Misyoner İddiaları Arşivi

4 iddia 1 ilgili makale Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

İddialar ve Cevaplar

41. İddia: Tehilim 40 kusursuz Maşiah’ın konuşmasıdır

Tehilim 40, bir sıkıntıdan kurtulan insanın şükrüyle başlar. Konuşan kişi Haşem’in isteğini yerine getirme arzusunu dile getirir, sonra yeniden yardım ister. Kimin konuştuğunu anlamak için mezmurun bu bölümlerini birlikte okumak gerekir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 40, bir sıkıntıdan kurtulan insanın şükrüyle başlar. Konuşan kişi Haşem’in isteğini yerine getirme arzusunu dile getirir, sonra yeniden yardım ister. Kimin konuştuğunu anlamak için mezmurun bu bölümlerini birlikte okumak gerekir.

Tehilim 40’ı İsa’ya bağlayan Hristiyanlar, mezmurda konuşan kişinin kusursuz Maşiah, yani Mesih olduğunu söylerler. Onlara göre İsa, Haşem’in isteğini yapmak için geldi ve kendisi için hazırlanan bedeni insanların günahları uğruna sundu. Hayvan kurbanlarını bu son kurbana hazırlık sayarlar. İsa gelince o kurbanların görevinin tamamlandığını savunurlar. David’in sözlerinin kendi yaşadıklarından doğmuş olabileceğini de kabul ederler, ancak bu sözlerin asıl ve eksiksiz karşılığını İsa’da bulduğunu söylerler.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 40’ın başlığı mezmuru David’e bağlar. David, Haşem’in kendisini ağır bir sıkıntıdan kurtardığını anlatır. Ardından O’nun isteğini yapmaktan hoşlandığını, Tora’nın içinde olduğunu söyler. Aynı mezmurun ilerleyen bölümünde ise kendi suçlarından söz ederek yeniden yardım ister. Bu sözler, sıkıntı yaşayan, Haşem’e bağlanan ve kendi hatalarıyla yüzleşen bir insanın duasıdır.

David, Haşem’in onu bir çukurdan ve balçıktan çıkardığını, ayaklarını kayanın üzerine koyduğunu ve ağzına yeni bir şarkı verdiğini söyler. Bu kurtuluştan sonra şöyle konuşur: “Kurban ve sunu istemedin; bana kulaklar açtın; yakmalık sunu ve günah sunusu talep etmedin.” Sonra ekler: “İşte geldim... Tanrım, isteğini yerine getirmekten hoşnutum; Tora’n içimdedir.” David’in karşılığı, Haşem’in sözünü dinlemek ve O’nun isteğini yerine getirmektir. Tehilim 40:1–9

Menahem ben Saruk, Mahberet adlı eserinde kulakların açılmasını Tanrı’nın sözlerini işitmek ve yerine getirmekle ilişkilendirir. Ona göre “İşte geldim” diyen kişi, kitapta yazılı olanı yapmaya hazır olduğunu söyler.

Ohr HaMeir ise Raşi’nin kulakları Tora sözlerini işitmekle ilişkilendiren açıklamasını aktarır; ardından insanın günlük konuşmalarda bile kendisine yol gösterecek bir öğüt duyabilmesini anlatır. Mahberet, zevah; Ohr HaMeir

Şemuel’in Kral Şaul’a söylediği söz, itaat ile kurban arasındaki ilişkiyi açıklar. Şaul, Haşem’in emrine aykırı olarak sağ bırakılan hayvanları kurban etmekten söz eder. Şemuel ona, “Söz dinlemek kurbandan iyidir” der. Kurban sunmak, çiğnenen buyruğun yerine geçmez. Şemuel Alef 15:20–23

Tehilim 51’de de benzer bir anlatım vardır. David önce kırılmış ve pişmanlık duyan yüreğin değerinden söz eder. Ardından Haşem’in doğru sunulmuş kurbanlardan hoşnut olacağını ve sunağa boğalar getirileceğini söyler. İki ifade aynı duada yer alır: İnsan Haşem’e döner ve O’nun buyurduğu hizmeti yerine getirir. Tehilim 51:18–21

Tehilim 40’taki “Kitap tomarında benim hakkımda yazılmıştır” sözü de hemen ardından gelen Tora bağlılığıyla birlikte durur. Tora, kraldan kendisi için bir nüsha yazmasını, onu her gün okumasını ve emirlerini uygulamasını ister. Mezmur, tomarın hangi bölümünden söz ettiğini belirtmez; konuşan kişinin Tora’yı yerine getirme isteğini açıkça söyler. Yeremya da İsrael’e verilecek antlaşmada Tora’nın halkın içine konacağını ve yüreğine yazılacağını bildirir. Devarim 17:18–20; Yeremya 31:33

Yahudi kaynaklarında David’in bu sözleri farklı yönlerden ele alınır. Menorat HaMaor, “İsteğini yapmaktan hoşnutum” sözünü mitsvaları Tanrı’nın isteğini yerine getirme niyetiyle yapmak için kullanır. Pesikta de-Rav Kahana ise “Tora’n içimdedir” sözünü David’in yiyeceğinden gerekli payları ayırmasına bağlar. Şem HaGedolim de başka bir yorumda kitap tomarını David’in Mezmurlarıyla ilişkilendirir. Menorat HaMaor; Pesikta de-Rav Kahana 10:2; Şem HaGedolim

Hristiyan yorumunda kulakların açılması, Şemot’ta efendisinin yanında kalmayı seçen kölenin kulağının delinmesiyle de ilişkilendirilir. İki ayette kulak ve bağlılık vardır; kullanılan fiiller ise farklıdır. Mezmurdaki כָּרִיתָ (karita) “kazdın” veya “açtın” anlamına gelir. Kölenin kulağını delmek için Şemot’ta וְרָצַע (ve-ratsa) kullanılır. Köle, efendisini ve ailesini sevdiği için onun yanında yaşamayı ve çalışmayı seçer. Tehilim 40:7; Şemot 21:5–6

Mezmurun İbranicesinde אָזְנַיִם כָּרִיתָ לִּי (oznayim karita li), yani “bana kulaklar açtın” yazılıdır. Grekçe metin geleneğinde ise “Bana bir beden hazırladın” biçimi bulunur. İbraniler 10:5 de bu biçimi kullanır.

Hristiyan açıklaması, kulakları itaat eden bedenin bir parçası olarak görür ve bedenin ölüm pahasına itaat için hazırlandığını söyler. Fakat bir bedenin hazırlanması ile onun bütün insanların günahları için kurban edilmesi arasında ayrı bir adım vardır. Mezmur, konuşanın ne yapmak istediğini kendisi söyler: Haşem’in isteğini yerine getirmek ve Tora’sını içinde taşımak.

Bu sözlerden birkaç ayet sonra aynı kişi şöyle der: “Suçlarım beni yakaladı.” Bunların başındaki saçlardan fazla olduğunu, yüreğinin gücünü yitirdiğini söyler. Kendisini öldürmek isteyenler karşısında Haşem’den yardım ister. Hristiyan yorumunda bu suçlar, konuşanın kendi yaptıkları yerine başkaları için üstlendiği suçlar olarak açıklanır. Mezmurun söylediği ise עֲוֹנוֹתַי (avonotay), yani “suçlarım”dır. Tehilim 40:13–14

Bat Ayin, bu ifadeyi insanın kendi kusurlarını göremeyecek duruma düşmesiyle ilişkilendirir. Ohr HaMeir de günahların insanın Tora’nın ışığını görmesine engel oluşunu anlatırken aynı sözü kullanır. Bat Ayin; Ohr HaMeir

Tehilim 40’ta David, “suçlarım” der. Yeşaya 53:4–6’da ise “hastalıklarımız”, “isyanlarımız” ve “suçlarımız” diyenler kuldan üçüncü kişi olarak söz eder. Bir önceki sahnede uluslar ve krallar, İsrael’in yükselmesi karşısında şaşırmıştır (Yeşaya 52:15). Şimdi suç kendilerine, ondan doğan acı ise kula aittir. Bu iki ayrı konuşmayı tek kişinin sözleri saymak, David’in kendi suçunu başkalarından aldığı bir yüke dönüştürür. Mezmurun İbranicesi buna izin vermez.

Mezmurun başındaki çukur ve balçık da kurtarılmanın güçlü bir anlatımıdır. Tehilim 69’da suya ve balçığa batmak, yardım isteyen insanın yaşadığı sıkıntıyı anlatır. Şemot Rabba, Tehilim 40’taki çukuru Mısır’la, balçığı kölelerin çalıştığı harçla, yeni şarkıyı da denizin geçilmesinden sonraki şarkıyla ilişkilendirir. Aggadat Bereşit ise David’in yaşadığı sıkıntıların ardından kurtulup şarkı söylemesini anlatırken aynı mezmura başvurur. Tehilim 69:2–4; Şemot Rabba 23:12; Aggadat Bereşit 60:1

David, kurtarıldığı için Haşem’e şükreder; O’nun isteğini yapmayı arzular ve suçlarıyla karşılaştığında yine O’ndan yardım ister. Mezmuru günahsız bir insanın kurban edilmesi ve Tora’nın kurban hükümlerinin kaldırılması olarak okumak, David’in duasına kendi sözlerinde bulunmayan bir anlam yükler.

Tanah kaynakları: Tehilim 40:1–18; 51:18–21; 69:2–4; Şemuel Alef 15:20–23; Devarim 17:18–20; Şemot 21:5–6; Yeremya 31:33; Yeşaya 53:4–6. İbranice metin karşılaştırması: Devarim 17:18–20. Ayet numaraları Masoretik metne göredir. Tehilim 40:7, 9, 13 ve 18, birçok Hristiyan baskısında sırasıyla 40:6, 8, 12 ve 17 olarak numaralanır.

Bu iddianın sayfası

209. İddia: Mezmurlar 40’taki “kulaklarımı kazdın” köle kulağına gönderme yapar ve kusursuz insan korbanını gösterir

Tehilim 40’ta dua eden kişi Tanrı’ya “Kulaklarımı kazdın” der. Şemot 21’de ise efendisinin yanında kalmayı seçen bir kölenin kulağı delinir. Her iki metinde de kulaktan söz edilir. Bunun nasıl bir davranışı anlattığını, kullanılan fiil ve sözün yer aldığı bölüm gösterir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 40’ta dua eden kişi Tanrı’ya “Kulaklarımı kazdın” der. Şemot 21’de ise efendisinin yanında kalmayı seçen bir kölenin kulağı delinir. Her iki metinde de kulaktan söz edilir. Bunun nasıl bir davranışı anlattığını, kullanılan fiil ve sözün yer aldığı bölüm gösterir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, mezmurdaki “Kulaklarımı kazdın” sözünü Şemot’taki kulağı delinen köleye bağlarlar. Efendisine bağlı kalmayı seçen kölenin Maşiah’ın Tanrı’ya kusursuzca itaat edeceğini gösterdiğini söylerler. Onlara göre mezmur, İsa’nın insanların günahları için kendisini korban olarak sunacağını da bildirir.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 40 ile Şemot 21, kulaktan söz ederken iki ayrı İbranice fiil kullanır. Mezmurda kulakların açılması, Tanrı’nın isteğini işitip uygulamayla ilgili sözlerin hemen öncesinde gelir. Şemot’ta ise efendisinin yanında kalmayı seçen kölenin kulağı bir araçla delinir.

Geleneksel İbranice metnin, yani Masoretik metnin numaralandırmasıyla Tehilim 40:7’de, bazı Hristiyan çevirilerinde 40:6’da, אָזְנַיִם כָּרִיתָ לִּי, “Benim için kulaklar açtın” denir. Karita, כרה kökünden gelir ve kazmak veya oymak anlamıyla ilişkilidir.

Şemot 21:6’da וְרָצַע אֲדֹנָיו אֶת־אָזְנוֹ בַּמַּרְצֵעַ, “Efendisi onun kulağını bizle delecek” denir. Buradaki delme fiili רצע kökündendir. Biz, bu örnekte kulağa delik açmak için kullanılan sivri uçlu araçtır. Ortak “kulak” sözcüğü, iki sahnenin aynı işi anlattığını göstermez.

Tehilim 40:8–9’da konuşan kişi Tanrı’nın isteğini yapmaktan hoşnut olduğunu ve Tora’nın kendi içinde, yani düşüncesinde ve isteğinde yer ettiğini söyler: לַעֲשׂוֹת־רְצוֹנְךָ אֱלֹהַי חָפָצְתִּי וְתוֹרָתְךָ בְּתוֹךְ מֵעָי. Raşi ve Radak kulağın açılmasını Tanrı’nın sözünü işitme ve O’na itaatle ilişkilendirir. Yeşaya 50:5’te de kulağın açılması ve başkaldırmama birlikte anlatılır.

Aynı mezmurun 40:13 ayetinde konuşan kişi הִשִּׂיגוּנִי עֲוֹנֹתַי, “Günahlarım beni yakaladı” der ve bunların başındaki saçlardan çok olduğunu söyler. Tanrı’nın isteğini yapmayı istemesiyle kendi günahlarını kabul etmesi aynı duada yer alır. Mezmurun tamamından hayatı boyunca hiç günah işlememiş bir insanın konuştuğu sonucu çıkarılamaz.

Şemuel Alef 15:22, Tanrı’nın sesini dinlemenin korbandan daha iyi olduğunu söyler. Bu, Tora’nın emrettiği bütün korbanları geçersiz kılan bir hüküm değildir. Ayet, bir korban sunmanın Tanrı’nın buyruğunu dinlemenin yerini tutmayacağını vurgular. Korbanlar yerine ileride bir insanın öldürülmesini emretmez.

İbraniler 10:5, eski Yunanca çevirideki σῶμα δὲ κατηρτίσω μοι, “Bana bir beden hazırladın” ifadesini kullanır. Masoretik İbranicede ise “benim için kulaklar açtın” yazılıdır. İbraniler, beden ve korban hakkındaki yorumunu bu Yunanca söz üzerine kurar. İbranice mezmurda kulakların açılması, Tanrı’nın isteğini dinlemek ve uygulamakla ilgilidir. Üstelik konuşan kişi kendi günahlarını açıkça kabul eder. Bu mezmur, İsa’nın günahsız bir insan olarak korban sunulacağını haber vermez.

Tanah kaynakları: Tehilim 40:7–13; Şemot 21:6; Yeşaya 50:5; Şemuel Alef 15:22; Tehilim 51:18–19. Yorumlar: Raşi ve Radak, Tehilim 40:7. Karşılaştırılan Hristiyan kaynakları: İbraniler 10:5–10.

Bu iddianın sayfası

249. İddia: Tehilim 40’taki “çukurdan çıkardı” sözü Maşiah’ın dirilişini bildirir

Tehilim 40’ta dua eden kişi, Tanrı’nın kendisini balçıklı bir çukurdan çıkarıp ayaklarını kayaya bastırdığını söyler. En başta yardım için yakarır, sonrasında kurtulduğu için Tanrı’yı över. Çukurun neyi anlattığı, şiirde kişinin başına neler geldiğine bakılarak anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 40’ta dua eden kişi, Tanrı’nın kendisini balçıklı bir çukurdan çıkarıp ayaklarını kayaya bastırdığını söyler. En başta yardım için yakarır, sonrasında kurtulduğu için Tanrı’yı över. Çukurun neyi anlattığı, şiirde kişinin başına neler geldiğine bakılarak anlaşılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, çukur ve balçık sözlerini öldürülmek istenen Maşiah’la ilişkilendirirler. Tanrı’nın onu çukurdan çıkarmasını ölümden diriltmesi olarak okurlar. Onlara göre Tehilim 40, İsa’nın ölümünden sonra dirileceğini önceden bildirir.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 40’ta dua eden kişi Tanrı’nın kendisini derin bir sıkıntıdan kurtardığını söyler. Fakat çukurdan çıkarılma ifadesi tek başına öldükten sonra mezardan dirilmek demek değildir. Mezmur, bu kurtuluşu çukur ve balçıktan kayaya çıkarılma görüntüsüyle anlatır. Dua eden kişinin daha sonra ne söylediği, bu ifadenin anlamını açıklar.

İbranice numaralandırmada Tehilim 40:2–3’te konuşan kişi, Tanrı’yı sabırla beklediğini ve Tanrı’nın da feryadına kulak verdiğini söyler. Ardından וַיַּעֲלֵנִי מִבּוֹר שָׁאוֹן מִטִּיט הַיָּוֵן, “Beni uğultulu çukurdan, balçıklı çamurdan çıkardı” der. Tanrı onun ayaklarını kaya üzerine koyar ve adımlarını sağlamlaştırır. Sonraki ayette ağzına yeni bir ilahi verilir.

Bor, çukur veya su biriktirmek için kullanılan sarnıç demektir. Bazı ayetlerde ölüler ülkesini de çağrıştırabilir. Burada balçık ve kayanın karşı karşıya getirilmesi, kişinin ayaklarının saplandığı bir yerden sağlam basabildiği bir yere taşınmasını anlatır. Çukur tehlikeyi, kaya ise tehlikeden çıkıp sağlam ve güvenli bir yere kavuşmayı anlatır. Ayette kişinin öldüğü, gömüldüğü ve yeniden yaşadığı söylenmez.

Tehilim 69:2–3’te benzer sözler kullanılır. Konuşan kişi derin sulara ve balçığa saplandığını anlatır. Tehilim 30:4’te Şeol ve çukur diliyle kurtuluş dile getirilir. Bu tür sözler, ölüm tehlikesinin ne kadar ağır olduğunu anlatmak için de kullanılabilir. Şeol veya çukur sözünün geçmesi, kişinin öldüğünü ve bedeniyle dirildiğini tek başına göstermez.

Mezmurun devamındaki konuşan kişi, הִשִּׂיגוּנִי עֲוֹנֹתַי, “Suçlarım beni yakaladı” der. Suçlarının başındaki saçlardan çok olduğunu söyler (40:13). Çukurdan çıkarılan kişiyle kendi suçlarını kabul eden kişi aynıdır. İlk kısmı günahsız bir Maşiah’ın yaşam öyküsü sayan yorumun, bu itirafı da açıklaması gerekir.

Midraş Tanhuma’nın Beşalah bölümünde çukur ve balçık Mısır’daki köleliği ve tuğla çamurunu, yeni ilahi ise kurtuluşu anlatan bir benzetme olarak okunur. Bu midraşik açıklama mezmurun tek düz anlamı değildir. Bu örnek, aynı sözlerin bir halkın tarihte kölelikten kurtulmasıyla da ilişkilendirildiğini gösterir.

Tanah dirilişten açıkça söz ettiğinde farklı ifadeler kullanır. Yeşaya 26:19 “Ölülerin yaşayacak” der. Daniel 12:2, toprağın tozunda uyuyanların uyanacağını bildirir. Tehilim 40 ise feryat, kurtuluş, övgü ve yeniden yardım isteme diliyle ilerler.

Tehilim 40’ın çukur imgesi, Tanrı’nın sıkıntı içindeki kişiyi kurtarmasını anlatır. İsa’nın öldükten sonra dirileceğini adı ve zamanı belirlenmiş bir peygamberlik olarak bildirmez.

Kaynaklar: Tehilim 40:2–17, özellikle İbranice numaralandırmada 40:3 ve 13; Tehilim 30:4, 69:2–3; Yeşaya 26:19; Daniel 12:2; Midraş Tanhuma Buber, Beşalah 12.

Bu iddianın sayfası

42. İddia: “Korban istemedin” cümlesi hayvan korbanlarının sona ereceğini bildirir

Tehilim 40’ta kurban hakkında söylenen sözün hemen yanında, Haşem’in isteğini yerine getirme arzusu anlatılır. Burada asıl soru, mezmurun kurbanla itaat arasında nasıl bir ilişki kurduğudur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 40’ta kurban hakkında söylenen sözün hemen yanında, Haşem’in isteğini yerine getirme arzusu anlatılır. Burada asıl soru, mezmurun kurbanla itaat arasında nasıl bir ilişki kurduğudur.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Tehilim 40’taki “Kurban istemedin” sözünden hayvan kurbanlarının geçici bir görev taşıdığı sonucunu çıkarırlar. Onlara göre Haşem bu sunuları bir hazırlık olarak emretti ve İsa’nın kusursuz kurbanıyla bu dönem sona erdi. Haşem’in asıl istediği tam itaatin ve günahlar için kalıcı bağışlanmanın, İsa’nın kendisini sunmasıyla gerçekleştiğini söylerler.

Tanah’ın Cevabı:

Haşem’in emrettiği kurbanı sunmak da O’na itaatin bir parçasıdır. Ancak insan bir emri çiğneyip bunun yerine kurban getirerek söz dinlemiş sayılamaz. Tehilim 40’ta kurban ile itaat arasındaki ilişki böyle kurulur: Kulaklar Haşem’in sözünü işitmeye açılır ve insan O’nun isteğini yapmaya yönelir.

Tehilim 40:7–9’da “Kurban ve sunu istemedin; bana kulaklar açtın” denir. David ardından “Tanrım, isteğini yerine getirmekten hoşnutum; Tora’n içimdedir” der. İki cümlede aynı İbranice kök kullanılır: חָפַצְתָּ (hafatsta), “istedin” ve חָפָצְתִּי (hafatsti), “istedim” veya “hoşnut oldum”. David, kendisine verilen kulaklarla Haşem’in sözünü dinlemek ve O’nun istediğini yapmak ister.

Aynı kök, Şemuel Alef 15:22’de de yer alır. Şaul, Amalek hakkındaki emri tam yerine getirmemiş ve hayvanların en iyilerini bırakmıştır. Bunların Haşem’e sunulacağını söyleyince Şemuel ona şu soruyu yöneltir: Haşem kurbanlardan, kendi sözünün dinlenmesi kadar hoşnut olur mu? Cevabı açıktır: “Söz dinlemek kurbandan iyidir.” Şaul’un getirmek istediği sunu, yerine getirmediği emrin yerini tutmaz.

Menahem ben Saruk, Mahberet’te iki metin arasındaki bağı kurar. Tehilim 40’ta açılan kulakları Tanrı’nın sözlerini dinlemek ve uygulamakla ilişkilendirir. David’in “İşte geldim” sözünü de kitapta yazılı emirleri yerine getirme isteği olarak açıklar. Mahberet, zevah

Tehilim 51:18–21’de de David günahı için tövbe ederken kurbandan önce kırılmış bir yürekten söz eder. Siyon’un iyiliğini ve Yeruşalayim’in duvarlarının kurulmasını diler. Ardından Haşem’in doğru sunulmuş kurbanlardan hoşnut olacağını ve sunağa boğalar getirileceğini söyler. Tövbe ile kurban aynı duada yer alır.

Yeşaya 1:11–17’de Haşem, elleri kana bulanmış insanların kurbanlarını, tütsülerini ve bayram toplantılarını reddeder. Çok dua etseler de onları dinlemeyeceğini söyler. Ardından ne yapmaları gerektiğini açıklar: Kötülüğü bırakmalı, adaleti aramalı, yetimin ve dulun hakkını savunmalıdırlar. Aynı kitapta Haşem’e bağlanan ve Şabat’ı koruyan yabancıların sunularının kabul edileceği bildirilir. Tapınak da bütün halklar için dua evi olarak anılır. Yeşaya 56:6–7

Tiferet Şlomo, Tehilim 40 ve Yeşaya 1’i birlikte ele alır. Günah işlemeye devam edip sonradan kurban getirmeyi yeterli sayan kişiyi anlatır; kurbanın, insanın dönüşünün yerine geçemeyeceğini söyler. Tiferet Şlomo

Hoşea 6:4–7’de Haşem, İsrael ve Yehuda’nın bağlılığını çabucak dağılan sabah sisine benzetir. Onlardan sadık sevgi ve Tanrı bilgisi ister. Menorat HaMaor da bu sözleri, iyilik yapmanın değerini anlatırken kullanır. Menorat HaMaor

Mika 6:6–8’de insan Haşem’e ne sunması gerektiğini sorar. Bir buzağıdan binlerce koça, yağ ırmaklarına ve sonunda ilk doğan çocuğuna kadar uzanan bir dizi sayar. Peygamberin cevabı açıktır: Adil davranmak, iyiliği sevmek ve Tanrı’yla alçakgönüllülük içinde yürümek. Akedat Yitshak, bu sözleri çocuğun öldürülmesi yerine insanın Tanrı’ya bağlılığı ve doğru davranışıyla ilişkilendirir. Akedat Yitshak

Tanah gelecekte arınmış bir halkın ibadetini anlatırken de sunuları korur. Malaki 3:1–4’te Levi oğulları arındırılır ve doğru biçimde sunu getiren kişiler haline gelir; Yehuda ile Yeruşalayim’in sunusu geçmiş günlerde olduğu gibi Haşem’e hoş gelir. Yeremya 33:17–22’de David’in soyuna ilişkin vaatle birlikte, yakmalık sunu ve diğer kurbanları getiren Levi kohenlerinin, yani Tapınakta görevli din adamlarının sürekliliği de güvenceye alınır.

Yalkut Şimoni, Tapınak yıkıldıktan sonra Yeremya’nın sözleri üzerine sorulan bir soruyu aktarır. Cevapta, kohenlerin ve Levililerin kurban hükümlerini öğrenmesi, sunu getirmiş gibi değerlendirilmeleriyle ilişkilendirilir. Yalkut Şimoni, Yeremya, 321:5

Yehezkel 44:23–24, kohenlerin halka kutsalla sıradanı ve temizle kirliyi ayırmayı öğreteceğini söyler. Kohenler Haşem’in hükümlerine göre yargılayacak, bayramlarını ve Şabatlarını koruyacaktır. Yehezkel 45:15–25’te ise halk adına kefaret, yani arınma sağlamak için sunular getirilir. Tapınağın arındırılması için kanın nereye sürüleceği, bayramlarda hangi hayvanların sunulacağı anlatılır. Önder, kendisi ve halk için bir günah sunusu getirir.

Hristiyan açıklamalarından biri, gelecekte hayvan sunulacağını kabul eder; bunların İsa’nın ölümünü hatırlatacağını söyler. Başka bir açıklama, sunuları yalnız Tapınağın törensel arınmasıyla ilişkilendirir. Yehezkel ise hem İsrael adına arınmadan hem Tapınağın temizlenmesinden söz eder. Peygamberin tarif ettiği hizmette hayvanlar yeniden sunulur. Bu sunuların Tapınağın ve halkın arınmasındaki işlevi de belirtilir.

Yehezkel 43:10–12’de Tapınağın biçimi ve hükümleri halka gösterilecek, yazılacak ve uygulanacaktır. Sonraki bölümler, Şabat hizmetinden sunulacak hayvanlara kadar bu hükümleri açıklar.

Arvei Nahal, kurban sunulamadığı dönemde kurbanlarla ilgili Tora hükümlerini öğrenmeyi ve onları yerine getirme isteğini korumayı anlatır. Eser, Haşem’in sunuların fiilen getirilmesini de emrettiğini belirtir. Arvei Nahal

Tehilim 40’ın İbranicesinde “kulaklar”, Grekçe metin geleneğinde ve İbraniler 10:5’te ise “beden” yer alır. Mezmur, devamında kişinin Haşem’in isteğini yapma arzusunu ve Tora’ya bağlılığını anlatır. Aynı kişi birkaç ayet sonra “Suçlarım beni yakaladı” diyerek yardım ister. Hristiyan yorumunda bunlar başkalarından üstlenilen suçlar olarak açıklanır.

Haşem kurban emrettiğinde onu getirmek itaattir. Tehilim 40, insanın bu itaati yüreğinde de taşımasını anlatır: “Tanrım, isteğini yerine getirmekten hoşnutum; Tora’n içimdedir.” Tanah, hem bu bağlılığı hem de gelecekteki sunuları anlatır. Hayvan kurbanlarının yerini insan kurbanının aldığı iddiası, mezmurun söylediğiyle ve peygamberlerin verdiği hükümlerle uyuşmaz.

Tanah kaynakları: Tehilim 40:7–13; Tehilim 51:18–21; Şemuel Alef 15:22 (bağlam: 15:20–23); Yeşaya 1:11–17; Yeşaya 56:6–7; Hoşea 6:4–7; Mika 6:6–8; Malaki 3:1–4; Yeremya 33:17–22; Yehezkel 43:10–12; Yehezkel 44:23–24; Yehezkel 45:15–25. Ayet numaraları Masoretik metne göredir; Tehilim 40:7–9 ile 51:18–21, birçok Hristiyan baskısında 40:6–8 ile 51:16–19’dur.

Bu iddianın sayfası

İlgili Makaleler