Misyoner İddiaları Arşivi

5 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

84. İddia: Yeşaya 49 İsrael tarafından reddedilen Maşiah’ı anlatır

Yeşaya 49’da Haşem, kuluna “İsrael” diye seslenir. Ardından ona dağılmış İsrael’i geri getirme ve diğer halklara ışık olma görevi verir. Kulun kimi temsil ettiği ve diğer halklara neden ulaştığı, bölümde bu iki görevin nasıl birbirine bağlandığına bakılarak anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya 49’da Haşem, kuluna “İsrael” diye seslenir. Ardından ona dağılmış İsrael’i geri getirme ve diğer halklara ışık olma görevi verir. Kulun kimi temsil ettiği ve diğer halklara neden ulaştığı, bölümde bu iki görevin nasıl birbirine bağlandığına bakılarak anlaşılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, kul İsrael’i Haşem’e geri getirmekle görevlendirildiği için onun İsrael halkının kendisi olamayacağını söylerler. Onlara göre kulun “İsrael” diye anılması, Maşiah’ın, yani Mesih’in halkı tek bir kişi olarak temsil etmesinden gelir. İsrael’in bu Maşiah’ı reddetmesi üzerine kurtuluşun diğer halklara açıldığını savunurlar ve hor görülen kulun İsa olduğunu söylerler.

Tanah’ın Cevabı:

Haşem kula doğrudan adıyla seslenir. “Sen Benim kulumsun, İsrael. Yüceliğimi senin aracılığınla göstereceğim.” Birkaç ayet sonra görevini de verir. Kul, Yaakov’u Haşem’e döndürecek ve İsrael’den sağ kalanları geri getirecektir. Bu iki söz birbirini bozmaz. İsrael’in içinden çıkan bir peygamber halkı adına konuşabilir ve aynı halkı uyarmakla görevlendirilebilir. İsrael’in Haşem’e bağlı kalan kesimi de dağılmış halkının yeniden toplanmasına hizmet edebilir. Halkını geri çağıranla geri çağrılanlar farklı görevler üstlenir. Bu iki taraf yine de aynı halka ait olabilir. Bu ayrımdan İsa’nın kimliğini çıkarmak yanlıştır. (Yeşaya 49:3–6)

Raşi, bölümün başlangıcında konuşanı, İsrael’i uyarmakla görevli peygamber Yeşaya olarak açıklar. Tanah’ın Aramice çeviri ve açıklaması olan Targum Yonatan, 49:3’te “kulum İsrael” der; 49:6’da ise kabileleri geri getirmekle görevli olanları “kullarım” diye çoğul anar. Bu açıklamalar, halkın içinden bir kişinin veya topluluğun aynı halk için görev üstlenebileceğini gösterir.

Yeşaya’nın başka yerlerinde de Haşem, Avraam’ın soyuna “İsrael, kulum” diye seslenir. Yaakov’u rahimden biçimlendirenin kendisi olduğunu söyler. Dolayısıyla 49. bölümde kulun daha doğmadan çağrılması ve tek ağızdan konuşması, İsrael adının ancak tek bir kişiye ait olabileceğini göstermez. Kula verilen kılıç benzetmesi de önce onun ağzına, yani sözüne bağlanır.

Öte yandan İsrael adını taşıyan herkes aynı şekilde davranmaz. Yeşaya, Haşem’in adını anarken doğrulukla davranmayan İsraellilerden söz eder. Baskıdan kurtulup Haşem’e dayanacak halkın sağ kalan kesimini ve uğruna halkın bütünü yok edilmeyecek kulları da tanır. Böylece İsrael adını koruyarak halkın içinde farklı roller bulunduğunu gösterir. (Yeşaya 41:8–9, 44:1–2,21, 48:1–8, 10:20–22, 65:8–9)

Kul, emeğinin boşa gittiğinden yakınır. Ardından hakkını ve emeğinin karşılığını Haşem’e bırakır. Haşem de Yaakov’un kabilelerinin ayağa kaldırılmasını ve İsrael’in geri getirilmesini yeniden dile getirir. Buna uluslara ışık olma görevini ekler. Böylece Haşem’in kurtuluşu dünyanın uçlarına ulaşacaktır. Hristiyan iddiası bu genişlemeyi bir reddedilmenin sonucu sayar. Oysa kulun İsrael’e yönelik işi aynı cümlenin içinde sürer. Uluslara ulaşan ışık, İsrael’in yerine başka bir halkın konulmasına dayanmaz. (Yeşaya 49:1–6)

Hor görülmenin ardından ne olacağı da bellidir. Haşem, hükümdarların kulu durumundaki kişiye kralların ayağa kalkacağını ve yöneticilerin önünde eğileceğini söyler. Ayette adı verilmeyen ulusu Yahudiler, hor görülen kişiyi İsa diye belirlemek, metnin vermediği iki kimliği ona ekler. Raşi hor görüleni İsrael olarak açıklar. Aşağılanma sahnesinde ölüm, çarmıh, başkalarının günahını üstlenme veya diriliş anlatılmaz. Bölüm ilerlediğinde aynı saygı görüntüsü Siyon için de kullanılır. Uluslar onun oğullarını ve kızlarını taşır. Krallar çocuklarının koruyucusu olur, saray kadınları onları emzirir ve yöneticiler önünde eğilir. Böylece önce hükümdarların baskısı altında yaşayıp sonra onların saygısını görmek, Siyon’un çocuklarına kavuşmasıyla birleşir. (Yeşaya 49:7, 49:23)

“Seni halk için antlaşma olarak vereceğim” sözünün ardından gelen işler de bu dönüşe aittir. Ülke yeniden ayağa kaldırılır, ıssız kalmış miraslar paylaştırılır ve tutsaklara çıkmaları söylenir. Kulun kanının dökülmesi veya korban olarak sunulması bu cümleye Hristiyan yorumuyla eklenir. İsa da burada verilen ülkeyi yeniden kurma ve sürgünleri geri getirme işlerini gerçekleştirmemiştir. Siyon kendisini unutulmuş sanır. Haşem ona “Ben seni unutmayacağım” diye cevap verir. İsa’nın reddedildiğini ve bu yüzden kurtuluşun İsrael’den alınıp uluslara verildiğini ileri süren yorum, bölümün söylediği şeyi tersine çevirir. Yeşaya’nın vaadinde uluslar İsrael’in yerini almaz. Siyon’un çocuklarını geri getirirler. (Yeşaya 49:8–23)

Tanah kaynakları · Yeşaya 49 · 49:3–9 · 49:23 · 41:8–9 · 44:1–2,21 · 48:1–8 · 65:8–9 · 10:20–22.

Bu iddianın sayfası

85. İddia: “Halkın antlaşması” ifadesi Maşiah’ın kanıyla kurulacak yeni antlaşmayı anlatır

Antlaşma, tarafları ve bağlarını belirleyen bir sözdür. Yeşaya’da kul “halk için antlaşma” olarak verilir. Zekeriya’da tutsakların kurtuluşu antlaşmanın kanıyla ilişkilendirilir. Yeremya ise yeni bir antlaşmadan söz eder. Bu üç metinde antlaşmanın kimleri ve hangi olayları kapsadığı ayrı ayrı okunmalıdır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Antlaşma, tarafları ve bağlarını belirleyen bir sözdür. Yeşaya’da kul “halk için antlaşma” olarak verilir. Zekeriya’da tutsakların kurtuluşu antlaşmanın kanıyla ilişkilendirilir. Yeremya ise yeni bir antlaşmadan söz eder. Bu üç metinde antlaşmanın kimleri ve hangi olayları kapsadığı ayrı ayrı okunmalıdır.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Yeşaya 49:8’de kulun halk için antlaşma olarak verilmesini, Maşiah’ın, yani Mesih’in kendisini korban, başka bir deyişle Haşem’e sunulan bir kurban olarak vereceğine işaret sayarlar. Zekeriya 9:11’de tutsakları özgürlüğe çıkaran antlaşma kanını da bu kurbanın kanı olarak okurlar. Bu iki bağlantıdan, Yeremya’nın vaat ettiği yeni antlaşmanın İsa’nın ölümüyle kurulduğu sonucunu çıkarırlar.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya 49:8’de Haşem, kula kurtuluş gününde yardım ettiğini söyler ve onu koruyacağını vaat eder. “Seni halk için antlaşma olarak vereceğim” sözünün ardından kulun yapacağı işler gelir. Ülkeyi yeniden ayağa kaldıracak, ıssız kalmış mirasları paylaştıracak ve tutsaklara çıkmalarını söyleyecektir. Bu görevlendirmeyi İsa’nın kanıyla yeni bir antlaşma kurma vaadi saymak yanlıştır. Ayetteki “seni vereceğim” sözüne “korban olarak” anlamı Hristiyan yorumuyla eklenir. Yeşaya’nın cümlesinde “yeni antlaşma” ifadesi de bulunmaz. (Yeşaya 49:3–9)

Yeşaya 49:8’deki İbranice וְאֶתֶּנְךָ לִבְרִית עָם, “seni halk için antlaşma olarak vereceğim” der. Raşi, bu ifadeyi Haşem’in antlaşma halkı olmakla ilişkilendirir ve yeniden kurulacak ülkeyi Erets İsrael, yani İsrael ülkesi olarak açıklar.

İki ayet önce Haşem, “Seni uluslara ışık olarak vereceğim” der. İsrael adıyla çağırdığı kul, Yaakov’un kabilelerini ayağa kaldıracak ve İsrael’den sağ kalanları geri getirecektir. Uluslara ışık olması bu işe eklenir. Yeşaya 42’de ise “halk için antlaşma” ve “uluslar için ışık” aynı cümlede yer alır. Haşem kulun elini tutar ve onu korur. Kul körlerin gözünü açmak ve karanlıkta tutulanları hapisten çıkarmakla görevlidir. Hristiyan savı karanlıktan çıkışı ölümden dirilme olarak yorumlar. Yeşaya’nın verdiği somut bağ, tutsaklığın bitmesi ve insanların ıssız kalmış topraklarına kavuşmasıdır. (Yeşaya 49:3–12, 42:6–7)

Yeşaya, kulun halkla antlaşma ve uluslarla ışık ilişkisini daha önce de işlerle açıklar. 42:6–7’de onu elinden tutan ve koruyan Haşem’dir. Kul, kör gözlerin açılması ve karanlıkta tutulanların çıkarılmasıyla görevlendirilir. 49:8–9’da benzer sözler, ülkenin iyileştirilmesi ve tutsakların dışarı çağrılmasıyla devam eder. Peygamber, antlaşmayla verilen görevi bu eylemler üzerinden anlatır. Şemot 24’te Sinay antlaşmasının kanı tartışmasız biçimde konu edildiğinde ise korbanlar, kan ve kanın halk üzerine serpilmesi ayrı ayrı belirtilir. (Yeşaya 42:6–7).

Zekeriya’da antlaşma kanı gerçekten anılır. Önce Siyon’a eşeğe binen kralının geleceği bildirilir. Ardından Haşem, antlaşmasının kanı sayesinde tutsaklarını susuz çukurdan çıkardığını söyler. İbranice cümlede “sen”, “senin antlaşman” ve “senin tutsakların” dişil biçimdedir. İbranicede bu sözler dişil biçimde kurulduğunda burada bir şehir olarak anılan Siyon’a, yani Yeruşalayim’e seslenilir. Antlaşma da tutsaklar da Siyon’la ilişkilendirilir. Ayetten bu kanın kralın bedeninden geldiği sonucu çıkmaz.

Tora’da kanla anılan antlaşmanın açık bir örneği vardır. Moşe Sinay’da boğaların kanını halkın üzerine serper ve onu Haşem’in İsrael’le yaptığı antlaşmanın kanı olarak adlandırır. Zekeriya’nın sözleri de Siyon’la bağı zaten kurulmuş bir antlaşmaya dayanır. Raşi, bu kanı Sinay’da halkın üzerine serpilen antlaşma kanıyla açıklar. (Zekeriya 9:9–12, Şemot 24:3–8)

Yeremya yeni antlaşmanın taraflarını ve getireceği değişikliği açıkça adlandırır. Haşem onu İsrael evi ve Yehuda eviyle yapacak, kendi Tora’sını içlerine yerleştirip yüreklerine yazacaktır. Bu söz, halkın Tora’yı gönülden benimseyeceğini anlatır. Küçüğünden büyüğüne hepsi O’nu tanıyacak ve Haşem günahlarını bağışlayacaktır. Malaki’nin bütün İsrael’e Moşe’nin Tora’sını hatırlatması da bu devamlılığı gösterir. Hristiyan savı Yeşaya’daki “verme”, Zekeriya’daki “kan” ve Yeremya’daki “yeni antlaşma” sözlerini birleştirirken her birinin kime ve hangi işe bağlandığını değiştirir. Yeşaya’da kul sürgünün yıktığını onarır. Zekeriya Siyon’a kendi antlaşması üzerinden seslenir. Yeremya’da Haşem, Tora’sını İsrael ile Yehuda’nın yüreğine yazar. Bu sözlerden İsa’nın kanıyla kurulmuş bir antlaşma çıkarmak, açıklanması gereken Hristiyan öğretisini ayetlerin içine önceden yerleştirmektir. (Yeremya 31:31–34, Malaki 3:22)

Tanah kaynakları · Yeşaya 49:3–9 · 42:6–7 · Zekeriya 9:9–12 · Şemot 24:3–8 · Yeremya 31:31–34 · Malaki 3:22.

Bu iddianın sayfası

148. İddia: Yeşaya 49’daki “seni antlaşma olarak vereceğim” sözü insan kurbanını anlatır

Yeşaya’da Haşem, kulunu koruyacağını ve onu halk için antlaşma olarak vereceğini söyler. Sonraki sözler kulun ülkenin yeniden kurulması ve tutsakların çıkarılması için ne yapacağını anlatır. “Vermek” sözünün anlamı, bu görevlerle birlikte okunur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya’da Haşem, kulunu koruyacağını ve onu halk için antlaşma olarak vereceğini söyler. Sonraki sözler kulun ülkenin yeniden kurulması ve tutsakların çıkarılması için ne yapacağını anlatır. “Vermek” sözünün anlamı, bu görevlerle birlikte okunur.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Yeşaya 49:8’deki “seni antlaşma olarak vereceğim” sözünü İsa’ya bağlarlar. Onlara göre Haşem burada kulunu yalnız bir görev için göndereceğini değil, İsa’yı insan kurbanı olarak sunacağını bildirir.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya 49:8’de Tanrı kula “Seni koruyacağım, halk için antlaşma olarak vereceğim” der. Ardından kulun ne yapacağını bildirir: Ülke yeniden kurulacak, ıssız miraslar paylaştırılacak, tutsaklar serbest bırakılacaktır (49:8–9). “Antlaşma olarak vermek” sözünün ne işe yaradığı ayetin devamında zaten açıklanmıştır.

Yeşaya 49:8’de וְאֶצָּרְךָ וְאֶתֶּנְךָ לִבְרִית עָם לְהָקִים אֶרֶץ לְהַנְחִיל נְחָלוֹת שֹׁמֵמוֹת denir: “Seni koruyacağım, halk için antlaşma olarak vereceğim; ülkeyi yeniden kurmak ve ıssız miras yerlerini yeniden vermek için.” Ve-etsarkha (וְאֶצָּרְךָ), “seni koruyacağım”; ve-etenekha (וְאֶתֶּנְךָ), “seni vereceğim” ve le-hakim erets (לְהָקִים אֶרֶץ), “ülkeyi yeniden kurmak” ifadeleri, görevlendirmenin hangi amaca hizmet ettiğini belirtir. Birinin antlaşmayı temsil etmek veya onun gerektirdiği işleri yapmak için gönderilmesi, onun bedeninin öldürülecek korban hayvanı haline getirildiğine ilişkin bir emir değildir. 49:9’daki tutsaklara özgürlük bildirisi de bu yeniden kuruluş görevini izler.

“Seni vereceğim” sözünün nasıl işlediğini bir önceki cümle gösterir. Haşem, aynı kula “Seni uluslara ışık olarak vereceğim” der. Ardından tutsaklara dışarı çıkmaları bildirilecektir. Birinin ışık veya antlaşma olarak verilmesi, peygamberin o kişiye yüklediği görevi anlatır. İnsanın kurban edilmesini öngören sav, Haşem’in koruduğunu söylediği kişiye metinde bulunmayan bir görev yükler. (Yeşaya 49:5–9).

Yeşaya 42:6–7, kula “halk için antlaşma, uluslara ışık” görevini verir; körlerin gözlerinin açılması ve karanlıktaki tutsakların çıkarılması anlatılır. Yeşaya 49:3’te kul İsrael diye adlandırılır; 49:5–6’da İsrael’i toplamakla görevlendirilir. Kişiyi antlaşma diye adlandırmak, bedeninin kurban edilmesini emretmek değildir.

Yeşaya 49:6’da Yaakov’un soylarını ayağa kaldırmak ve İsrael’i geri getirmek, 49:8–9’da ülkeyi yeniden kurmak ve mahpuslara çıkmalarını söylemek anlatılır. Bereşit 22’de Avraam, Yitshak’ı öldürmeden önce durdurulur ve koç onun yerine ola, yani sunakta bütünüyle yakılan bir sunu olarak getirilir. Yeremya 7:31 ve 19:5 çocukların yakılması hakkında Tanrı adına “buyurmadım” ve “aklıma gelmedi” der.

Bereşit 22:11–13’te Yitshak’ın öldürülmesi durdurulur; Vayikra 1–7 insanı kurban türleri arasına koymaz. Hristiyanların Yeşaya 49:8’deki “seni vereceğim” sözünü “seni insan kurbanı olarak öldüreceğim” diye değiştirmeleri, aynı cümlede verilen koruma, toplanma ve özgürlük görevlerini siler.

Yeşaya 49:9, bu görevin devamını לֵאמֹר לַאֲסוּרִים צֵאוּ לַאֲשֶׁר בַּחֹשֶׁךְ הִגָּלוּ, “Tutsaklara çıkın, karanlıkta olanlara görünür olun demek için” şeklinde açıklar. “Antlaşma” ifadesi Siyon’un ve İsrael’in yeniden kuruluşuna bağlanır. 42:6–7 aynı dili, uluslara ışık ve tutsakların kurtuluşu görevleriyle birlikte kullanmaktadır. Bu görevleri ortadan kaldırıp yalnız ölüm olayına indirgemek, peygamberin cümlesindeki fiilleri ve amaçları birbirinden koparmaktadır.

Yeşaya 42:6 da וְאֶתֶּנְךָ לִבְרִית עָם לְאוֹר גּוֹיִם, “Seni halk için antlaşma, uluslar için ışık olarak vereceğim” der. Bir sonraki ayette körlerin gözlerinin açılması ve tutsakların hapisten çıkarılması anlatılmaktadır. Her iki pasajdaki etenkha (“seni vereceğim”) ifadesi aynı görev diline aittir. Bereşit 22’de Yitshak’ın öldürülmesinin durdurulması ve Vayikra 1–7’de korban türlerinin açıkça belirlenmesi, “vermek” fiilinin neden insan korbanı hakkında bağımsız bir yasa sayılamayacağını ayrıca gösterir.

Hristiyan yorumu “seni vereceğim” sözünün arkasından “kurban olarak” anlamını ekler. Bu söz Yeşaya’nın İbranicesinde geçmez; yazarın çıkardığı bir anlamdır. Ayetin hemen öncesinde “seni koruyacağım”, devamında ise ülkenin yeniden kurulması ve tutsakların çıkarılması anlatılır.

Yeşaya 49:9–13, tutsakların çıkışının ardından yolculuk, beslenme ve Tanrı’nın merhametle yönlendirmesinden söz eder. Bu devam, ayette verilen görevin ülkenin ve halkın yeniden toparlanmasıyla bağını gösterir. Haşem kulunu koruyacağını ve bu işi ona vereceğini söyler. İsa’nın insan kurbanı olarak sunulacağı sonucu, kulun görevinden çıkarılamaz. Yeşaya 49:9–13.

Tanah kaynakları: Yeşaya 49:3–9, özellikle 49:8–9; Yeşaya 42:6–7; Bereşit 22:11–13; Vayikra 1–7; Yeremya 7:31 ve 19:5.

Bu iddianın sayfası

64. İddia: Yeşaya 53’teki kul İsrael’den ayrı olduğu için İsrael olamaz

Yeşaya 49’da Haşem, kuluna “İsrael” diye seslenir ve ona İsrael’i geri getirme görevi verir. Bir görevi yapanla o görevin yöneldiği insanları ayırmak gerekir. Bunun için aynı halka ait olup olmadıklarına ayrıca bakılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya 49’da Haşem, kuluna “İsrael” diye seslenir ve ona İsrael’i geri getirme görevi verir. Bir görevi yapanla o görevin yöneldiği insanları ayırmak gerekir. Bunun için aynı halka ait olup olmadıklarına ayrıca bakılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Yeşaya 49:5–6’da kul İsrael’i Haşem’e geri getirmekle görevlendirildiği için kulun bütün İsrael halkı olamayacağını söylerler. Onlara göre kul, İsrael’in görevini tek başına yerine getiren Maşiah, yani Mesih İsa’dır. Kulun daha ana rahmindeyken çağrılmasını bakireden doğuma işaret sayarlar. Yeşaya 53’te “biz” ve “halkım” diyenlerin İsrael’i anlattığını düşünür ve bu sözleri İsrael’in kul olan bu ayrı kişiye karşı işlediği günahlara bağlarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya 49:3, “Sen kulumsun, İsrael” der. İki ayet sonra kula Yaakov’u döndürme, altıncı ayette İsrael’in sağ kalanlarını geri getirme görevi verilir. Bu iki ifadeyi aynı yazar yan yana koymuştur. İsrael’in bir parçası, İsrael’in bütünü için görev üstlenebilir. Yeşaya 48:1–8’de İsrael adıyla anılan ama bu ada uygun yaşamayanlar kınanır. 10:20–22’de Yaakov’un sadık artakalanları, 65:8–9’da ise halkı uğruna esirgenen kullar anılır. Sefanya 3:12–13, sadık artakalanın haksızlık yapmayacağını ve ağzında hile bulunmayacağını söyler. Yeşaya 53:9 aynı özelliği kula verir. Halkın içinden çıkan bir peygamberin kendi halkına seslenebilmesi gibi, sadık İsrael de İsrael’i dönüşe çağırabilir.

Hristiyan savının daha gelişmiş biçimi de İsrael adını silmek yerine tek bir kişiye taşır. Bu savda İsrael’in görevini kusursuz biçimde yerine getiren kişi İsa olduğu için kul ona uygulanır. Oysa bir peygamberin kendi halkını Haşem’e çağırması, temsil görevinin bir insan tarafından yerine getirilebildiğini zaten gösterir. Bir bireyin halkı temsil etmesi, o bireyi kendiliğinden Maşiah yapmaz. Onun İsa olduğunu söylemek için de ayette bu kimliği belirleyen bir bilgi gerekir. İsrael’i geri çağırma görevi bu iki kimliği vermez. Üstelik kitabın dili topluluğu tekil olarak da anlatır. 43:10’da “Siz Benim tanıklarımsınız” hitabının yanında “seçtiğim kulum” sözü bulunur. 44:1 ve 21’de de Yaakov ve İsrael’e tekil olarak “kulum” diye seslenilir.

Ana rahminden çağrılma ve korunma sözleri de aynı anlatımın içindedir. Kul 49:1 ve 5’te ana rahminden görevlendirilmiştir. 44:2’de ise İsrael’in kendisi ana rahminden biçimlendirilmiş olarak anlatılır. Ana rahminden seçilmeyi bakireden doğumun işareti sayan sav, aynı sözün bütün İsrael için kullanılmasını açıklayamaz. Sözcükler doğumun nasıl gerçekleştiğini değil, Haşem’in baştan beri çağırıp biçimlendirdiğini anlatır. 49:2’de kul Haşem’in elinin gölgesinde saklanır. 51:16’da aynı korunma sözü, Siyon’a “Sen Benim halkımsın” denilen anlatıda yeniden yer alır. Haşem’in çağırması ve koruması, halk ile onun adına görev yapanın birbirine bağlı olduğunu gösterir.

Tanah’ın Aramice çeviri ve açıklaması olan Targum Yonatan, bu ilişkiyi açıklarken 49:3’te “kulum İsrael” sözünü korur. 49:6’da ise Yaakov’un kabilelerini ayağa kaldırıp İsrael’in sürgününü geri getirmekle görevlendirilenlerden çoğul olarak “kullarım” diye söz eder. Bir halkın içindeki kullar ile geri çağırdıkları halk birbirinden ayrılabilir; yine de aynı halka aittirler. Bu, ayetin İbranice metni değil, Targum’un açıklamasıdır.

Bu görev İsrael’in dönüşüyle sınırlı kalmaz. Kul 49:6’da uluslara ışık olarak verilir, Haşem’in kurtuluşu dünyanın uçlarına ulaşır. 42:6’da da aynı ışık görevi vardır. 60:1–3’te ise Haşem’in görkemi Siyon’un üzerinde doğar, uluslar onun ışığına ve krallar onun parıltısına gelir. Işığın uluslara ulaşması Siyon’un geleceğinin parçasıdır. 49:7’de aşağılanan ve yöneticilere kul edilenin sonunda krallar tarafından onurlandırılması anlatılır. Raşi, hor görülenin İsrael olduğunu söyler. Ayette onu küçümseyen ulus İsrael diye adlandırılmaz. Ardından gelen 49:8–9, ülkenin yeniden kurulmasını, ıssız mirasların sahiplerine verilmesini ve tutsakların serbest bırakılmasını vaat eder.

Yeşaya 52:15’te kralların ağzı kapanır. Onlara söylenmemiş şeyleri görür ve duymadıklarını anlarlar. Hemen sonra “Duyduğumuza kim inandı?” sorusu gelir (53:1). “Biz onu hor gördük” diyen ses, kulun yüceltilmesi karşısında fikri değişen ulusların sesidir. Başta Haşem tarafından vurulduğunu sandıkları halkın, kendi günahlarının etkisiyle acı çektiğini kabul ederler (53:3–6).

Yeşaya 53:8’deki “halkım” sözü, bu konuşma içinde bir kralın kendi halkı adına konuşması olarak okunabilir. Aynı ayetin sonundaki לָמוֹ (lamo) doğal olarak “onlara” anlamını taşır. Tehilim 99:7’de de bir topluluğa gönderme yapar. Şiirin tekil kişileştirmeyle bir halkı anlatmasına bu çoğul biçim uyar. İbn Ezra da bu ayeti ulusların İsrael hakkında sözü olarak okur. “Halkım” İsrael olarak anlaşıldığında bile İsrael’in sadık kesimi halkın geri kalanının suçları yüzünden acı çekebilir. Yeşaya 49’da kula verilen İsrael adı ile 53. bölümde ulusların İsrael hakkında konuştukları birlikte okunduğunda, kul ile halk arasında zorunlu bir karşıtlık kalmaz.

Tanah kaynakları: Yeşaya 49:1–9 (bölüm), 43:10, 44:1–2, 21, 48:1–8, 51:16, 42:6, 52:15, 53:1–4, 8–9, 60:1–3, 65:8–9, 10:20–22 ve Sefanya 3:12–13.

Bu iddianın sayfası

195. İddia: Dünya çapındaki Hristiyanlık Yeşaya 49’daki uluslara ışık kehanetini gerçekleştirir

Yeşaya 49’da Tanrı, kuluna hem İsrael’i toplama hem de uluslara ışık olma görevi verir. Bu iki görev aynı konuşmada yer alır. Bir dinin dünyaya yayılmasının bu sözleri karşılayıp karşılamadığına bakmak için, ayetin her iki görevden ne anladığını görmek gerekir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya 49’da Tanrı, kuluna hem İsrael’i toplama hem de uluslara ışık olma görevi verir. Bu iki görev aynı konuşmada yer alır. Bir dinin dünyaya yayılmasının bu sözleri karşılayıp karşılamadığına bakmak için, ayetin her iki görevden ne anladığını görmek gerekir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Yeşaya 49’daki kulun Maşiah olduğunu ve İsrael’den beklediği karşılığı bulamadığını söylerler. Onlara göre bunun üzerine kul uluslara ışık olarak gönderilmiştir. Hristiyanlığın dünyaya yayılmasını, İsa’nın bu görevi tamamladığına kanıt sayarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya 49:6, kulun uluslara ışık olmasından söz eder. Aynı ayet, Yaakov’un kabilelerinin ayağa kaldırılmasını ve İsrael’den sağ kalanların geri getirilmesini de bildirir. Hristiyanlık geniş bir coğrafyaya yayılmıştır. Ayetteki görevlerin yerine geldiğini göstermek için İsrael’in geri getirilip getirilmediğine de bakılır.

Bölümün üçüncü ayetinde Tanrı kula עַבְדִּי־אָתָּה יִשְׂרָאֵל אֲשֶׁר־בְּךָ אֶתְפָּאָר, “Sen kulumsun, İsrael; seninle yüceleceğim” der. 49:5–6’da ise kulun Yaakov’u geri getirmesi ve İsrael’i toplaması anlatılır.

Kulun İsrael diye adlandırılması ile İsrael’i toplamakla görevlendirilmesi birlikte açıklanmalıdır. Bazı yorumcular burada halk adına hareket eden sadık bir kul görür. Bazıları ise görevi bir peygamberle veya halkın başka bir temsilcisiyle ilişkilendirir.

49:6’da לְהָקִים אֶת־שִׁבְטֵי יַעֲקֹב וּנְצוּרֵי יִשְׂרָאֵל לְהָשִׁיב, “Yaakov’un kabilelerini ayağa kaldırmak ve İsrael’in korunmuş olanlarını geri getirmek” denir. Ardından וּנְתַתִּיךָ לְאוֹר גּוֹיִם לִהְיוֹת יְשׁוּעָתִי עַד־קְצֵה הָאָרֶץ, “Seni uluslara ışık yapacağım; kurtuluşum yeryüzünün ucuna kadar ulaşsın” sözü gelir. Yeşuati, “benim kurtuluşum” demektir. Ayette konuşan Tanrı, kendi kurtarışının yeryüzünün ucuna kadar ulaşacağını söyler. Bu söz İsa’nın adı olarak kullanılmaz.

Raşi, bölümün konuşanını peygamberlikle ilişkilendirir ve uluslara ışık sözünü kurtuluş haberinin duyurulması üzerinden açıklar. Bu, kulun kimliği hakkında bir Yahudi yorumudur. Ayet, İsrael’in geri getirilmesiyle uluslara ulaşan kurtuluşu aynı görev içinde anlatır. Bu görevi üstlenen kişi olarak İsa’nın adı geçmez.

Yeşaya 49:8–9 ülkenin yeniden kurulmasını ve tutsakların serbest bırakılmasını anlatır. 60:1–4’te uluslar Siyon’un ışığına gelirken oğulları ve kızları da uzaktan toplanır. Devarim 4:6–8’de İsrael’in Tora’yı yaşaması ulusların gözünde bilgelik olarak görülür.

Yeşaya 2:2–4’te uluslar Siyon’dan Tora öğrenir ve artık savaş öğrenmez. Zekeriya 8:20–23’te halklar Yeruşalayim’de Tanrı’yı arar ve İsrael’le birlikte olduğunu söyler. Peygamberler, ulusların Tora öğrenmesini, savaşı bırakmasını ve Yeruşalayim’de Tanrı’yı aramasını anlatırlar. Bir kişinin adının veya dini bir mesajın yayılması, bu olayların gerçekleştiğini göstermez.

İsa hakkında haberin farklı halklara ulaşması ile Yeşaya 49’daki kulun kimliği ve bütün görevlerinin gerçekleşmesi ayrı sorulardır. Ayetin “uluslara ışık” sözünü, aynı cümledeki İsrael’in geri getirilmesi görevinden ayırmak ayette kula verilen görevin bir kısmını dışarıda bırakır. Hristiyanlığın yayılması, Yeşaya’nın aynı kula verdiği bu görevlerin gerçekleştiğine veya kulun İsa olduğuna kanıt olamaz.

Tanah kaynakları: Yeşaya 49:1–9; Yeşaya 2:2–4, 11:9–12 ve 60:1–4; Devarim 4:6–8; Zekeriya 8:20–23. Yorum: Raşi, Yeşaya 49:1 ve 49:6.

Bu iddianın sayfası