Misyoner İddiaları Arşivi

3 iddia 1 ilgili makale Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

İddialar ve Cevaplar

56. İddia: Çocuğun adının İmmanuel olmaması sorun değildir çünkü bu yalnız unvandır

Yehuda kralı Ahaz, iki düşman kralın tehdidi altındayken Yeşaya bir çocuğun doğacağını ve adının İmmanuel olacağını söyledi. İmmanuel, “Tanrı bizimle” demektir. Bir adın taşıdığı mesaj, o adın kime ve hangi olay sırasında verildiğiyle birlikte okunur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yehuda kralı Ahaz, iki düşman kralın tehdidi altındayken Yeşaya bir çocuğun doğacağını ve adının İmmanuel olacağını söyledi. İmmanuel, “Tanrı bizimle” demektir. Bir adın taşıdığı mesaj, o adın kime ve hangi olay sırasında verildiğiyle birlikte okunur.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, İsa’nın günlük adının İmmanuel olmamasını bir engel saymazlar. Yeşaya 9’daki çocuk için “Harika Danışman”, “Güçlü Tanrı”, “Ebedi Baba” ve “Barış Prensi” gibi birden fazla ad veya unvan kullanıldığına dikkat çekerler. Onlara göre İmmanuel adı, İsa’nın kimliğini ve Tanrı’nın onun aracılığıyla insanlar arasında bulunmasını anlatır. İsa’yı Tanrı kabul eden öğretide bu söz, Tanrı’nın insan bedeninde bulunması olarak anlaşılır.

Tanah’ın Cevabı:

İmmanuel, “Tanrı bizimle” demektir. Yeşaya bu sözle düşmanların tasarısının neden boşa çıkacağını açıklar: “Bir söz söyleyin, gerçekleşmeyecek, çünkü Tanrı bizimle.” Ad, Haşem’in halkını yalnız bırakmayacağı güvencesini taşır. Sözü oluşturan cümle, çocuğun kimliğinden önce Haşem’in halkına ne yaptığını anlatır. Buradan adı taşıyan çocuğun Tanrı olduğu sonucu çıkmaz (Yeşaya 8:10).

Tanah’ta bir kişinin birden fazla adı bulunabilir. David’in oğluna Şelomo adı verilmiş, Natan aracılığıyla ona Yedidya, yani “Haşem’in sevgilisi” adı da konmuştur. Daniel’e Babil sarayında Belteşatsar denir (Şemuel Bet 12:24–25; Daniel 1:6–7). Bu örnekler, bir kişinin farklı adlarla da anılabildiğini gösterir. Ancak bir adın anlamını başka bir kişiye uygulamak, iki kişinin aynı olduğunu tek başına göstermez.

Bir adın mesaj taşıması ile gerçekten verilmiş olması da birlikte mümkündür. Hoşea’nın çocuklarına verilen Yizreel, Lo-Ruhama ve Lo-Ammi adları, İsrael’e yöneltilen yargı ve uyarıları anlatır (Hoşea 1:3–9). Yeşaya’nın oğlu Şear Yaşuv’un adı “Bir kalıntı dönecek”, diğer oğlu Maher Şalal Haş Baz’ın adı ise yaklaşan yağma anlamını taşır. Yeşaya, kendisinin ve çocuklarının İsrael için işaretler olduğunu söyler (Yeşaya 7:3–16; 8:3–18).

Hoşea 1’de Lo-Ammi adı İsrael’in duyduğu hükmü taşır. Yeşaya’da Şear Yaşuv ve Maher Şalal Haş Baz da aile içindeki gerçek adlar olarak bildirilen mesajla birlikte durur. İmmanuel’in anlam taşıması da ad olma işlevini kaldırmaz. Yeşaya 7:14, bir çocuğun doğmasıyla ona verilecek adı aynı cümlede bildirir. Hoşea 1:3–9 ve Yeşaya 7:14.

İmmanuel adı da doğum ve ad verme cümlesi içinde yer alır. Yeşaya, Ahaz’ın Aram Kralı Retsin ile İsrael Kralı Pekah’tan korktuğu sırada bir çocuğun doğacağını bildirir. Çocuk iyiyi kötüden ayırmayı öğrenmeden önce Ahaz’ın korktuğu iki kralın ülkesi terk edilecektir. Adın taşıdığı güvence, bu tarihsel olayla birlikte verilir (Yeşaya 7:14–16).

Tanrı hakkında bir cümle taşıyan başka insan adları da vardır. Daniel, “Tanrı benim yargıcımdır”; Eliyahu, “Tanrım Haşem’dir” anlamını taşır. Yeşaya ve Yehoşua adları da Haşem’in kurtarmasını anlatır. Eliyahu duasında Haşem’e, “Sen İsrael’de Tanrı’sın, ben de Senin kulunum” der. Adında Tanrı’ya yer vermesi, kendisini Tanrı yaptığı anlamına gelmez (Melahim Alef 18:36–37; Bamidbar 13:16).

Yeşaya 9:5–6’daki adlandırmalar, bir kişiye birden fazla ad veya niteleme verilebileceği savında kullanılır. Bu, Yeşaya 7’deki çocuğun kim olduğunu ayrıca göstermez. İmmanuel için verilen tarihsel bağ Ahaz’ın karşısındaki iki kral ve çocuğun büyüme süresidir. Yeşaya 9:5, birçok Hristiyan baskısında 9:6 olarak numaralanır.

İmmanuel’in ailesi konusunda farklı yorumlar vardır. Ayet çocuğun babasının adını vermez; bazı açıklamalar onu peygamberin ailesiyle, bazıları Ahaz’ın sarayı veya ailesiyle ilişkilendirir. Maher Şalal Haş Baz’la aynı çocuk olup olmadığı da tartışılır. Maher Şalal Haş Baz, Yeşaya’nın yaklaşan yağmayı bildiren adı taşıyan oğludur. Kimliği hakkındaki bu sorular, iki kralın sonuna bağlanan süreyi değiştirmez.

Masoretik ayette וְקָרָאת שְׁמוֹ ifadesi çocuğun adını koymayı aynı cümledeki genç kadınla ilişkilendirir. Büyük Yeşaya Parşömeni’nde וקרא biçimi bulunur. Eski Grekçe Yeşaya’nın καλέσεις biçimi “sen adını koyacaksın”, Matta’nın καλέσουσιν biçimi “onlar adını koyacaklar” demektir. Bu okumalar arasında ad koyan kişi değişebilir. Adın kendisi İmmanuel’dir. Yüzyıllar sonra doğan bir çocuğa aynı adın verildiği bu nüshalardan çıkmaz. Yeşaya 7:14 ve Grekçe Yeşaya 7.

Matta 1:21’de Yosef’e çocuğun adını İsa koyması söylenir. 1:25’te Yosef bu adı verir. 1:23’te ise İmmanuel adının anlamı aktarılır. Matta böylece anlatıda verilen kişi adıyla Yeşaya’dan aldığı sözün anlamını ayrı biçimde kullanır. Hristiyan yorumun “unvan” diye açıkladığı ilişki Matta’nın bu kullanımına aittir. Yeşaya’nın işaretinde ise adı alan çocuk, Ahaz’ın iki düşmanı ortadan kalkarken büyüyen çocuktur. Matta 1:21–25.

İmmanuel, Tanrı’nın halkıyla beraber olduğunu bildiren bir kişi adıdır. Yeşaya 8:10, sözün hangi güvenceyi taşıdığını açıklar. 7:16 ise o adı alan çocuğun yaşını iki kralın sonuyla birleştirir. Matta’nın aynı anlamı İsa’ya uygulaması, iki çocuğun aynı kişi olduğunu göstermez. İmmanuel’i bir unvan diye açıklamak bu tarihsel bağı ortadan kaldırmadığı için, İsa’yı Yeşaya’nın sözünü ettiği çocuk yapmaz.

Tanah kaynakları: Yeşaya 7:3–16; 8:3–18; 9:5–6; Hoşea 1:3–9; Şemuel Bet 12:24–25; Daniel 1:6–7; Melahim Alef 18:36–37; Bamidbar 13:16. Metin karşılaştırması: Yeşaya 7 Grekçe; Matta 1:21–25.

Bu iddianın sayfası

51. İddia: Maşiah’ın aynı anda hem Tanrı hem insan olması gerekir

Maşiah, Tanah’ta David’in soyundan gelecek ve halkı adaletle yönetecek kraldır. Hristiyan iddiası bu görevin ötesine geçer ve kralın yalnızca insan olup olmadığı sorusunu ortaya atar. Bu soruya cevap vermek için kralın kim olduğu, Haşem’le ilişkisi ve David’le soy bağı ayrı ayrı ele alınmalıdır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Maşiah, Tanah’ta David’in soyundan gelecek ve halkı adaletle yönetecek kraldır. Hristiyan iddiası bu görevin ötesine geçer ve kralın yalnızca insan olup olmadığı sorusunu ortaya atar. Bu soruya cevap vermek için kralın kim olduğu, Haşem’le ilişkisi ve David’le soy bağı ayrı ayrı ele alınmalıdır.

Bu öğretiyi benimseyen Hristiyanlar, Maşiah’ın, yani Mesih’in aynı anda hem tam Tanrı hem tam insan olması gerektiğini savunurlar. İsa’nın insan doğasını annesi Miryam’dan aldığını, başlangıcı olmayan Tanrı’nın Oğlu olduğunu ve insan babası olmadan doğduğunu söylerler. David soyuna verilen oğulluk sözünü, İmmanuel adını ve Yeşaya 9’daki “Güçlü Tanrı” ifadesini buna dayanak gösterirler. David’le soy bağını açıklamak için iki yol önerirler. Birinde Yosef’in biyolojik baba olmadan baba sayıldığını, diğerinde Miryam’ın soyunun David’e uzandığını ileri sürerler.

Tanah’ın Cevabı:

Yehezkel 34:23–24’te Haşem, İsrael’in başına getireceği yöneticiyi “kulum David” diye adlandırır: “Ben onların Tanrısı olacağım, kulum David de aralarında önder olacak.” Yehezkel 37:24–27’de halk bu kralın yönetiminde Haşem’in hükümlerini yerine getirir; Haşem de kutsal yerini halkın arasında kurar. Tanrı halkının Tanrısıdır; görevlendirdiği kral ise O’nun kuludur.

Hristiyan açıklaması, İsa’nın insan doğasıyla kul, Tanrısal doğasıyla Tanrı olduğunu söyler. Bu açıklamada aynı kişiye iki ayrı nitelik yüklenir. Yehezkel ise kralı halkın arasındaki kul ve önder, Haşem’i de halkın Tanrısı olarak tanıtır. Kralın aynı zamanda Tanrı olduğunu söylemez. Hoşea 11:8–9’da Haşem, Efrayim’i yok etmeyeceğini söylerken “Ben Tanrı’yım, insan değilim; senin ortandaki Kutsal Olan’ım” der. Bamidbar 23:19’da da Tanrı’nın yalan söyleyen veya sözünden dönen bir insan olmadığı belirtilir. Halkının arasında bulunan ve sözünü yerine getiren Haşem’dir.

Krala “oğul” denmesi de onu Tanrı yapmaz. Şemuel Bet 7:12–14’te Haşem, David’in soyundan gelecek krala baba olacağını söyler. Divre HaYamim Alef 22:9–10 bu sözü Şelomo’ya bağlar. Şelomo, David ile Batşeva’nın oğludur (Şemuel Bet 12:24). Tehilim 2:6–8’de oğul ilanı kralın Siyon’a yerleştirilmesiyle birlikte gelir. Aynı aile dili Mısır’dan çıkarılan İsrael halkı için de kullanılır (Şemot 4:22–23; Devarim 14:1–2).

Yeşaya 7’de Ahaz döneminde bir çocuk işaret olarak verilir. Çocuk iyiyi kötüden ayırmayı öğrenmeden önce Ahaz’ın korktuğu iki kralın ülkesi terk edilecektir. Çocuğa verilen İmmanuel adı “Tanrı bizimle” demektir. Yeşaya 8:8–10’da aynı söz, düşmanların planlarının boşa çıkmasıyla ilişkilendirilir. Çocuğun adı Tanrı’nın halkıyla birlikte olduğunu bildirir; Tanrı’nın onun insan babasının yerini aldığını söylemez.

Tanah, Haşem’in çocuk sahibi olamayan veya yaşlanmış kadınlara çocuk verdiğini de anlatır. Sara, Avraam’a bir oğul doğurur (Bereşit 21:1–3); Haşem Hanna’yı hatırlar ve Şemuel doğar (Şemuel Alef 1:19–20); Manoah’ın eşine de bir oğul doğuracağı bildirilir (Şofetim 13:2–5). Bu olaylarda Tanrı’nın yardımı ile insanın soy bağı ayrı şeylerdir.

Yeşaya 9:5–6’daki “Güçlü Tanrı” sözü daha doğrudan bir kanıt olarak gösterilir. Aynı ifade Yeşaya 10:20–21’de Haşem için kullanılır. Yeşaya 9’daki adların nasıl gruplandırılacağı konusunda farklı okumalar vardır. Sorulardan biri, hangi sözlerin çocuğun adı olarak okunacağıdır. Ayetteki adların tümü çocuğa ait kabul edildiğinde de adın içindeki sözlerin kimi anlattığı ayrıca incelenmelidir. Yeremya 23:5–6’da David için çıkacak kral “Haşem doğruluğumuzdur” adıyla anılır; Yeremya 33:15–16’da aynı ad Yeruşalayim’e verilir. Ad, şehrin Tanrı olduğunu söylemez.

Yeşaya 9’da çocuk David’in tahtında adaletle yönetecektir; bunu gerçekleştirecek olanın Haşem olduğu söylenir. Yeşaya 9:3’teki Midyan benzetmesi 10:26’da Asur’un yenilgisi için de kullanılır. Haşem’in gayretinin bunu gerçekleştireceği sözü ise Yeruşalayim’in Asur’dan kurtuluşu anlatılırken yeniden geçer (Yeşaya 37:31–32). Kralın yönetimi, Haşem’in halkını kurtarmasıyla birlikte anlatılır.

David’in tahtına oturacak kralın soyu da önemlidir. Yeşaya 11:1–3 onu Yişay’ın kökünden çıkan bir filiz olarak anlatır; Haşem’in ruhu onun üzerindedir. Yeremya onu David için çıkarılacak doğru dal olarak adlandırır. David’e verilen vaat onun evini, soyunu ve tahtını kapsar (Şemuel Bet 7:12–16).

Tora’da halk ailelerine ve baba evlerine göre kaydedilir (Bamidbar 1:18). Bir kişinin Yahudi olması, hangi kabileden geldiği veya David’in krallık ailesine bağlı olup olmadığıyla aynı soru değildir. Hristiyan anlatısında Yosef’in David soyundan geldiği, fakat İsa’nın biyolojik babası olmadığı söylenir. Tanah’ta, David soyundan bir erkeğin kendisinden doğmayan bir çocuğu evlat edinmesiyle David’in krallık soyunun o çocuğa geçtiğini bildiren bir hüküm gösterilmez. Yosef’in biyolojik baba sayılması ise insan babası olmadan doğum iddiasıyla çelişir.

Luka’daki soy listesinin Miryam’a ait olduğu ve onun David soyundan geldiği de ileri sürülür. Anne tarafından akrabalık gerçektir ve Tanah’ta kaydedilir. Şeşan’ın kızı Mısırlı Yarha’dan Attay’ı doğurur; sonraki kuşaklar listelenir. Böyle bir listenin anneden gelen akrabalığı göstermesi, taht hakkını da o yolla verdiği anlamına gelmez.

Yair, Hetsron’un ailesinde sayılırken babasının annesi üzerinden bağlı olduğu Menaşe’nin adıyla da anılır. Huram’ın annesinin Dan soyundan, babasının Sur’lu olduğu bildirilir (Divre HaYamim Alef 2:21–23, 34–41; Bamidbar 32:41; Divre HaYamim Bet 2:13). Bu kayıtlar anne tarafından bağı gösterir; David’in tahtının o bağ yoluyla aktarıldığını söylemez. Kohenlikte de sunak görevi Aharon’a ve oğullarına verilmiştir (Bamidbar 18:7).

Tselofhad’ın kızları babalarının toprağını miras alır (Bamidbar 27:6–11). Miras başka bir kabileye geçmesin diye kendi babalarının kabilesi içinde evlenmeleri istenir; toprak babalarının kabilesinde kalır (Bamidbar 36:6–12). Bir kızın mülk alabilmesi, David’in krallık soyunun anne çizgisinden aktarıldığını göstermez.

Yeşaya 7’de çocuğun adıyla Haşem’in yaptığı iş birlikte okunur. İmmanuel “Tanrı bizimle” demektir. 8:10’da, düşmanların planının başarısız olması aynı sözle açıklandığında Tanrı’nın kim olduğu ve kimin yanında bulunduğu cümlenin içinden anlaşılır. Çocuğun adı bu desteği hatırlatır. 7:16’da verilen süre, çocuğun erken gelişimini Ahaz’ın korktuğu iki kralın sonuna bağlar. Adın taşıdığı ilahi mesaj, çocuğun Tanrısal bir doğaya sahip olduğunu veya insan babası olmadan doğduğunu bildiren bir söz içermez. Yeşaya 7:13–16 ve 8:8–10.

Matta’nın anlatısı İsa’nın gebeliğine dair özel iddiayı kendisi anlatır ve İmmanuel sözünü o anlatıya uygular. Yeşaya, Ahaz döneminde bir çocuğun doğumunu ve iki kralın sonunu anlatır. Bu iki cümle biçimi arasındaki fark, adın anlamıyla çocuğun doğasının aynı şey sayılmasına engeldir. Tanah’ın gelecekteki kralı için verdiği bilgi, kralın David soyundan çıkacağı ve Haşem’in onu halkının başına getireceğidir. Matta 1:18–25 ve Yehezkel 37:24–28.

Tanah, Haşem’i İsrael’in Tanrısı; David soyundan getireceği kralı da O’nun kulu olarak tanıtır. Oğulluk dili, Tanrı’nın halkıyla ve seçtiği kralla ilişkisini anlatır. Bu sözlerden hem Tanrı hem insan olan bir Maşiah sonucu çıkmaz.

Yeşaya 9 için Masoretik ayet numaraları kullanılmıştır. Buradaki 9:3 ve 9:5–6, birçok Hristiyan baskısında 9:4 ve 9:6–7 olarak geçer.

Tanah kaynakları: Yehezkel 34:23–24; Yehezkel 37:24–27; Hoşea 11:8–9; Bamidbar 23; Şemuel Bet 7:12–14; Şemuel Bet 12:24; Divre HaYamim Alef 22:9–10; Tehilim 2:6–8; Şemot 4; Devarim 14; Yeşaya 7; Yeşaya 8; Bereşit 21; Şemuel Alef 1:19–20; Şofetim 13; Yeşaya 9:5–6; Yeşaya 9; Yeşaya 10; Yeşaya 37; Yeremya 23; Yeremya 33; Yeşaya 11; Şemuel Bet 7:12–16; Bamidbar 1:18; Divre HaYamim Alef 2; Bamidbar 32; Divre HaYamim Bet 2; Bamidbar 18; Bamidbar 27:6–11; Bamidbar 36; Şemot 4:22; Devarim 14:1; Bamidbar 23:19.

Bu iddianın sayfası

52. İddia: Yeşaya 7:14 yüzyıllar sonra gerçekleşecek bakire doğumunu haber verir

Ahaz, Yehuda kralıydı. İki komşu kral onu tahtından indirmek isteyince Yeşaya, tehdidin ne zaman sona ereceğini anlamasına yardımcı olacak bir işaret verdi. İşaret bir çocuğun doğumu, adı ve büyümesiyle ilgiliydi.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Ahaz, Yehuda kralıydı. İki komşu kral onu tahtından indirmek isteyince Yeşaya, tehdidin ne zaman sona ereceğini anlamasına yardımcı olacak bir işaret verdi. İşaret bir çocuğun doğumu, adı ve büyümesiyle ilgiliydi.

Bu yorumu savunan Hristiyanlar, Yeşaya 7:14’ün İsa’nın yüzyıllar sonra bakireden doğacağını bildirdiğini söylerler. Bazıları, sözün önce Ahaz döneminde doğan bir çocukla gerçekleştiğini, İsa’nın doğumuyla ise daha büyük bir anlamda gerçekleştiğini savunur. İşaretin David’in ailesine verilmesini, İbranice sözcüğün eski Grekçe çeviride “bakire” diye karşılanmasını ve İmmanuel adının “Tanrı bizimle” anlamını taşımasını dayanak gösterirler. Onlara göre sıradan bir doğum işaret olamaz.

Tanah’ın Cevabı:

Ahaz’a verilen işaret

Aram Kralı Retsin ile Kuzey İsrael Kralı Pekah, Yehuda’ya saldırıp Ahaz’ın yerine Taveal’ın oğlunu geçirmek istedi. David’in soyundan olan Ahaz devrilirse, Yeruşalayim’in tahtına iki düşman kralın seçtiği kişi oturacaktı. Haşem, Yeşaya’yı Ahaz’a gönderip bu tasarının gerçekleşmeyeceğini bildirdi. Ahaz derinlerde veya göklerde bir işaret istemeye çağrıldı ve bunu reddetti. Bunun üzerine Yeşaya David’in evine seslendi. Yeşaya 7:1–14.

Yeşaya 7:14’teki לָכֶם (lahem) sözü “size” demektir. David’in evine çoğul olarak seslenilir çünkü tehdit hanedanı ilgilendirir. 16. ayette hitap değişir. אַתָּה (ata) tekil “sen”dir. Ahaz’ın korktuğu iki kralın ülkesi, çocuk kötüyü reddedip iyiyi seçmeyi öğrenmeden terk edilecektir. İşaret David’in evine verilmiştir ve doğrulanacağı zamanı Ahaz’ın yaşadığı kriz belirler. Yeşaya 7:13–17.

Melahim, kuşatmanın Yeruşalayim’i ele geçiremediğini bildirir. Hoşea, Pekah’ı öldürüp onun yerine geçer. Asur kralı Şam’ı alır ve Retsin’i öldürür. Böylece Ahaz’ı devirmeye çalışan iki kral ortadan kalkar. Yeşaya 7:17’de, bu tehlikenin geçmesinin ardından Asur’un Yehuda’nın başına getireceği sıkıntı da aynı konuşmada bildirilir. Melahim Bet 15:29–30 ve 16:5–9.

İbranice cümle hangi bilgileri verir?

הִנֵּה הָעַלְמָה הָרָה וְיֹלֶדֶת בֵּן וְקָרָאת שְׁמוֹ עִמָּנוּ אֵל. הָעַלְמָה (ha-alma) “o genç kadın” demektir. Cümle belirli bir genç kadına dikkat çeker, onun adını vermez. הָרָה (hara) gebe olma durumunu, וְיֹלֶדֶת בֵּן (ve-yoledet ben) bir oğul doğurmasını anlatır. Cümle kadının gebe olduğu veya gebelikle doğumun yakın olduğu biçiminde okunur. Her iki okumada da oğlun büyümesi, iki kralın sonuna kadar geçen süreyi ölçer. Yeşaya 7:14–16.

Bereşit, alma sözcüğüyle bakirelik bilgisinin farkını aynı kadın üzerinden gösterir. Avraam’ın hizmetkarı kuyuda karşılaşacağı Rivka için alma der. Rivka’nın bakire olduğu ve hiçbir erkeğin onunla birlikte olmadığı ise ayrı bir ayette açıkça belirtilir. Burada kadının yaşı ve cinsel geçmişi için ayrı sözler kullanılır. Bir kadın hakkında “bakire” denmesi de sonradan gebe kaldığında gebeliğin nasıl başladığını tek başına açıklamaz. Yeşaya, genç kadını ve doğuracağı çocuğu anlatır. Gebeliğin nasıl meydana geldiğine dair ayrı bir bilgi vermez. Bereşit 24:16 ve 24:43.

Çocuğun adı ve büyümesi

Ahaz’la görüşmeye götürülen Şear Yaşuv’un adı “Bir kalıntı dönecek” demektir. İmmanuel de “Tanrı bizimle” anlamını taşır. Yeşaya 8:10’da aynı söz bir cümle olarak düşmanlara karşı kullanılır. Onların tasarısı gerçekleşmeyecektir çünkü Tanrı halkıyla beraberdir. İmmanuel adı, Ahaz dönemindeki çocuğun taşıdığı bu güvenceyi ifade eder. Yeşaya 7:3, 14–16 ve 8:8–10.

Bir sonraki bölümde Yeşaya kadın peygamberle birleşir ve bir oğlu olur. Maher Şalal Haş Baz adı yaklaşan yağmayı haber verir. Çocuk “babam” ve “annem” demeyi öğrenmeden Şam’ın servetiyle Şomron’un ganimeti Asur kralının önüne götürülecektir. Yeşaya kendisinin ve çocuklarının İsrael için işaretler olduğunu açıkça söyler. İşaretin gücü, çocuğun yaşıyla önceden bildirilmiş siyasi olayın birbirine bağlanmasından gelir. Bu yapı, İmmanuel ile Maher Şalal Haş Baz’ın kimliği hakkındaki yorumdan bağımsız olarak iki bölümde de görülebilir. Yeşaya 8:1–4, 18.

Kumran, Grekçe Yeşaya ve Matta

Hristiyanlıktan önce yazılmış Büyük Yeşaya Parşömeni’nde 7:14’te העלמה bulunur. Masoretik metindeki הָעַלְמָה aynı ünsüzleri taşır. Parşömen, “genç kadın” okumasının İsa’ya karşı sonradan üretildiği savını tarih bakımından çürütür. Ad koyma fiilindeki nüsha farkı bu kelimenin tanıklığını değiştirmez. Büyük Yeşaya Parşömeni, İsrael Müzesi.

Eski Grekçe Yeşaya’nın yayımlanan metninde ἡ παρθένος bulunur. Parthenos bakire anlamında kullanılabilir. Aynı çeviri geleneği, Şehem’in saldırısı anlatıldıktan sonra Dina için de bu sözcüğü kullanır. Dolayısıyla terimin kullanıldığı her yerde kadının bütün cinsel geçmişi kelimenin kendisinden öğrenilemez. Ayrıca çevirinin kökeninin tarihlendirilmesi ile Yeşaya 7:14’ü koruyan fiziksel Grekçe nüshaların tarihi iki ayrı bilgidir. Eski Grekçe Yeşaya, 16. ayette çocuğun gelişimini yine Ahaz’ın korktuğu iki krala bağlar. Bereşit 34:1–3, Grekçe Bereşit 34 ve Grekçe Yeşaya 7.

Matta 1:23, Grekçe Yeşaya’daki kadın, doğum ve İmmanuel adını kendi anlatısına aktarır. Grekçe Yeşaya’nın καλέσεις sözü “sen adını koyacaksın”, Matta’nın καλέσουσιν sözü “onlar adını koyacaklar” demektir. Matta’da Yosef çocuğa İsa adını verir. İki krala ilişkin süre ise alıntıda yer almaz. Böylece Matta’nın kullandığı sözler ile Yeşaya’nın işaretini oluşturan bütün cümleler karşılaştırılabilir. Matta 1:18–25.

David’in evi ve “ikinci gerçekleşme” savı

İkinci gerçekleşme yorumuna göre Yeşaya’nın sözü önce Ahaz döneminde, daha sonra İsa’nın doğumuyla gerçekleşir. Bu yorumu savunanlar, David’e verilen vaadin bir oğuldan başlayıp hanedanın geleceğine uzanmasını örnek gösterir. Şemuel Bet 7, gerçekten hem David’in ardından gelecek oğlun yapacağı evden hem de hanedanın geleceğinden söz eder. Divre HaYamim, evi yapacak oğlun Şelomo olduğunu söylemektedir. Yeşaya 9 ve 11 de David soyunun daha geniş geleceğini ele alır. Hanedanın geleceğinden söz edilmesi, 7:16’da çocukla iki kral arasında kurulan ilişkiyi veya işaretin tarihini değiştirmez. Şemuel Bet 7:12–16, Divre HaYamim Alef 22:9–10 ve Yeşaya 7–11.

Moşe gibi bir peygamber çıkarılmasını bildiren Devarim 18 de ikinci gerçekleşme savında örnek olarak kullanılır. Bu vaadin Yehoşua’ya veya başka bir kişiye nasıl uygulandığı, Ahaz’a verilen işarete ikinci bir çocuk eklemez. Matta’nın “gerçekleşti” sözünün nasıl kullanıldığını ise kendi kitabındaki bir başka alıntı gösterir. Hoşea 11:1, Haşem’in oğlu diye andığı İsrael’i geçmişte Mısır’dan çıkarmasını anlatır. Matta 2:15, aynı sözü İsa’nın çocukluğuna uygular. Hoşea’nın anlattığı olayı, Matta’nın onunla ilişkilendirdiği olaydan ayırt ettiğimizde Yeşaya 7’de de aynı farkı görebiliriz. Devarim 18:15–18, Hoşea 11:1–2 ve Matta 2:13–15.

Yeşaya’nın verdiği işarette bir genç kadın bir oğul doğurur, çocuğa İmmanuel adı verilir ve Ahaz’ın karşısındaki iki kral çocuk henüz küçükken ortadan kalkar. Matta bu kelimeleri kendi doğum anlatısına uygular. Bu uygulamadan Yeşaya’nın ikinci bir kadın, erkek olmadan başlayan bir gebelik ve yüzyıllar sonra doğacak ikinci bir çocuk bildirdiği sonucu çıkmaz. İsa’nın bakireden doğacağını Yeşaya’ya dayandıran iddia, peygamberin verdiği işaretin kadını, çocuğu ve süresini değiştirir.

Tanah kaynakları: Yeşaya 7:1–17; Melahim Bet 15; Melahim Bet 16; Yeşaya 8:1–18; Bereşit 24; Bereşit 34; Şemuel Bet 7:12–16; Divre HaYamim Alef 22:9–10; Devarim 18; Bereşit 24:16; Bereşit 34:1–3.

Bu iddianın sayfası

İlgili Makaleler