hitap antlaşmanın muhatabını gösterir; kanın kraldan geldiği sonucunu vermez.

Şemot 24’te antlaşmanın kanı, halka okunan sözler üzerine yapılmış belirli bir töreni anlatır. Devarim 29:9–14’te de İsrael o antlaşmanın yükümlülüğüne girer. Oradakilerle birlikte o gün orada bulunmayan kuşaklar da anılır. Bu bağlılık için yeni bir kan töreni tarif edilmez. Zekeriya’nın sürgünden kurtuluşu “senin antlaşmanın kanı” ile ilişkilendirmesi de Haşem’in Siyon’la süren bağına dayanır. (Devarim 29:9–14).

Şemot 24:5–8, bu antlaşma kanının kaynağını da açıklar: Sunulan boğaların kanı alınır, bir kısmı sunağa ve bir kısmı halka serpilir. Kan, Tanrı’yla İsrael arasındaki antlaşmanın kurulmasında kullanılır; gelecekteki kralın kendi bedeninden akacak kan diye tanımlanmaz. Zekeriya’nın antlaşma kanını anması, önceki açık anlatıyı insan kanıyla değiştiren yeni bir sunu buyruğu değildir.

Zekeriya 9:10, Haşem’in savaş araçlarını kaldıracağını ve kralın uluslara barış bildireceğini söyler. 9:11’deki dişil “senin” eki Siyon’a yönelir. Antlaşmanın kanını İsa’nın kendi kanı saymak için bu ekin dışında ayrıca bir kanıt gerekir. Ayetin verdiği söz, Siyon’un antlaşmayla bağlantılı kurtuluşudur.

Şemot 24:8’de Moşe הִנֵּה דַם־הַבְּרִית אֲשֶׁר כָּרַת יְהוָה עִמָּכֶם עַל כָּל־הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה, “İşte Haşem’in bütün bu sözler üzerine sizinle yaptığı antlaşmanın kanı” der. Kanın kaynağı, 24:5–8’deki korban hayvanlarıdır; kanın antlaşma ile bağlantısı İsrael’in Sinay’da verdiği kabul ve buyruklarla kurulmaktadır. Zekeriya’nın geçmişteki bu antlaşma dilini kullanması, antlaşmanın tutsakların kurtuluşuyla ilişkilendirildiğini gösterir. Kanın hangi önceki kutsal uygulamayla veya antlaşmayla bağlantılı olduğu tartışılabilir; ancak “İsa’nın bedeni burada açıkça adlandırılmıştır” sonucu ayetin gramerinden çıkmaz.

Raşi, Zekeriya 9:11’deki antlaşma kanını Şemot 24’te Sinay antlaşmasında kullanılan kanla ilişkilendirir. Başka bir rabbinik yorum, Mısır’dan çıkış bağlamında Pesah sunusunun ve berit mila, yani sünnet antlaşmasının kanından söz eder. Bu yorumlar hangi kanın kastedildiği konusunda farklıdır. Ortak nokta, ayetin dilbilgisinin kanı kendiliğinden kralın kendi kanı olarak belirlememesidir. Raşi, Zekeriya 9:11.

Bir antlaşmanın Siyon’a ait olması, kanın nereden geldiğini tek başına göstermez. Kaynağı belirlemek için ayetin kendi sözleri ve Tanah’taki antlaşma örnekleri incelenir. Şemot 24 kanın kaynağını açıkça belirtirken Zekeriya 9:11 kralın kan döktüğünü söylemez. Ayetin Siyon’a verdiği kurtuluş vaadini İsa’nın kanına bağlamak, metnin belirtmediği bir kaynak ekler.

Tanah kaynakları: Zekeriya 9:9–12, özellikle 9:11; Şemot 24:5–8. Filolojik not: 9:11’deki hitap dişil tekildir; kral ile Siyon aynı gramer öznesi değildir.

Bu iddianın sayfası

85. İddia: “Halkın antlaşması” ifadesi Maşiah’ın kanıyla kurulacak yeni antlaşmayı anlatır

Antlaşma, tarafları ve bağlarını belirleyen bir sözdür. Yeşaya’da kul “halk için antlaşma” olarak verilir. Zekeriya’da tutsakların kurtuluşu antlaşmanın kanıyla ilişkilendirilir. Yeremya ise yeni bir antlaşmadan söz eder. Bu üç metinde antlaşmanın kimleri ve hangi olayları kapsadığı ayrı ayrı okunmalıdır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Antlaşma, tarafları ve bağlarını belirleyen bir sözdür. Yeşaya’da kul “halk için antlaşma” olarak verilir. Zekeriya’da tutsakların kurtuluşu antlaşmanın kanıyla ilişkilendirilir. Yeremya ise yeni bir antlaşmadan söz eder. Bu üç metinde antlaşmanın kimleri ve hangi olayları kapsadığı ayrı ayrı okunmalıdır.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Yeşaya 49:8’de kulun halk için antlaşma olarak verilmesini, Maşiah’ın, yani Mesih’in kendisini korban, başka bir deyişle Haşem’e sunulan bir kurban olarak vereceğine işaret sayarlar. Zekeriya 9:11’de tutsakları özgürlüğe çıkaran antlaşma kanını da bu kurbanın kanı olarak okurlar. Bu iki bağlantıdan, Yeremya’nın vaat ettiği yeni antlaşmanın İsa’nın ölümüyle kurulduğu sonucunu çıkarırlar.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya 49:8’de Haşem, kula kurtuluş gününde yardım ettiğini söyler ve onu koruyacağını vaat eder. “Seni halk için antlaşma olarak vereceğim” sözünün ardından kulun yapacağı işler gelir. Ülkeyi yeniden ayağa kaldıracak, ıssız kalmış mirasları paylaştıracak ve tutsaklara çıkmalarını söyleyecektir. Bu görevlendirmeyi İsa’nın kanıyla yeni bir antlaşma kurma vaadi saymak yanlıştır. Ayetteki “seni vereceğim” sözüne “korban olarak” anlamı Hristiyan yorumuyla eklenir. Yeşaya’nın cümlesinde “yeni antlaşma” ifadesi de bulunmaz. (Yeşaya 49:3–9)

Yeşaya 49:8’deki İbranice וְאֶתֶּנְךָ לִבְרִית עָם, “seni halk için antlaşma olarak vereceğim” der. Raşi, bu ifadeyi Haşem’in antlaşma halkı olmakla ilişkilendirir ve yeniden kurulacak ülkeyi Erets İsrael, yani İsrael ülkesi olarak açıklar.

İki ayet önce Haşem, “Seni uluslara ışık olarak vereceğim” der. İsrael adıyla çağırdığı kul, Yaakov’un kabilelerini ayağa kaldıracak ve İsrael’den sağ kalanları geri getirecektir. Uluslara ışık olması bu işe eklenir. Yeşaya 42’de ise “halk için antlaşma” ve “uluslar için ışık” aynı cümlede yer alır. Haşem kulun elini tutar ve onu korur. Kul körlerin gözünü açmak ve karanlıkta tutulanları hapisten çıkarmakla görevlidir. Hristiyan savı karanlıktan çıkışı ölümden dirilme olarak yorumlar. Yeşaya’nın verdiği somut bağ, tutsaklığın bitmesi ve insanların ıssız kalmış topraklarına kavuşmasıdır. (Yeşaya 49:3–12, 42:6–7)

Yeşaya, kulun halkla antlaşma ve uluslarla ışık ilişkisini daha önce de işlerle açıklar. 42:6–7’de onu elinden tutan ve koruyan Haşem’dir. Kul, kör gözlerin açılması ve karanlıkta tutulanların çıkarılmasıyla görevlendirilir. 49:8–9’da benzer sözler, ülkenin iyileştirilmesi ve tutsakların dışarı çağrılmasıyla devam eder. Peygamber, antlaşmayla verilen görevi bu eylemler üzerinden anlatır. Şemot 24’te Sinay antlaşmasının kanı tartışmasız biçimde konu edildiğinde ise korbanlar, kan ve kanın halk üzerine serpilmesi ayrı ayrı belirtilir. (Yeşaya 42:6–7).

Zekeriya’da antlaşma kanı gerçekten anılır. Önce Siyon’a eşeğe binen kralının geleceği bildirilir. Ardından Haşem, antlaşmasının kanı sayesinde tutsaklarını susuz çukurdan çıkardığını söyler. İbranice cümlede “sen”, “senin antlaşman” ve “senin tutsakların” dişil biçimdedir. İbranicede bu sözler dişil biçimde kurulduğunda burada bir şehir olarak anılan Siyon’a, yani Yeruşalayim’e seslenilir. Antlaşma da tutsaklar da Siyon’la ilişkilendirilir. Ayetten bu kanın kralın bedeninden geldiği sonucu çıkmaz.

Tora’da kanla anılan antlaşmanın açık bir örneği vardır. Moşe Sinay’da boğaların kanını halkın üzerine serper ve onu Haşem’in İsrael’le yaptığı antlaşmanın kanı olarak adlandırır. Zekeriya’nın sözleri de Siyon’la bağı zaten kurulmuş bir antlaşmaya dayanır. Raşi, bu kanı Sinay’da halkın üzerine serpilen antlaşma kanıyla açıklar. (Zekeriya 9:9–12, Şemot 24:3–8)

Yeremya yeni antlaşmanın taraflarını ve getireceği değişikliği açıkça adlandırır. Haşem onu İsrael evi ve Yehuda eviyle yapacak, kendi Tora’sını içlerine yerleştirip yüreklerine yazacaktır. Bu söz, halkın Tora’yı gönülden benimseyeceğini anlatır. Küçüğünden büyüğüne hepsi O’nu tanıyacak ve Haşem günahlarını bağışlayacaktır. Malaki’nin bütün İsrael’e Moşe’nin Tora’sını hatırlatması da bu devamlılığı gösterir. Hristiyan savı Yeşaya’daki “verme”, Zekeriya’daki “kan” ve Yeremya’daki “yeni antlaşma” sözlerini birleştirirken her birinin kime ve hangi işe bağlandığını değiştirir. Yeşaya’da kul sürgünün yıktığını onarır. Zekeriya Siyon’a kendi antlaşması üzerinden seslenir. Yeremya’da Haşem, Tora’sını İsrael ile Yehuda’nın yüreğine yazar. Bu sözlerden İsa’nın kanıyla kurulmuş bir antlaşma çıkarmak, açıklanması gereken Hristiyan öğretisini ayetlerin içine önceden yerleştirmektir. (Yeremya 31:31–34, Malaki 3:22)

Tanah kaynakları · Yeşaya 49:3–9 · 42:6–7 · Zekeriya 9:9–12 · Şemot 24:3–8 · Yeremya 31:31–34 · Malaki 3:22.

Bu iddianın sayfası