Nasıralı İsa ve “Nazarene” İddiası: Tanah Ne Söylüyor?

Matta 2:23, İsa’nın Nasıra’ya yerleşmesini şu sözle açıklar: “Peygamberler aracılığıyla söylenen, ‘Ona Nasıralı denecek’ sözü yerine gelsin diye.” Sorun açıktır: Tanah’ta “Ona Nasıralı denecek” diyen bir ayet yoktur. Nasıra da Tanah’ta Maşiah’ın geleceği yer olarak gösterilmez.

Yeşayahu 11:1’deki netser Nasıra demek değildir

Bu güçlüğü çözmek için sık kullanılan açıklamalardan biri Yeşayahu 11:1’deki נֵצֶר — netser, “filiz/sürgün” kelimesidir. Ayet Yişay’ın kütüğünden bir dal çıkacağını ve köklerinden bir netserin meyve vereceğini söyler. Netser ile Nasıra adının ses benzerliği üzerinden Matta’nın bir kelime oyunu yaptığı ileri sürülür.

Fakat bu durumda bile Tanah “Maşiah Nasıra’dan gelecektir” demiş olmaz. Yeşayahu 11’in netseri bir şehir adı değil, David hanedanından yeniden yükselecek hükümdarın bitkisel mecazıdır. Kelime oyununu kabul etmek, Matta’nın yaratıcı bir yorum kullandığını açıklayabilir; bunu Yeşayahu’nun Nasıra hakkında önceden verdiği açık bir kehanete dönüştüremez.

“Peygamberler” çoğulu sorunu çözmüyor

Matta burada tek bir “peygamber” değil “peygamberler” der. Bu nedenle bazı Hristiyan yorumcular ifadenin birebir alıntı değil, birkaç peygamberdeki ortak bir temanın özeti olduğunu savunur. Bu mümkündür; fakat iddianın niteliğini değiştirir. O zaman elimizde Tanah’ta bulunabilen “Nasıralı denecek” kehaneti değil, Matta’nın farklı metinleri İsa’nın Nasıra bağlantısına uygulayan yorumlayıcı okuması vardır.

Tanah’a dayanarak Maşiah kimliği kurulacaksa belirleyici olan bu tür ses benzerlikleri değildir. Yeşayahu 11’in devamı hükümdarın Aşem korkusuyla adalet kurmasını, yeryüzünde dönüşüm meydana getirmesini ve dünyanın Aşem bilgisiyle dolmasını anlatır. Maşiah’ın kimliği, bir şehir adının başka bir İbranice kelimeye benzemesiyle değil, peygamberliğin gerçek sonuçlarıyla belirlenir.

Maşiah’ın Tanah’taki ölçütlerinin bütünlüklü incelemesi için İsa, Neden Mesih Değildir? makalesine bakınız.

Kaynaklar

Yeşayahu 11:1–12; Matta 2:23.